در حالي كه اعضاي گروه 1+5 از آغاز اجراي برنامه اقدامات مشترك با ايران ابراز خرسندي كردند، عضو ارشد تيم مذاكرهكننده هستهاي ايران از تشكيل دبيرخانه اجراي توافق ژنو خبر داد.
سيدعباس عراقچي در گفتوگو با ايسنا، گفت: براي پيگيري توافقات مربوط به اجراي برنامه اقدام مشترك، در وزارت امور خارجه دبيرخانهاي تشكيل شده است تا به نحوه اجراي تعهدات طرف مقابل نظارت كند. وي افزود: اين دبيرخانه با شركت نمايندگاني از شش وزارتخانه و دو سازمان تشكيل شده است و در صورت لزوم پيگيريهاي لازم را درباره به موقع انجام شدن توافقات انجام ميدهد. وي گفت: رئيس اين دبيرخانه حميد بعيدينژاد، مديركل سياسي و بينالمللي وزارت امورخارجه و عضو تيم مذاكره كننده هستهاي است. عراقچي همچنين از برگزاري اولين جلسه دبيرخانه پيگيري اجراي توافقات ژنو در وزارت خارجه و در روز يكشنبه خبر داد و گفت كه وي نيز در اين جلسه شركت خواهد كرد. وزارتخانههاي نفت، صنايع و بازرگاني، راه، علوم، تحقيقات و فناوري، جهاد كشاورزي و بهداشت و همچنين بانك مركزي و سازمان انرژي اتمي نمايندگاني در اين دبيرخانه دارند.
خرسندي و آغاز مقدمات دور بعدي مذاكرات
بعد از ديدار اعضاي گروه 1+5 روزسهشنبه وزارت خارجه روسيه با انتشار بيانيهاي اعلام كرد: طرفهاي شركتكننده در اين ديدار از آغاز برنامه اقدامات مشترك ايران و گروه 1+5 در روز 20 ماه ژانويه جاري ابراز خرسندي كردند. در ادامه بيانيه آمده است: طرفهاي شركت كننده در اين ديدار همچنين در مورد دورنماي يافتن راه حلي جامع و نهايي براي حل تمام مسائل مربوط به برنامه هستهاي ايران به منظور اعمال كنترل بينالمللي بر آن و تأمين حق ايران براي اجراي انرژي صلحآميز هستهاي از جمله غنيسازي اورانيوم تبادل نظر كردند. در اين ديدار تأكيد شد در صورت حل اين مسائل بايد تمام تحريمها در باره ايران بدون هرگونه استثنايي لغو شود. ديدار روز سه شنبه گروه 1+5 در ژنو در سطح مديران سياسي وزارتخانههاي خارجه كشورهاي عضو و با مشاركت كاترين اشتون نماينده سياسي اتحاديه اروپا برگزار شد. ريابكوف مذاكره كننده ارشد هستهاي روسيه در پايان اين ديدار به خبرنگاران گفت: گروه 1+5 در حال فراهم كردن مقدمات برگزاري دور ديگري از مذاكره با جمهوري اسلامي ايران است. وي اضافه كرد: اعضاي گروه 1+5 براي رسيدن به هدف در دور جديد مذاكره با ايران عزم راسخ دارند.
كاخسفيد به دنبال دور زدن كنگره
در حالي كه برخي در كنگره تأكيد دارند كه تنها قانونگذاران ميتوانند تحريمها را لغو كنند، مقامات ارشد كاخسفيد ميگويند كه در حال بررسي استراتژيهايي براي دور زدن كنگره هستند. به گزارش واشنگتن، فيري بيكن سناتور مارك كرك كه از طراحان لايحه تحريم جديد ايران است ميگويد: اين غيرقابل قبول است كه كاخسفيد سعي در دور زدن كنگره در مورد اين مسئله مهم جهاني دارد. وي افزود: دولت نميتواند قانون را ناديده بگيرد و يكجانبه تحريمها را لغو كند. واشنگتن فيري بيكن در ادامه به نقل از منابع خود در كنگره نوشت: كاخسفيد نگران است كه كنگره خواستار تحريمهاي بيشتري در مقابل لغو تحريمها شود. به گفته مقامات كاخ سفيد، دولت به دنبال راهي براي لغو تحريمها از طريق دستور و حكمي است كه قانون امريكا را دور ميزند. يك مقام سابق دولت امريكا ميگويد كه تيم حقوقي پرزيدنت اوباما در حال بررسي و تحقيق در مورد اين مسئله است.
ايپك و دوراهي مقابله يا همكاري با اوباما
از سوي ديگر روزنامه هاآرتص گزارش داد كه امتناع سناتورهاي دموكرات از پيوستن به فهرست حاميان اعمال تحريمهاي بيشتر ايران مانعي در برابر فعاليتهاي لابي صهيونستي ايجاد كردهاند، به گونهاي كه به گفته برخي مقامات ارشد اجرايي سابق در گروه حامي لابي اسرائيل، آيپك به زودي با يك انتخاب سخت روبهرو خواهد شد؛ توافقات با كاخسفيد را كنار بگذارد و با تلاش براي اعمال تحريمهاي بيشتر، به محبوبيت خود ضربه بزند يا با كاخسفيد همراه شود و راهي براي پايان دادن به اين مقابله بيابد. بحثهاي صورت گرفته ميان آيپك و كاخ سفيد، استراتژي گروه حامي لابي اسرائيل اين بوده كه سكوت كنند و اجازه دهند كنگره كارها را پيش ببرد. اما در مواجهه آيپك با دولت اوباما در مورد تحريمهاي جديد ايران، حمايت كنگره ديگر به آساني گذشته قابل دسترس نيست. استيو روزن، مسئول سابق سياست خارجي آيپك كه به دليل رويكرد جنگطلبانهاش نسبت به ايران شهرت دارد گفت: «فكر نمي كنم كه اين وضعيت مقابله قابل تحمل باشد.»
بر اساس اين گزارش، فشار براي تصويب لايحه تحريمها از سوي آيپك كه به مقابله ايپك و كاخسفيد انجاميده است، باعث توجه رسانهها به آيپك شده و ديد انتقادي مفسران ليبرال نسبت به آنها را به دنبال داشته است. پيشنهاد آيپك براي كسب اكثريت لازم به منظور تصويب لايحه تحريمها به 59 رسيده – هشت نفر ديگر لازم است كه به 67 نفر لازم برسد- و اين رقم در همين مرحله متوقف شده، چراكه دموكراتها كم و بيش از امضاي آن امتناع ميكنند. موريس آميتاي، مدير اجرايي سابق آيپك در اين باره گفت: «روابط آيپك و كاخسفيد هرگز صميمانه نبوده است و اگر به مواضع امروز كنگره در مورد مسائل اسرائيل - روند صلح، ايران- نگاه كنيد، ميتوان ديد كه آيپك عملكرد وحشتناكي داشته است.»
