دو ماه تعويق در زمان برگزاري نمايشگاه مطبوعات خاطر كسي را آزرده نكرده است.
هر سال اواسط آبان ماه جشن مطبوعات كشور برگزار ميشد اما قريب دو ماه از موعد برگزاري جشنواره سالانه مطبوعات كشور گذشته و حالا حرف و حديثهايي درباره احتمال عدم برگزاري آن در سال جاري به گوش ميرسد.
جشنواره مطبوعات هر سال بحث لابي كردن شماري از نشريات با مسئولان برگزاركننده براي گرفتن بهترين غرفهها و افتادن نشريات كم بضاعت در قعر سالن را پيش ميكشد. در دل اين نمايشگاه است كه رسانهها در رقابتي موازي سعي در ربودن مهمانان ويژه از چنگ هم و دعوت آنها به غرفه خود دارند و مهمانان نشريات گمنام خارجي در سكوت دلگير بخش بينالملل بيكار مينشينند و خود را باد ميزنند تا جشن سالانه مطبوعات كماكان عنوان بينالمللي را با خود يدك بكشد. به راستي آيا در دوران اقتصاد مقاومتي ضرورتي براي برگزاري چنين نمايشگاهي به اين سبك و سياق وجود دارد؟
اگر جشنواره سينمايي چون جشنواره فيلم فجر يك هفته به تعويق ميافتاد، بيشك غرولندها و گلايهها زمين و آسمان را برميداشت اما اين روزها هيچكس براي جشن سالانه مطبوعات كشور دلتنگي نميكند. جشنواره مطبوعات به كما رفته است. براي روزنامهنگاران و خبرنگاراني كه خود را يكي از مظلومترين اقشار جامعه ميدانند اين به كما رفتن و بازگشتنها كه هر بار با سنگينتر شدن وزنه احتمال برگزاري يا بيشتر شدن احتمال عدم برگزاري آن شكل تناوبي به خود ميگيرد، دست جامعه مطبوعات كشور را لاي پوست گردو ميگذارد؛ جامعهاي كه پس از سالها برگزاري نمايشگاه مطبوعات نميداند آيا بايد مانند حوزههاي مختلف اعم از كتاب، فناوري اطلاعات، بازيهاي رايانهاي، فرش، لوستر، لوازم خانگي و غيره و غيره كماكان منتظر برگزاري نمايشگاهي اختصاصي براي حرفه خود باشد؟ اين حداقلترين حق براي اين جامعه است، اما برگزاري نمايشگاه مطبوعات به چه قيمت و با چه كيفيتي؟
از قضا بايد امسال عطاي نمايشگاه مطبوعات را به لقايش بخشيد؛ آن هم پس از گذشت قريب دو ماه از تاريخ معمول برگزاري آن در سالهاي گذشته. دلايل زيادي به احتمال عدم برگزاري اين نمايشگاه در سال جاري قوت ميبخشند كه كمبود اعتبارات لازم و برگزاري نماز جمعه در مصلاي تهران از جمله آنها است.
حسين انتظامي، معاون مطبوعاتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي درباره برگزار نشدن بيستمين دوره نمايشگاه مطبوعات و خبرگزاريها به ايسنا گفته است: «مطابق اعلام ستاد نماز جمعه تهران قرار است تا پايان سال جاري نماز جمعه در مصلاي تهران برگزار شود. ثالثاً تأمين اعتبارات لازم براي برگزاري نمايشگاه به شكلي وزين هم از دغدغههاي تعيينكننده است كه اميدواريم حل شود.»
حالا به گفته او و بر اساس گزينههاي موجود يا نمايشگاه مطابق برنامه قبلي در اسفندماه و در مصلاي تهران برگزار شود يا با توجه به اقامه نماز جمعه در آنجا به وقت ديگري يا مكان ديگري موكول خواهد شد كه اگر مكان عوض شود تغييراتي در سطح كار ايجاد خواهد شد. معاون مطبوعات ميخواهد زمان و كيفيت برگزاري نمايشگاه را از طريق رايزنيهاي بيشتر درباره اعتبار و مكان و همچنين كمك فكري از نمايندگان رسانهها در روزهاي آينده اعلام كند؛ موضوعي كه احتمالاً از محورهاي اصلي صبحانه كاري امروز (سهشنبه) انتظامي با نمايندگان رسانهها خواهد بود.
او احتمالاً از زبان اصحاب رسانه مشكلات و كم وكاستيهاي نمايشگاه اختصاصي اين قشر را خواهد شنيد آن هم در شرايطي كه برخي چهرههاي صاحبنظر رسانهاي به برگزاري نمايشگاه بهشكل موجود انتقاد اساسي دارند و آن را مصداق اسراف ميدانند. اين انتقادات با خروج رقابت رسانهاي از شاهراه حرفهاي به مسيرهاي انحرافي بيشتر و بيشتر شده است. نمايشگاه رسانه كه بايد محلي براي آشتي دوباره جامعه با مطبوعات و ديده شدن فعاليت رسانهها و نشاط سياسي - اجتماعي باشد، بعضاً به محلي براي بروز برخي نابرابريها و حتي اختلافات طبقاتي در سطح مطبوعات تبديل شده است؛ رويدادي كه لقب بينالمللي تنها در حد يك واژه تزئيني براي آن است و نه چيزي بيشتر و از اين حيث يكي از اهداف مهم برگزاري نظير چنين نمايشگاههايي كه برقراري ارتباط دوطرفه ميان نشريات داخلي و خارجي است، كمتر در آن محقق شده است. بخشي از اين ضعف منوط به دعوت كشورهاي دسته چندمي و مطبوعات ناشناخته آنها به حضور در ايران است كه اين اتفاق در نمايشگاه سال آينده تشديد شد.
با اين اوصاف وزنه قضاوت درباره برگزاري يا عدم برگزاري اين نمايشگاه بيشتر متمايل به طرف آن عدهاي است كه ضرورت برگزاري نمايشگاهي در اين سطح و ريختن هزينههاي دولتي پاي آن را به چالش ميكشند.
نمايشگاه مطبوعات اولين رويدادي نيست كه به دليل كمبود اعتبارات دولتي برگزار نميشود. از قضا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي كه هر سال براي برگزاري جشنوارهها و نمايشگاههاي مختلف بودجه و اعتبارات خاصي را در نظر ميگيرد براي برگزاري اين نمايشگاه نيز به بن بست مالي خورده است و در روزهايي كه هيچكس كمبود چنين نمايشگاهي را احساس نميكند حالا نگاهها منتظر مشاهده يك انقلاب، تجديدنظر و تغيير رويكردي مشهود در نحوه برگزاري و كيفيت اولين جشنواره مطبوعات دولت تدبير و اميد است؛ چه در روزهاي پاياني سال جاري و چه در سال آينده نمايشگاه مطبوعات بايد برگزار شود و در اين موضوع شكي نيست اما آنچه كه از اولين نمايشگاه مطبوعات دولت تدبير و اميد انتظار ميرود رعايت برابري و عدالت، استوار كردن پايههاي آن بر مبناي رقابتي علمي و ارزشمند و باز كردن پاي نشريات مشهور جهان به اين نمايشگاه است. ويتريني تمامنما براي جامعه مطبوعاتي كشور كه فقط سالي يك بار به روي جامعه گشوده ميشود، لياقت چنين كيفيتي را دارد.
