دشتهاي پيراموني هويزه در 16 دي 1359 شاهد جنبش و خيزش دانشجويي بود كه ريشه در اعتقادات و نگاه عميق اين قشر آگاه و فرهنگي كشورمان داشت. حدود 17 دانشجوي شهيد در هويزه حماسهاي را خلق كردند كه با گذشت ساليان دراز و بنا به دلايل مختلف، عمق ريشههاي ارزشي اين حركت خونبار دانشجويي آنچنان كه بايد و شايد به نسلهاي جوانتر منتقل نشده است.
از آنجا كه بسيج دانشجويي به عنوان يكي از نهادهاي قانوني و رسمي بيشترين توجه را جهت معرفي حماسه 16 دي بر عهده داشته و دارد، سراغ برخي فعالان اين سازمان رفتيم تا اهميت، چند و چون و مهجوريتها و بايد و نبايدهاي اين واقعه تاريخي را با آنها در ميان بگذاريم. دكتر محمد دهقان، نماينده مردم چناران، طرقبه و شانديز در مجلس شوراي اسلامي كه عضو هيئت رئيسه مجلس و نيز عضو كميسيون حقوقي مجلس نيز است پيشتر مسئوليت بسيج دانشجويي استان تهران و معاونت بسيج دانشجويي كل كشور را نيز در پرونده كاري خود دارد كه از اين حيث پيرامون مقوله واقعه تاريخي 16 دي ساعتي همكلامش شديم. آنچه درپي ميآيد حاصل گفت و شنود ما با يك رزمنده، جانباز و آزاده دفاع مقدس است كه پيش رو داريد.
تا چه ميزان با اين سخن موافقيد كه روز 16 دي در مناسبات مختلف كشورمان مهجور است؟
به نظر من شهداي دفاع مقدس نه تنها در كشور مهجور نيستند بلكه هنوز آغاز شكوفايي شهداي دفاع مقدس در راه است. امام (ره) فرمود: خاك شهداي ما مزار عاشقان و عارفان خواهد شد، بنابراين شهداي ما روزبهروز بيش از گذشته براي هدايت بشر جلوهگري خواهند كرد. ملت ما هنوز گوشههايي از جلوهگري شهدا را ديدهاند، پيدا شدن شهداي گمنام، پيامهايي كه شهدا بهويژه در سالهاي اخير به اقوام و اطرافيان و به ويژه به افراد صاحبدل دادهاند، گوشههايي از جلوهگري شهداي ما براي هدايت بشر و اثبات حقانيت انقلاب و ؟؟ و حكومت ولايي ماست، در عين حال من قبول دارم شهداي هويزه بما هو حقهم هنوز در كشور شناخته نشدهاند. حدود 15 شهيد دانشجو در رأس آنها شهيد علمالهدي در جنگي نامتوازن مظلومانه به شهادت رسيدند و زير شني تانكها رفتند كه هنوز به ويژه براي نسل دانشجو شناخته نشدهاند.
چه رابطه يا مقايسهاي را ميتوان بين 16 دي و 16 آذر داشت؟
16 آذر نماد نسل اول شهداي دانشجو است كه سه نفر از دانشجويان در مبارزه عليه مزدور استكبار يعني شاه خائن در خيابان 16 آذر شهيد شدند و 16 دي نماد نسل دوم شهداي دانشجو است كه باز هم در مبارزه عليه مزدور ديگر استكبار يعني صدام لعين تعدادي از دانشجويان ما به شهادت رسيدند. روز 16 آذر نماد آغاز مبارزه است و روز 16 دي نماد تداوم مبارزه خونين و مظلومانه عليه امريكا و مزدوران او است. هر چند روز 16 دي براي اهالي دفاع مقدس و نسل جوان متدين و بسيجي شناخته شده است اما چون صدا و سيما و متوليان فرهنگي بهويژه مسئولان دانشگاهها نسبت به معرفي اين روز تا اندازهاي غفلت كردهاند، هنوز به اندازه كافي اين روز مورد توجه عموم دانشجويان و مردم قرار نگرفته است، البته تقارن 16 دي با زمان امتحانات ترم اول دانشجويان هم بيتأثير نبوده است.
مجلس براي خروج 16 دي از مهجوريت چه اقدامي ميتواند انجام دهد؟
مجلس شوراي اسلامي گام اول را در اين خصوص برداشته است، قانون وضع كرده و 16 دي را به عنوان روز «شهداي دانشجو» نامگذاري كرده است. معمولاً در روز 16 دي هم اگر جلسه علني باشد در اين خصوص در مجلس نطقهايي ايراد ميشود.
آيا ميتوان ويژگيهاي «دانشجوي طراز انقلاب اسلامي» را در 16 دي ديد؟
قطعاً همينطور است. شهداي 16 ديماه نماد حقطلبي، عدالتخواهي، دينداري، وطندوستي و شجاعت و سلحشوري هستند. برخلاف برخي روشنفكرنمايان كه ادعاي مليگرايي ميكنند و خودشان را از متن مردم جدا كردهاند، شهداي دانشجو مليگرايان واقعي بودند و جان خود را فداي آيين و ناموس و خاك اين ملت كردند. آنها از متن جامعه جدا نشده بودند بلكه روشنفكراني واقعي بودند كه از متن جامعه متدين و محروم كشور برخاسته بودند.
حماسه هويزه در دل دفاع مقدس هم توانسته بود تأثيرگذار باشد؟
شهادت مظلومانه جمعي از دانشجويان رشيد و انقلابي فرياد حقطلبي و ظلمستيزي دانشجويان ما را در جهان منتشر كرد و در بين رزمندگان نيز اثر گذاشت و خون دانشجويان انقلابي را به جوش آورد و زمينه موج جديدي از حضور دانشجويان را در جبههها فراهم كرد.
الگوي شهداي دانشجوي هويزه براي نسلهاي آيندهشان را چطور ارزيابي ميكنيد؟
نسل حاضر هم مثل نسلهاي ديگر به دنبال الگو ميگردد. شهداي 16 دي براي سعادت دنيا و آخرت، الگو هستند. در دنيا چه عزتي بالاتر از اينكه انسان اهل عدالتخواهي، ظلمستيزي، بصيرت و معنويت باشد و براي دفاع از دين و ناموس وطن فداكاري كند. سوابق شهيد حسين علمالهدي نشان ميدهد ايشان از لحاظ علمي سرآمد بوده و در عين حال اهل تدريس قرآن و نهجالبلاغه هم بوده است. كمتر كسي است كه بتواند اين همه خصيصه ارزشمند را در خود جمع كند. شهيد علمالهدي و ساير شهداي دانشجو مهمترين الگوهاي جوانان و دانشجويان ما به حساب ميآيند. خون شهيد علمالهدي و شهيدان دانشجو زمينه حضور گروههاي ديگر از دانشجويان را در جبهه فراهم كرد. شما در هر استاني تعدادي از شهداي دانشجو را كه بعضاً در حد فرماندهي جنگ در جبهه خدمت كردهاند مشاهده ميكنيد، خون اين شهدا كشور را بيمه كرد. در اين 25 سال بعد از جنگ ديگر هيچ دشمني جرئت حمله به كشور ما را نداشته است. خون اين شهدا روح مقاومت و سازشناپذيري را در بين جوامع ما نهادينه و زمينه موفقيتهاي ديگر ما را در عرصههاي علمي و فكري فراهم كرد.
