شرايط اقليمي شرق استان هرمزگان زيستگاه مناسبي براي شترها به وجود آوردهاست؛ استفاده از پوست، گوشت و کوهان اين حيوان باعث شده تا مشتريان بسياري را در آن سوي آبها به خود اختصاص دهد، به گونهاي که امروز صنعت پرورش شتر به صنعتي سودآور تبديل شده است. استان هرمزگان با داشتن بیش از 21 هزار نفر شتر حدود 14 درصد از جمعیت شتر کشور را در خود جاي داده است که 50 درصد از آنها در بيابانهاي شهرستانهاي جاسك و سيريك زندگي ميكند.
از زماني كه مصرف گوشت توسط انسان شروع شد، به طور كلی اين انتخاب با گزینش نوع معینی از گوشت همراه بوده و نخوردن انواع ديگر گوشتها متكی بر برخی اعتقادات و یا عادت های مخصوصی بوده كه باعث شده گوشت حیواني را خوشایند و گوشت حيوان ديگري را ناخوشایند بداند.
***
از دیر باز شهر نشینان چندان به خوردن گوشت شتر رغبت نشان نداده اند و به قولي آن را از سفره خود خذف كرده اند زیرا كه به غلط معتقدند، گوشت شتر سفت ودیر پز بوده وارزش غذایی چندانی ندارد. اما حقیقت اين است كه گوشت شتر در مقایسه با گوشت گاو از میزان پروتئین كمتری برخوردار است واز لحاظ شكل ظاهری شبیه گوشت گوسفند است .
این گوشت در مقایسه با سایر گوشت ها از سدیم بیشتری برخوردار است اما میزان پتاسیم آن پايين ودر مقایسه با گوشت گاو وگوسفند از لحاظ درجه PH بسیار متفاوت بوده و در نتیجه برای عملیات فرآوری گوشت بسیار مناسب است .
مهندس عباس زارعی مدیر امور دام سازمان جهاد كشاورزي هرمزگان با اشاره به اينكه این استان با توليد سالانه 217 تن گوشت و حدود هزار كيلو شير رتبه سوم توليدات و جمعيت شتر در كشور را داراست، گفت: از موي شتر در هرمزگان رواندازي به نام خرسك و پوزه بند تهيه ميشود و پوست آن در استان استفادهاي ندارد و براي تهيه كيف، كفش و زين به ديگر استانها ارسال ميشود.
درگذشته پوست اين حيوان را براي ساخت نوار و يراق اسب به كشور پاكستان و هند ميفرستادند. گوشت شتر محصول پروتئيني سالم، طبيعي و ارگانيك و سرشار از ويتامينهاي گروه بي و برخي از عناصر معدني مهم نظير آهن، فسفر و كلسيم است.
زارعی ادامه داد: شهرستان جاسک از لحاظ آمار جمعيتي داراي سه هزار و985 نفر شتر و 700 نفر بهرهبردار است و بيشتر شترهاي شهرستان جاسک شترهاي شيري، گوشتي و سواري از نوع جماز هستند.
جمازه به معناي تندرو و تيزرو
شتر بومي هرمزگان جمازه به معناي دونده، تندرو و تيزرو است. اين نوع شتر جزو شتران سواري و بارکش است که به نامهاي رواحيه، جماز و پرنده معروف است. اين شتر کم پشم و بسيار تندرو وتیزرو است، به طوري که حدود 35 تا 45 کيلومتر در ساعت راه ميرود اين درحالي است كه شترهاي ديگر مناطق كشور در اين مدت 25 كيلومتر مسافت را طي ميكنند.
زارعی با بيان اينکه در اين منطقه از هرمزگان و به ويژه شهرستان جاسک، شترداري و شترپروري از رونق مناسب و قابل توجهي برخوردار است، اظهار داشت: به دليل شرايط مساعد پرورش شتر، بسياري از مردم اين شهرستان به اين شغل علاقه نشان ميدهند که بايد گفت در صورت ساماندهي اين عرصه، ميتوان اقتصاد بخشي اعظمي از خانوارها را تقويت کرد.
این مقام مسوول گفت: از آنجايي كه پرورش شتر و شترداري در استان براي جذب گردشگر از اهميت ويژهاي برخوردار است، بايد جايگاه شترداري در هرمزگان به لحاظ حرفهاي تعيين شود.
در شهرستانهاي جاسك، سيريك، دهنو و بندرعباس 5 پيست شتر سواري وجود دارد كه به مناسبتهاي مختلف شترسواري در آنها برگزار ميشود و بسياري از خانوادههاي هرمزگاني براي ديدن مسابقات به اين مناطق ميروند.
زارعي گفت: عرضه خدمات تغذيهاي با استفاده از منابع خوراكي بومي استان، ترويج مسابقات شتر دواني براي افزايش سرعت و انتخاب دام برتر و ارائه دورههاي آموزشي براي بهره برداران در زمينه پرورش، تغذيه و توليد مثل از ديگر برنامههاي طرح جامع شتر داري استان است. ايجاد اشتغال پايدار، افزايش صادرات و كاهش مهاجرت روستائيان از اثرات مثبت اجراي طرح جامع شتر داري به شمار مي آيد.
به گفته مدير امور دام جهاد كشاورزي هرمزگان، در صورت اجراي صحيح طرح جامع شترداري، هرمزگان ميتواند به پايگاه مهم كشور در زمينه توسعه صنعت شترداري تبديل شود.
زارعي با اشاره به ساخت سه واحد خصوصی پرورش شتر به روش صنعتی در هرمزگان افزود: تعداد سه واحد پرورش شتر به روش صنعتی با اعتباری بالغ بر 120 میلیون تومان با سو د7 درصد و مد باز پرداخت پنج ساله از بخش طرح توسعه کشاورزی در دست احداث است كه ظرفیت پرورش شتر برای هر واحد 100 تا 150 نفر است .
در هرمزگان 8 ايستگاه شترداري وجود دارد كه خدمات سمپاشي، پلاك كوبي، تامين آب شرب و علوفه در اين ايستگاهها صورت ميگيرد. از اين تعداد 4 ايستگاه درجاسك، 2 ايستگاه در سيريك و در بندرعباس و بندرلنگه نيز هركدام يك ايستگاه وجود دارد.
دهقان كارشناس مسوول دام سنگين سازمان جهاد كشاورزي هرمزگان در اينباره گفت: 4 آبشخور در جاسك، 2 آبشخور در سيريك و يك آبشخور در ميناب بر اساس شمار جمعيت اين حيوان ساخته شده است و آب آنها در نيمه نخست امسال از چاه يا آب لوله كشي تامين ميشود.
وي تصريح كرد به علت نزديكي هرمزگان با اميرنشينهاي حاشيه خليج فارس و بازار پسندي شتر، اين استان ميتواند به قطب توليد شتر جمازه در كشور تبديل شود.
