رئيسجمهور امريكا سحرگاه چهارشنبه در يك برنامه تلويزيوني زنده براي امريكاييها اعلام كرد كه از كنگره امريكا خواسته رأيگيري درباره سلاحهاي شيميايي در سوريه را به تعويق بيندازد. حالا ديگر بحثها برسر نحوه نظارت بينالمللي بر سلاحهاي شيميايي سوريه متمركز شده، ولي موازي با اين بحث، نگرانيها در سرزمينهاي اشغالي در اين باره تشديد شده كه ممكن است موضوع سلاحهاي هستهاي و شيميايي اسرائيل هم در دستور كار قرار بگيرد. پوتين ديروز براي اولين بار تلويحاً به بحث سلاحهاي هستهاي تل آويو اشاره كرد.
به گزارش «جوان»، باراك اوباما رئيسجمهوري ايالات متحده، سحرگاه چهارشنبه در سخنراني تلويزيوني مستقيم با امريكاييها گفت كه از كنگره خواسته است رأيگيري درباره حمله به سوريه را عقب اندازد تا امريكا و سازمان ملل متحد به راهحل ديپلماتيك روسيه در اين باره بپردازند. اوباما در عين حال، با گفتن اين جمله كه «به ارتش فرمان دادهام براي تحرك ضدسوريه در حالت آماده باش باقي بماند» سعي كرد شمشير داموكلس را بالاي سر سوريه نگه دارد تا به گفته خودش حكومت اسد زير فشار نگه داشته شود. اوباما گفت كه اگر راهحل ديپلماتيك به نتيجه نرسد، امريكا به اقدام نظامي متوسل ميشود و تأكيد كرد كه خيلي زود است درباره اثربخش بودن پيشنهاد روسيه براي خلع سلاح شيميايي سوريه قضاوت كرد. اوباما گفت: «امريكا پليس جهان نيست» ولي اگر استفاده از تسليحات شيميايي مجازات نشود، امنيت ملي امريكا در معرض خطر قرار ميگيرد. رئيسجمهور امريكا ادعا كرد كه كشورش پليس دنيا نيست ولي او در عين حال تأكيد كرد كه اصول و ارزشها و امنيت ملي ما در معرض محك قرار گرفته و واكنش به استفاده از سلاح شيميايي به نفع امنيت ملي امريكا است. اوباما ساعتي قبل از سخنراني با رهبران دو حزب جمهوريخواه و دموكرات در كنگره ديدار كرد و بر اساس گزارش صداي امريكا، آنها به صراحت به اوباما گفتند كه كنگره لااقل در شرايط كنوني به اقدام نظامي عليه سوريه رأي نخواهد داد. اوباما بعد از اين اظهارنظر سناتورها، چيز زيادي براي گفتن نداشت: «بحث خوبي بود. خيلي از شما ممنونم.»
پوتين: رفع تهديد، شرط كنار گذاشتن سلاح شيميايي
همزمان با فروكش كردن بحثها در مورد اقدام نظامي، بحث بر سر چگونگي نظارت بر سلاحهاي شيميايي سوريه بالاگرفته است. وليد معلم، وزير امور خارجه سوريه در گفتوگو با اينترفكس گفت كه كشورش حاضر است توليد سلاحهاي شيميايي را متوقف كند و مكان نگهداري اين سلاحها را به نمايندگان «سازمان ملل، روسيه و ديگر كشورها» نشان بدهد. وي همچنين براي اولين بار اعلام كرد كه دولت سوريه آماده پيوستن به معاهده منع گسترش سلاحهاي شيميايي است. سوريه و اسرائيل هر دو به اين معاهده نپيوستند. دولت فرانسه شامگاه سهشنبه بلافاصله رايزني درباره پيشنويس قطعنامهاي را شروع كرد كه در آن تأكيد شده سوريه ظرف 15 روز به طور كامل برنامه سلاحهاي شيميايي خود را اعلام كند. اين پيشنويس همچنين خواهان آن است كه سوريه فوري همه مراكز مرتبط با سلاحهاي شيميايي را به روي بازرسان سازمان ملل بگشايد، وگرنه با اقدامات تنبيهي براساس «فصل هفتم منشور» روبهرو خواهد شد. اين قطعنامه با مخالفت جدي روسها مواجه شد و در نتيجه، نشست فوقالعاده شوراي امنيت در خصوص سوريه تا اطلاع ثانوي به تأخير افتاد. سرگئي لاوروف در گفتوگوي تلفني با همتاي فرانسوي خود لوران فابيوس گفت: «روسيه طرح فرانسه در سازمان ملل درباره سلاح شيميايي سوريه را غيرقابلقبول ميداند.» رئيس جمهور روسيه هم تأكيد كرد: سوريه تنها در صورتي سلاح شيميايي خود را كنار ميگذارد كه امريكا دست از تهديد نظامي اين كشور بردارد. پوتين گفت: «ترديدي نيست همه اين مسائل منطقي است، ولي تنها زماني ميتوان آن را عملي كرد كه بشنويم امريكا و حاميان آن، با استفاده از زور مخالفت ميكنند. زيرا دشوار است كه كشوري مانند سوريه يا هر كشور ديگر جهان را در شرايطي كه مقدمات تجاوز به آن در حال آماده شدن است به طور يكجانبه وادار به كنار گذاشتن سلاح خود كرد». دويچه وله از قول پوتين گزارش كرد:«مشكل است كه كشوري- سوريه يا هر كشور و دولت ديگري در جهان- را در صورتي كه با خطر حمله روبهروست، به صورت يك جانبه خلع سلاح كرد.»رئيسجمهور روسيه با جملات زيركانهاي بدون اشاره مستقيم، موضوع خلع سلاح هستهاي اسرائيل را پيش كشيد و گفت: «باور بر اين است كه سوريه زرادخانهاي از سلاحهاي شيميايي در اختيار دارد و سوريها همواره اين امر را جايگزيني در برابر سلاحهاي اتمي اسرائيل دانستهاند.»اين براي اولين بار است كه مسكو؛البته به طور تلويحي، بحث سلاحهاي غيرمتعارف رژيم صهيونيستي را به عنوان مابه ازاي خلع سلاح شيميايي سوريه مطرح ميكند.
نگرانيها در سرزمينهاي اشغالي
نگراني پيوند خوردن سلاحهاي غيرمتعارف اسرائيل با نظارت بينالمللي بر سلاحهاي شيميايي سوريه، از روز دوشنبه به طور برجستهتري در داخل سرزمينهاي اشغالي هم مطرح شده است. چمي شالو، خبرنگار هاآرتص ديروز در گفتوگو با يواساي تودي گفت: «جاي هيچ تعجبي ندارد اگر اسد نيز (در مقابل) خواستار اين شود كه اسرائيل هم تصويب كنوانسيون سلاحهاي شيميايي را كه تا كنون انجام نداده، انجام دهد و به انپيتي ملحق شود.» اين بحثها به خصوص با توجه به افشاي اسناد محرمانه توسط فارين پاليسي كه نشان ميدهد تلآويو يك زرادخانه بزرگ از تسليحات شيميايي دارد، تقويت شده است. برخي ديگر از تحليلگران اسرائيلي طرح خلع سلاح شيميايي سوريه را اساساً يك خدعه روسي ميدانند. آنها ادعا ميكنند كه اگر طرح روسيه براي خلع سلاح شيميايي اسد به سرعت اتفاق نيفتد، موجبات يك تهديد بزرگ عليه اسرائيل را فراهم ميكند. بن ييشاي در يادداشتي براي يديعوت آحرونوت نوشت اين طرح بيشتر نوعي حيله روسيه براي خريد زمان و تعويق در حمله امريكا به نظر ميرسد.
مخالفان در حال عاديسازي رابطه با اسرائيل
يك روزنامه چاپ سرزمينهاي اشغالي از شكلگيري گروهي جديد در ميان مخالفان سوري و تلاش مخفيانه آن براي عاديسازي روابط با رژيم اشغالگر قدس خبر داد. به گزارش خبرگزاري مهر، روزنامه جروزالم پست در مصاحبه با يكي از چهرههاي اصلي مخالفان سوري به تلاش شورشيان براي عاديسازي روابط با رژيم صهيونيستي پي برده است. اين رهبر مخالفان كه نام مستعار او «امين محمد» است، گفت: در تلاش هستيم تا يك حزب ليبرال در ميان شورشيان سوري راه اندازي كنيم؛ حزبي كه طرفدار غرب خواهد بود. به گفته امين محمد، وي تلاشهاي خود براي عاديسازي روابط با تل آويو را آغاز و در اين راه با تعدادي از سياستمداران اسرائيلي نيز ديدار كرده است.
