روز چهارشنبه محمد جواد ظريف در خصوص انتقال پرونده هستهاي ايران از شوراي امنيت ملي به وزارت خارجه گفت: هنوز چنين تصميمي اتخاذ نشده است اما يك روز بعد بر اساس خبر پايگاه اطلاعرساني رياست جمهوري ايران اين انتقال صورت گرفت و از اين پس وزرات امور خارجه پيگير مذاكرات هستهاي خواهد بود.
مرضيه افخم، سخنگوي وزارت امور خارجه كشورمان نيز درباره واگذاري مسئوليت مذاكرات هستهاي با طرفهاي خارجي به وزارت امور خارجه گفت: مجموعه هماهنگيهاي لازم در اين باره در شوراي عالي امنيت ملي صورت ميگيرد.
بلافاصله پس از اين تصميم سخنگوي كاترين اشتون مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپايي با وزير امور خارجه كشورمان تماس گرفت و اعلام كرد كه حاضر است در حاشيه نشست مجمع عمومي سازمان ملل با وي ديدار كند؛ پيشنهادي كه مورد موافقت ظريف قرار گرفت.
مايكل مان، سخنگوي كاترين اشتون گفت: «اشتون صبح امروز و بعد از اين خبر كه وزارت خارجه عهدهدار مذاكرات هستهاي خواهد بود با ظريف تماس گرفت» وي افزود: «آنها توافق كردند كه در خلال نشست يك هفتهاي مجمع عمومي سازمان ملل ديدار كنند» سخنگوي كاترين اشتون در اين خصوص تأكيد كرد: براي از سرگيري مذاكرات هستهاي با ايران در اسرع وقت اعلام آمادگي كرد.
تصميم تازه شوراي حكام آژانس
ديپلماتهاي غربي ميگويند با هدف فرصت دادن به دولت جديد ايران، در اجلاس آتي شوراي حكام، ايران را تحت فشار قرار نميدهند. به گزارش فارس به نقل از خبرگزاري رويترز اين رويكرد كه به نقل از برخي ديپلماتهاي غربي تنظيم شده با هدف فرصت دادن به رئيسجمهور جديد ايران اتخاذ شده تا وي فرصت كاهش دادن تنشها را با غرب بر سر برنامه هستهاي ايران داشته باشد. با اين حال ديپلماتهاي غربي ميگويند كه دستيابي سريع به پيشرفتهاي ملموس در مناقشه هستهاي با ايران ضروري است. گفتوگوهاي 27 سپتامبر (5 مهر) بين ايران و آژانس بينالمللي انرژي اتمي نشان خواهد داد كه آيا دولت جديد ايران آنگونه كه روحاني وعده داده است، شفافتر عمل ميكند يا نه؟
به نوشته رويترز، انتخاب روحاني در ماه ژوئن اميدها در خصوص دستيابي به راهحل صلحآميز براي چالش هستهاي 10 ساله با ايران را افزايش داده است. وي كه خواستار كاهش تحريمهاست، آمادگي خود را براي انعطاف بيشتر در خصوص برنامه هستهاي كشور در مقابل بهرسميت شناخته شدن حق غنيسازي اورانيوم براي مقاصد صلحآميز نشان داده است. در هشت سال گذشته، شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي ايران را بهخاطر سركشي در برنامه هستهاياش با شش قطعنامه مورد سرزنش قرار داده و خواستار قطع فوري غنيسازي اورانيوم و همكاري فوري با آژانس شده است. يكي از ديپلماتهاي غربي در اين خصوص ميگويد: «در لحن ايران تغييراتي مشاهده ميشود كه ما از آن استقبال ميكنيم. ما بايد به ايران فرصت دهيم كه سخنانش را به عمل ترجمه كند.»
اين در حالي است كه تاكنون اثري از كند شدن برنامه هستهاي ايران مشاهده نشده و گزارش اخير آژانس هم نشان ميدهد كه ايران آماده تست 1000 سانتريفيوژ پيشرفته است كه به اين كشور اجازه ميدهند بهسرعت به سوختي هستهاي دست يابد كه هم در مصارف صلحآميز و هم در مصارف نظامي ميتواند كاربرد داشته باشد.
اين ديپلمات غربي تأكيد كرده كه غرب انتظار دارد ايران از مرحله سخن گفتن فراتر رود. اين در شرايطي است كه ايالات متحده خود را براي اقدام نظامي عليه نزديكترين متحد ايران در منطقه يعني سوريه آماده ميكند. چنين حملهاي ميتواند به نيروهاي راديكال در ايران فرصت دهد كه ديپلماسي روحاني را به چالش كشند. با اين حال، ديپلماتهاي غربي توضيحي در خصوص تضعيف روحاني در صورت حمله به سوريه در داخل ايران به رويترز ندادهاند.
واكنش امريكا
جنيفر ساكي، سخنگوي وزارت خارجه امريكا در واكنش به انتقال مديريت پرونده هستهاي ايران به وزارت خارجه گفت: امريكا از گزارشات درباره انتقال مسئوليت مذاكرات به وزارت امور خارجه ايران مطلع است. وي افزود: ما اميدواريم خود درباره اينكه دولت ايران به طور اساسي با جامعه جهاني براي رسيدن به راه حل ديپلماتيك برنامه هستهاي و همكاري كامل با آژانس بينالمللي انرژي اتمي وارد تعامل دوجانبه شود را تكرار ميكنيم.
ساكي ادامه داد: روي كار آمدن رئيسجمهور روحاني فرصتي را براي ايران فراهم كرد تا به سرعت براي حل نگرانيهاي جامعه بينالمللي درباره برنامه هستهاي ايران اقدام كند.
سخنگوي وزارت خارجه امريكا اضافه كرد؛ اگر دولت كنوني ايران براي تعامل جدي و اساسي با جامعه بينالمللي و عمل به تعهدات بينالمللي خود و يافتن راه حل مسالمتآميز تلاش كند، شريكي مصمم را در امريكا خواهد يافت.
«كليف كوپچان»، مدير و تحليلگر بخش خاورميانه در گروه اوراسيا نيز به رويترز گفت: اين رويدادي دلگرم كننده است. آقاي ظريف ديپلماتي بسيار خبره و ماهر است و تيم مذاكرهكنندهاي كه او تعيين ميكند آگاه و خلاق خواهد بود. هنوز نميتوان درباره يك توافق صحبت كرد اما اين نشان ميدهد كه ايران واقعاً وارد پروسه ديپلماسي شده است.
نشانههاي اعتمادساز از اروپا
از آنجا كه اتحاديه اروپا خواهان توافقات هستهاي ملموس با ايران است سعي دارد كه راههاي اعتماد ساز را امتحان كند در همين راستا يك دادگاه اتحاديه اروپا روز جمعه طي حكمي اعلام كرد كه اتحاديه بايد تحريم هايي را كه عليه هفت شركت ايراني اعمال كرده است، لغو كند؛ اين اقدام ضربهاي به تلاشهاي اتحاديه اروپا براي استفاده از فشار اقتصادي در جهت ايجاد محدوديت در برنامه هستهاي ايران خواهد بود. به گزارش ايسنا به نقل از رويترز، اين حكم كه ممكن است درخواست تجديد نظر درباره آن داده شود، در پي تصميمات مشابهي اعلام ميشود كه در سال جاري عليه تحريمهاي اعمال شده بر بزرگترين بانكهاي ايران اتخاذ شده است.
اين حكم پست بانك، شركت بيمه ايران، شركت كشتيراني گودلاكينگ، بانك توسعه ملي ايران، چرشيا اينترنشنال بانك، شركت مهندسي و ساخت تأسيسات دريايي و بانك رفاه كارگران را تحت پوشش قرار ميدهد. دادگاه عمومي اروپا كه دومين دادگاه عالي اين اتحاديه است اعلام كرده است كه اتحاديه اروپا قادر نبوده مدارك كافي براي اثبات دست داشتن اين مؤسسات در فعاليتهاي هستهاي ايران را ارائه كند.
