در عصر جهانی شدن و ارتباطات کنونی به وفور می توان دریافت که سواد و دانش است که پله های ترقی را برای انسان فراهم می کند و دانش همیشه مدیون کتاب بوده که به عنوان غذای روح معرفی شده است. اهمیت کتابخوانی و کتابخانه بر هیچ کس پوشیده نیست و به وضوح می توان دریافت که کتابخوانی جزء یکی از ارکان مهم پیشرفت و ترقی یک جامعه است. در این میان شهرستان آبدانان در استان ایلام با کمترین میزان نیروی انسانی نسبت به سایر شهرستان های استان، توانسته یک سوم جمعیت شهری را به سمت خود سوق دهد و رتبه برتر کتابخوانی در استان را از آن خود کند.
***
شهید هسته ای عضو کتابخانه آبدانان
ایران، همواره از نخبه پرور ترین کشورهای منطقه بوده است و با پرورش جوانان برومند خود در عرصه های مختلف علمی و عملی توانسته است در صدر جهان مورد توجه همگان قرار بگیرد. در این میان شهرستان آبدانان با تقدیم شهید راه دانش، شهید "داریوش رضایی نژاد" به خوبی معنای واقعی آیه " إقرأ بِاسمِ رَبِّکَ الَّذی خَلَق " را در یافته است که در چنین راهی به میهن عزیزش، جوانان برومندی همچون شهید رضایی نژاد را هدیه می کند.
شهید داریوش رضایی نژاد، شهید هسته ای میهن عزیزمان در سال 65 عضو کتابخانه عمومی شهرستان آبدانان بوده است که به درستی می توان دریافت که حضور در محیط های فرهنگی و علمی از قبیل کتابخانه توانسته چنین نخبگان ارزشمندی را تقدیم جامعه کند.
شهرستان آبدانان با حدود 50 هزار نفر جمعیت از جمله شهرستان های استان ایلام است که علم، فرهنگ و دانش آن زبانزد خاص و عام است و هرساله در کنکورهای سراسری بر تارک استان درخشیده و قطعا کتابخانه های عمومی شهرستان در این راستا مثمر ثمر بوده اند.
یک ششم جمعیت عضو کتابخانه اند
از 50 هزار نفر جمعیت شهرستان آبدانان، یک ششم آن يعني بالغ بر 8 هزار نفر عضو کتابخانه های عمومی این هستند که از این مجموعه، 5 هزار نفر به طور سالانه از خدمات کتابخانه های عمومی استفاده می کنند و به عنوان اعضای فعال کتابخانه با تعریف استاندارد عضو فعال، شناخته می شوند.
رئیس اداره کتابخانه های عمومی شهرستان آبدانان با بیان این مطالب گفت: از كل جمعیت شهری آبدانان، حدود 5 هزار نفر عضو کتابخانه عمومی امیر کبیر بخش مرکزی این شهرستان می باشند که از این تعداد، چهار هزار و 500 نفر عضو فعال کتابخانه عمومی آبدانان در یک سال گذشته بوده اند. این در حالی است که در تعریف استاندارد عضو فعال آمده هر عضوی که تعداد 22 جلد کتاب در طول یکسال مطالعه نماید را عضو فعال گویند.
اردشیر بوستانی به دلایل استقبال عموم مردم از کتابخانه های عمومی آبدانان اشاره کرد و افزود: تجهیز کتابخانه به سیستم های به روز دیجیتالی از جمله خرید نرم افزارهای علمی متعدد، ایجاد شبکه های پر سرعت اینترنت، ایجاد شبکه داخلی LAN، تخصصی بودن کتابداران به رشته کتابداری، پاسخ به درخواست مراجعه کنندگان در کمترین زمان ممکن از طریق اتوماسیون های اداری، تأمین کتب کمیاب از طریق سامانه ملی "طرح کتاب من"، ایجاد فضای با نشاط فیزیکی در کتابخانه، ایجاد بخش کودکان جهت استفاده خردسالان، برگزاری مسابقات فرهنگی به صورت ماهیانه ـ کتبی و آنلاین و اعلام برندگان به صورت ماهیانه و اهداء کارت هدیه از عواملی می باشد که کتابخانه عمومی شهرستان آبدانان را در صدر استان قرار داده است.
وی افزود: نبود حمایت های مالی و فقر نیروی انسانی از مشکلات کتابخانه های عمومی آبدانان می باشد به طوری که هر کتابخانه ای که درجه 6 را داشته باشد می بایست طبق استاندار نهاد کتابخانه های عمومی کشور تعداد 4 نیروی متخصص کتابداری در آن مشغول به کار باشند اما تعداد3 باب کتابخانه عمومی شهرستان که باید جوابگوی بیش از 50 هزار نفر جمعیت باشد، تنها با 5 نیرو اداره می شود که از این تعداد، تنها 2 نفر تخصص کتابداری را دارا می باشند.
اداره برتر استان
طی بازدید سید عارف علوی، مدیر کل منابع نهاد کتابخانه های عمومی کشور از کتابخانه های عمومی استان ايلام، کتابخانه های عمومی آبدانان به عنوان اداره برتر استان شناخته شد.
این اداره در بین 49 باب کتابخانه در 8 شهرستان استان، با شاخص بالاترین میانگین نمره های؛ مدیریت، بخش مخزن، طرح کتاب من، ساختمان، بخش کودک و اعضاء و امانت از سوی مدیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور به عنوان اداره برتر شناخته شد.
عدم وجود ایستگاه مطالعه در معابر شهری
در اکثر نقاط کشور ایستگاه های مطالعه در مسیرهای پر رفت و آمد و معابر شهری ایجاد شده که در بالابردن سطح فرهنگ مطالعه و کتابخوانی مؤثر است
فاطمه عزیزپور مسئول کتابخانه امیرکبیر بخش مرکزی آبدانان با عنوان كردن اين مطلب گفت: ایستگاه مطالعه، کتابخانه کوچکی است در فضای عمومی که عموم مردم می توانند با مراجعه به این ایستگاه ها، کتاب مورد علاقه خود را انتخاب کرده و بعد از مطالعه پس از 15 روز به همان ایستگاه یا به کتابخانه عمومی باز گردانند. این طرح در شهرستان آبدانان تا کنون اجرا نشده است هر چند که کتاب های مورد استفاده در ایستگاه های مطالعه برای این شهرستان ارسال می شود اما بدلیل فقر نیروی انسانی مرتبط با ایستگاه مطالعه و کتابخانه های عمومی شهرستان، نبود پشتوانه مالی جهت اجرای این ایستگاه ها و عدم تعیین جایگاه مشخصی برای این ایستگاه ها باعث شده این مهم در آبدانان اجرایی نشود.
یکی از فعالان مطبوعاتی آبدانان نيز عدم وجود کتابفروشی های معتبر و مناسب در شهرستان، گران بودن نرخ کتابها و افزایش سطح فرهنگ مطالعه مردم را از عوامل روی آوردن مردم به کتابخانه ها عنوان كرده وگفت: در شهرستان آبدانان متأسفانه کتاب فروشی های معتبری وجود ندارد تا محصلان و دانش آموختگان بتوانند از آنها استفاده کنند و همچنین با توجه به گرانی کتب مرجع و تخصصی هر رشته و افزایش سطح فرهنگ مطالعه در بین محصلان و دانش آموختگان از مهمترین عواملی است که باعث شده تا اقشار مختلف مردم به کتابخانه های عمومی روی آورند.
ایرج کرمی ادامه داد: فضای کم کتابخانه، وجود کتاب های فرسوده، عدم در دسترس بودن کتب مرجع تخصصی و عدم وجود قرائت خانه مجزا از نواقصی است که در کتابخانه ها دیده می شود. کتاب های پر تیراژ و مرجع تخصصی، داستان های نو و معاصر، ادبیات دینی، خاطرات قبل و بعد از انقلاب، خاطرات تاریخ معاصر، ادبیات دفاع مقدس و مبارزات انقلابی، کتب نویسندگان مرجع و مطرح کشوری همچون سید جعفر شهیدی، شهید مطهری، دکتر زرین کوب، دکتر شریعتی و ... در کتابخانه به اندازه کافی یافت نمی شود و این از نقاط ضعف کتابخانه های می باشد که همت مسئولین و حمایت آنان جهت خرید چنین کتاب هایی را می طلبد.
با این همه، شهرستان آبدانان به عنوان شهرستانی با علم و فرهنگ در سطح استان و کشور شناخته شده است اما با نقطه آرمانی و هم تراز با دیگر استان های کشور، فاصله قابل توجهی نشان می دهد که یکپارچگی، حمایت و پشتوانه مالی از سوی مسئولین و توجه جدی و بیشتر خانواده ها به مسأله کتابخوانی را خواستار است.
