اولین وزش های نسیم گرم تابستان که بر زمین می نشیند، در دل مهاجران تب و تاب هجرت می افتد. باز هم دانشجو و طلبه، دانش آموز و متخصص، پیر و جوان در میعادگاهی به نام اردوی جهادی گردهم می آیند تا به نقطه ای با نام محروم هجرت کنند. با ندای جهاد می آیند تا مرهمی بر دردهای آفتاب سوخته "وارثان زمین" باشند.
در سال حماسه سیاسی و اقتصادی رویکردهای گروه های جهادی تا حدودی تغییر یافته و اولویت هایی در دستور کار آن ها قرار می گیرد. اردوهای جهادی رنگ و بویی دیگر گرفته است و جهاد فرهنگی، جهاد عمرانی و جهاد اقتصادی باید در برنامه های گروه ها لحاظ شود تا هریک از آن ها نقش خود را به خوبی در تحقق حماسه اقتصادی ایفا کنند.
در نخستین روزهای سال 1392 زمزمه هایی شنیده شد در خصوص لزوم پیش بینی و اجرای آموزش های مولد در کنار فعالیت های فرهنگی و عمرانی گروه های جهادی و رئیس سازمان بسیج مستضعفین هم در همان روزها در جمع جهادگران اینگونه اعلام کرد که میتوان در مناطق محروم، خدماتی جزئی ارائه داد و کوله باری هم برداشت و رفت؛ اما انتظار ما از گروههای جهادی این است که به فعالیتهای خود در این قبیل مناطق عمیقتر نگاه کنند تا متناسب با جغرافیای منطقه و بافت جمعیتی، کارهای آموزشی مولد را به اهالی منطقه بیاموزند.
سردار محمدرضا نقدی همچنین در نخستین روزهای تابستان سال جاری از تغییر رویکرد اردوهای جهادی هجرت تابستانی از اقدامات خدماتی به امور تولید کشاورزی و دامپروی خبر داده و افزود: " جهادگران بسیجی کشور امسال برای ترویج تولیدات بخش کشاورزی و توانمندسازی روستاییان به اردوهای طرح هجرت می روند. توسعه استخرهای پرورش ماهی نزدیک چاه های کشاورزی، تولید کود پیشرفته غیرشیمیایی، تولید گوشت و تخم مرغ محلی، توسعه محصولات گلخانه ای و قارچ و عسل از مهمترین رویکردهای این طرح در تابستان 92 است."
همچنین معاون سازندگی و کارآمد سازی سازمان بسیج دانشجویی هم از همین تغییر رویکردهای گروه های جهادی سخن گفته و با تشریح آن افزود:"رویکردهای مختلف سازمان بسیج برای هدایت گروههای جهادی بسیجی، بومیسازی، کیفیسازی اردوها، مسئله محوری و حل مسئله است و در حال حاضر در حال تکمیل مدلی هستیم که نقش حرکتهای جهادی را در جهاد اقتصادی تبیین کند. این مدل در سه بخش فرهنگسازی، ترویج و آموزش، رویکرد مسئلهمحوری و حل مسئله با نگاه به فعالیتهای اقتصادی تعریف می شود."
حسینی از فعالیت بیش از هزار و 800 گروه جهادی دانشجویی در مناطق محروم و در عرصههای مختلف خبر داد و گفت:"یکی از مهمترین برنامه های ما تشکیل گروههای جهادی پژوهش و تحلیل اقتصادی است تا بتوانیم جهاد اقتصادی را تحقق بخشیم."
كارنامه هاي درخشان
در این میان بسیاری از گروه ها از مدت ها قبل برنامه های بلند مدت، کوتاه مدت و میان مدت خود را در زمینه اشتغال زایی و توسعه اقتصادی روستاها آغاز کرده اند و تلاش نموده اند تا اولین گام های خود را در محرومیت زدایی از مناطق محروم در زمینه شناسایی کامل این مناطق بردارند.
از میان گروه هاي جهادي مي توان به گروه خواجه نصیرالدین طوسی اشاره كرد كه توانسته با راه اندازی بنیاد خیریه غیر دولتی خواجه نصیر طوسی، ساخت بیش از یازده مدرسه، 60 بند رسوبگیر و آبگیر، صد و سی منزل مسکونی و... در روستاهای کشور كارنامه اي درخشان را به نام خود ثبت نمايد.
خان احدی، یکی از جهادگران عضو خواجه نصیرالدین طوسی با اشاره به اقدام این گروه به راه اندازی یک شبکه مجازی گفت: "بر اساس اهداف بنیاد خیریه غیر دولتی خواجه نصیر طوسی، بر آن شدیم تا قدمی هرچند کوچک در راه اعتلای وضعیت جامعه روستایی کشور برداریم و از آنجا که باور گردانندگان این مجموعه آنست که اطلاع رسانی گام نخست در راه توسعه و محرومیت زدایی می باشد؛ لذا راه اندازی پایگاه های خبری روستایی در دستور کار قرار گرفت و در این راستا پایگاه خبری روستاهای شهرستان محروم بشاگرد از توابع استان هرمزگان بصورت آزمایشی راه اندازی گردید و متعاقب نتایج مثبت این طرح، پایگاه خبری تحلیلی روستا نیوز که نگاهی جامع و تحلیلی به مسائل روستایی را دنبال می کند، در فضای مجازی آغاز به کار کرد."
این پایگاه خبری و تحلیلی با عنوان شبکه روستایی ایران متشکل از بخش های مختلفی از جمله بانک اطلاعات روستاهای کشور، روستانیوز، روستا نما، اطلس و نقشه های روستایی، فرهیختگان روستا، رکوردهای روستایی، صدای مشاور روستا و بخش های دیگری می باشد که گامی مؤثر در شناسایی و ثبت ظرفیت های مناطق محروم کشور از سوی یک گروه جهادی محسوب شده و با همکاری گروه های دیگر می تواند توسعه یابد.
از این دست اقدامات در میان گروه های جهادی و خصوصاً گروه هایی که برنامه های بلندمدت خود را برای خدمت رسانی و محرومیت زدایی از یک منطقه مشخص تنظیم کرده اند، نمونه های مختلفی وجود دارد و در واقع این گروه ها پیش از طرح مسئله اقتصاد مقاومتی، فعالیت خود را در این زمینه آغاز نموده اند. اما با اهتمام دستگاه های مختلف از جمله سازمان بسیج و خصوصا بسیج سازندگی در راستای عملیاتی نمودن اقتصاد مقاومتی، برنامه های این گروه ها نیز در مسیر مشخص تری نسبت به مسائل اقتصادی و اشتغال زایی حرکت خواهد کرد.
گروه ها و اردوهایی که برگزار نمی شود
به سراغ گروه های جهادی می رویم که مانند هرسال کوله بار هجرت بر بسته اند و دلهای مشتاقشان پرواز می کند از خاک بر بلندای افلاک. شوق جهاد، نیت قرب الی الله و فناء فی الله توشه راهشان است اما با دست خالی، مرهم کدام زخم باشند برای مردمی چشم انتظار. هر خبری هست از آمادگی گروه های جهادی و اعزام آن ها به مناطق محروم است. با هرکدام از مسئولان گروه های جهادی که صحبت می کنی از برنامه های اردو، از شناسایی منطقه، از اعضا و سختی کار در ماه مبارک رمضان می گوید اما در این میان هم هستند گروه هایی که پس از چندین سال کار جهادی، انگار امسال قصد هجرت ندارند و وقتی دلیل را جویا می شویم از مشکلات و موانع کار می گویند.
امیر صادقی، مسئول گروه جهادی معراج گفت: "در سال 91 از سه اردویی که برای گروه جهادی معراج برنامه ریزی شده بود، موفق به برگزاری یک اردو در منطقه کن و پاسگاه نعمت آباد شدیم و با توجه به مشکلاتی که در زمینه برگزاری اردوی جهادی برای این گروه وجود داشت متأسفانه در حالی در آستانه تابستان و اوج گیری فعالیت های جهادی هستیم که اردوی جهادی نوروزی این گروه که قرار بود در شهرستان کوهدشت استان لرستان برگزار شود به دلیل مشکلات موجود، در مرحله برنامه ریزی باقی ماند و به اجرا نرسید."
وی با اشاره به عدم هماهنگی و پشتیبانی مناسب از این گروه جهادی تصریح کرد: "عدم هماهنگی لازم با گروه های جهادی در استان ها، عدم تخصیص بودجه و امکانات مالی و همچنین فقدان روحیه بسیجی در میان بعضی از افراد و دستگاه های مسئول متأسفانه ما را از فیض برگزاری اردوی جهادی محروم کرد."
مسئول گروه جهادی معراج افزود: "آنطور که شایسته است از گروه های جهادی حمایت و پشتیبانی نشده و با توجه به عشق و علاقه ای که نسبت به حضور در اردوی جهادی داریم شاید در دوره های بعد اردویی را به صورت مستقل برگزار کنیم اما در حال حاضر با توجه به موانع موجود برنامه خاصی برای اردوی جهادی در تابستان نداریم."
وی با اشاره به اهمیت صرف هزینه ها در محلی به سود محرومان افزود: "متأسفانه زمانی که برای جلب حمایت و همکاری برخی از دستگاه ها مراجعه می کنیم، بعضی از مسئولان، گروه های جهادی را در سطح بسیار پائین می بینند و گاهی اوقات بر سر مسائل مالی به گونه ای که در شأن این حرکت های جهادی نیست با جهادگران برخورد می کنند. "
اين جهادگر ادامه داد: "ما نباید در فعالیت های خود گرفتار ارائه آمار شویم و مسئولان نیز باید به این مسئله توجه داشته باشند که پیشرفت های کمی و کیفی گروه های جهادی که ما بارها و بارها به آن اشاره می کنیم و مایه مباهات ماست، حتی اگر با بیشترین صرفه جویی از سوی جهادگران نیز همراه شود، باز هم نیازمند صرف بودجه های حداقلی در گروه های جهادی می باشد."
کارهای بزرگ با دست خالی
زمانی که مشکلات جهادگران را به گوش سردار خراسانی، رئیس سازمان بسیج سازندگی رساندیم در این رابطه گفت: "یکی از مدیریت های جهادی، مدیریت بر تأمین منابع حرکت های جهادی است. در سال های اخیر با حمایت بسیج سازندگی، شاهد توسعه کمی و کیفی حرکت های جهادی در تمامی ایام سال بودیم و همواره در برنامه های آموزشی رسم هجرت به گروه ها اعلام کردیم که تکیه مطلق بر منابع بسیج علاوه بر اینکه جهادی نیست، موجب تنبلی و بدآموزی نیز می شود."
وی ادامه داد: "در سال 92 حمایت های بسیج از گروه های جهادی بهتر از سال های قبل ادامه می یابد اما گروه های جهادی از شرایط دشواری که بعضاً در ایام نوروز با آن روبرو بودند و موجب نگرانی آن ها شده است، باید به عنوان یک فرصت برای برنامه ریزی بهتر، مدیریت و تأمین منابع استفاده کنند، به نحوی که برای هدایت و برگزاری یک اردوی جهادی در شرایط بحرانی، تجربیات لازم را کسب کرده باشند."
جهادی یعنی دل خوش کردن به هرآنچه که از امکانات در دسترس نیست. یعنی دست زدن به کارهای بزرگ با دست خالی. جهادی اصلا فرق می کند با دنیای درگیری های روزمره میان بوروکراسی اداری و چانه زدن های معمول. جهادی دغدغه خود را ندارد، به دنبال سود و منفعت نیست. از آنچه بی چشمداشت می بخشد فقط دعای زیر لب مردمی ساده سهم اوست.
در این روزهایی که شاید سخت و شاید آسان می گذرد، باید توانی باشد که دستان جهادی دستگیر محرومان کشورمان شود. برای جهادی ها کافیست که وعده های مسئولان نه برای تأمین بودجه و امکانات مورد نیاز جهادگران بلکه در حد پیگیری نامه های اداری محقق شود تا فرصتشان در گیر و دار فراز و فرود پله های ساختمان های چند طبقه نگذرد.
ذات جهاد و جهادی قناعت است و جهادی با کمترین ها می سازد، اما وقتی هزینه هایی هرچند اندک، حتی برای خورد و خوراک روزانه خودشان نیز فراهم نباشد، چگونه با کمترین امکانات، بسازند زمین هایی را که در گوشه و کنار سرزمین های دور خاک می خورد.
وظیفه ما و مسئولان کشور و وصیت امام خمینی(ره) دستگیری از ولی نعمتان این اسلام و انقلاب است و بنا به فرمايشات مقام معظم رهبری همه مردم ایران و به ویژه جوانان باید در این راه قدم های استواری بردارند و مسئولان هم به یاری آنها بشتابند.
جهادی ها اکنون هجرت خود را آغاز کرده اند و اي كاش آنان كه بايد، به حرکت آن ها بال و پر بدهند و اين حضور جوانان را قدر بدانند. اي كاش به فرموده رهبر معظم انقلاب؛ مسئولان، ديگران، مديران و كساني كه دست اندركار امور هستند آنها هم اين حركت عظيم را قدر بدانند.
