صدايش را شبيه ميكند به آدمهايي كه به آخرخط رسيدهاند، در حالي كه به نقطه نامعلومي خيره شده به آرامي زير گوشم ميگويد «كارمند رسمي سراغ نداري؟»
ميز كناري مينشيند و هر روز چشممان به هم ميافتد. هركسي را كه ميشناسم يا حداقل حدس ميزنم كه بشود در ذهنم مرور ميكنم. يا ضمانتها پر شده يا ديگر نشاني ازشان ندارم. ميگويم «نه، حالا چرا رسمي؟» بعد انگار كه بخواهم دلدارياش بدهم با خنده ميگويم: «اصلاً ديگر رسمي بدون ضمانت هم مگر داريم؟ نداريم.»
خودش ميگفت بيشتر از هشت ماه است كه ثبتنام كردهاند و حالا كه نوبت دريافت وامشان رسيده، رئيس شعبه گفته يا دو كارمند رسمي دولت تا فلان وقت به شعبه معرفي ميكنيد يا وام به نفرات بعدي شما كه در ليست انتظار هستند تعلق ميگيرد. ميگفت هرچه اصرار كرديم، فايدهاي نداشت. بايد كارمند رسمي باشد. هرچه اينها گفتهاند فلان فاميل و دوست ما همين تازگي وام گرفته با يك كارمند قراردادي، بيفايده بوده و جواب شنيدهاند كه تعيين شرايط ضامنها دست رئيس شعبه است و هر جوري كه بخواهد ميتواند قانون بگذارد.
چند روز بعد كه ديدمش، گفت قيد وام را زديم. ضامن پيدا نشد. هرچه اصرار و التماس هم كرديم فايدهاي نداشت. خدا بزرگ است و يك طوري ميشود ديگر.
ماجراي وام ازدواج، ماجراي عجيبي است. تازه اگر كمي در آن دقيق شويد به جز عجيبي، دردناك هم ميشود. وامي كه بيش از آنكه شبيه هديه دولت باشد، شبيه آن بازي قديمي دوران كودكي است. بازياي كه در دالانهاي تودرتو بود و آنقدر بايد مسيرهاي مختلف را امتحان ميكرديم تا بالاخره يك راه خروج پيدا ميشد. ميگويند اگر آن دالانها واقعي باشد، شانس زنده بيرون آمدن از آنها وجود ندارد. به اين موضوع دقت كرده بوديد؟ حالا آن دالانها شدهاند الك. ميليونها جوان را مياندازند داخلش و فقط شايد تعدادي از آنها پاكت سفيد به دست از دالانهاي گرفتن وام بيرون بيايند!
وام ازدواج 3 ميليون تومان است. اگر چند شرط بنياسرائيلي را هم داشته باشيد دو ميليون ديگر به وامتان اضافه ميشود. البته نه به هردو نفر، فقط به يك نفرشان، يا به عروس خانم يا به آقاي داماد. دختراني كه مهريه آنان تا 110 سكه بهار آزادي باشد، پسراني كه قبل از 25 سالگي ازدواج كرده باشند، هر يك از دختران يا پسراني كه يكي يا هر دوي آنها فاقد پدر باشند و هر يك از دختران يا پسراني كه دانشجوي دانشگاهها يا طلبه حوزههاي علميه و در حال تحصيل باشند. يعني اگر هر كدام از زوجين مثلاً هم دانشجو باشند و هم مهريه كمتر از110 سكه داشته باشند باز هم فقط يك بار ميتوانند از دو ميليون تومان وام بهرهمند شوند. البته اينكه اين سياست تشويقي براي تعيين مهريههاي پايين و تشويق جوانها به ازدواج در سنين پايين انجام ميشود، خيلي خوب است اما اينكه بايد هفت خان رستم را رد كرد كه تازه شايد اين پول كه به هيچ زخمي نميرسد، به دست عروس و داماد برسد خيلي خوب نيست.
در شرايط ثبتنام وام آمده است كه علاوه بر ارائه اصل و كپي مدارك تعيين شده، هر كدام از دختر و پسرها بايد دو ضامن معرفي كنند. تازه فيش كسر از حقوق خودشان را هم بايد ارائه دهند. يعني براي يك وام سه ميليون توماني پنج نفر ميآيند و تعهد ميدهند كه آقا باوركنيد اين وامتان را به موقع برميگردانيم اما وقتي از همكارم پرسيدم چرا بايد از ثبتنام تا زمان پرداخت وام هشت ماه طول بكشد، گفت كه هيچكس پاسخگو نبود. وقتي هم كلي دوندگي كردهاند فقط به آنها و تمام كساني كه منتظر اين وام بودند يك پاسخ دادند؛ «فعلاً اعتبار نداريم!»
800 هزار نفرپشت درهاي انتظارسال گذشته 923 هزار و 124 نفر وام ازدواج دريافت كردهاند اما الان، 837 هزار و 566 نفر در ليست انتظار دريافت وام ازدواج هستند.
اين خبر شيرين هم همين چند وقت پيش از زبان صادق اكبري معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان شنيده شد. اينكه در صورت تصويب شوراي پول و اعتبار وام ۵ ميليون توماني ازدواج براي تمامي زوجها پرداخت شود.
او همچنين گفته بود، وزارت ورزش و جوانان با پيگيريهايي كه در سال گذشته انجام داد، موفق شد عيدي جوانان ايراني را به آنها بدهد و با تلاش اين وزارتخانه و بانك مركزي دوباره وام ازدواج از ابتداي سال جديد به جوانان در آستانه ازدواج پرداخت ميشود. اگر بسته پيشنهادي ازدواج ارائه شده به دولت تصويب شود و همچنين شوراي پول و اعتبار نيز منابع مالي كافي داشته باشد به جواناني كه داراي چهار شرط دانشجو بودن، داشتن سن زير ۲۵ سال، فوت يكي از والدين زوجها و مهريه كمتر از ۱۱۰ سكه باشند، وام ۵ ميليون توماني پرداخت ميشود اما اين وعده تا به امروز تنها در حد يك وعده پوشالي باقي مانده است.
از طرف ديگر هم مسعود اميني مديركل دفتر برنامهريزي ازدواج وزارت ورزش و جوانان نيز درباره عدم همكاري بانكهاي عامل اين وام گفته بود، براساس آخرين اخبار بانك مركزي، در حال حاضر، بانكهاي ملي و صادرات پرداخت وامهاي ازدواج را آغاز كردهاند و براساس صحبتهاي انجام شده با مسئولان بانك مركزي قرار شده تا در هر سال حداقل به يك ميليون و 600 هزار نفر وام ازدواج پرداخت شود.
اما براساس اخبار رسيده به وزارت جوانان، 10 بانك كار پرداخت وام ازدواج را انجام ميدهند كه اعتبار هشت بانك به اتمام رسيده است!
به نام قرضالحسنه، به كام سود بانكيمشكل ديگري كه اين وام دارد اين است كه به اسم قرضالحسنه ارائه ميشود اما علاوه بر سود كلي كه در اقساط پرداخت ميشود، پايان هر سال بايد دو قسط داده شود، مثلاً دو تا 86 هزار تومان كه خودشان ميگويند يكي از اين قسطها سود سالانه است در حالي كه در سايت قيد شده مدت بازپرداخت تسهيلات 36 ماهه با اقساط مساوي بوده و ســـررسيد اولين قــسط، يك ماه پس از پرداخت تسهيلات است و نرخ كارمزد هم 4درصد تعيين شده است و هيچ كجا ذكر نشده كه پايان هر سال بايد يك قسط به عنوان سود سالانه پرداخت شود. يعني هر طوري هم كه حساب كنيد، اين وام ناچيز نه تنها هيچ چالهاي را پر نميكند كه شرايط و دريافت و البته پرداخت آن هم بار اضافي به دوش زوجهاي جوان تحميل ميكند.
در همين لحظه كه اين گزارش تنظيم شده است قيمت طلا در بازار گرمي 104 هزار تومان، ميانگين كرايه لباس عروس بين 800 هزار تا 2 ميليون تومان، كرايه يك آپارتمان 60 متري در مركز شهر حدود 600 هزار تومان و در نهايت كرايه تالار پذيرايي و برگزاري يك عروسي ساده با تعداد مهماناني نزديك به 250 نفر بيش از 7 ميليون تومان هزينه دارد. هرچند اين قيمتها تقريبي است اما با يك حساب سرانگشتي هم ميتوان به آساني به اين نكته پي برد كه يك وام 3 ميليون توماني از پس هزينههاي يك جشن عروسي ساده هم برنميآيد چه برسد به پشتوانهاي مالي براي زندگي آينده. اما آنچه صداي گلايه جوانهاي زيادي را بلند كرده اين است كه چرا بايد براي گرفتن سه ميليون تومان پول هفت خان رستم را پشت سر گذاشت و دست آخر هم جواب شنيد كه فعلاً اعتباري در كار نيست و پرداخت وام تعطيل است؟!
