محروميت زدايي يكي از مولفههاي مورد تاكيد حضرت امام(ره) بود كه از بدو
پيروزي انقلاب و با تاسيس نهادهايي چون جهاد سازندگي با قوت زيادي پيگير
شد. بحث پرداختن به محرومين در نقاط كم برخوردار كشورمان، مسالهاي است كه
بارها مورد تاييد و تاكيد مقام معظم رهبري نيز قرار گرفته و در اين راستا،
سپاه پاسداران كه هرگونه تلاشي در جهت پيشبرد اهداف نظام اسلامي را سرلوحه
كار خود قرار داده، با جديت به اين عرصه وارد شد. همكاري با جهادسازندگي تا
زماني كه بود و فعاليت ميكرد، رسيدگي به روستاهاي محروم در مناطق مرزي و
ناامن حتي در دوران جنگ تحميلي، همكاري با دولتها در جهت محروميت زدايي
و... همگي در پرونده اين نهاد انقلابي به ثبت رسيدهاند. تاسيس قرارگاه
سازندگي كوثر يا همان قرب محرومين نيز اقدام ديگري در راستاي محروميت زدايي
است كه ما را برآن داشت دقايقي به گفتگو با سردار سيد ضياءالدين حزني
فرمانده اين قرارگاه سازندگي داشته باشيم تا از چند و چون اقداماتشان مطلع
شويم.
اگر موافق باشيد شروع گفتگو را با معرفي خودتان آغاز كنيم. ماموريت شما و همكارانتان در قرارگاه كوثر چيست؟بنده
سرتيپ دوم پاسدار سيد ضياءالدين حزني مشاور فرمانده كل سپاه در امور
محروميت زدايي و مردمياري هستم و همچنين افتخار دارم و در قرار گاه سازندگي
كوثر خاتم الانبياء(ص) خدمت ميكنم. ماموريت بنده و همكارانم در اين
قرارگاه مردم نوازي و مردم ياري و مردم دوستي ومردم داری و محروميت زدايي
در مناطق محروم ،مرزي و حساس كشور در بحث ساخت و ساز مساجد و حسنيه هادر
سایر مناطق کشور و موارد ديگر است.
مسلما براي اينكه بتوان
به هر فرد يا قشري از افراد خدمت رساني كرد، بايد تعريف صحيحي نيز از آن
قشر داشته باشيم. شما چه تعريفي از "محروميت و محروميت زدايي" داريد؟ارائه
تعريف صحيح از واژه محروميت علاوه بر نظر و سليقه افراد به عوامل ديگري
مانند، موقعيت جغرافيايي منطقه يا محل مورد نظر، زمان ارائه تعريف و قياس
آن با زمان هاي گذشته، الگوي مصرف و سطح بندي زندگي افراد يك جامعه نيز
بستگي دارد، اما در هر حال تعاريف مختلفي در اين رابطه ارائه شده است.
همانند اينكه: «محروميت (فقر) يعني عدم برخورداري از حداقل امكانات زندگي
فردي و يا اجتماعي و... همچنين محروم در فرهنگ عميد يعني نااميد ،بي
بهره،بازداشته از خير. با چنين تعريفي محروميت زدايي را ميتوان اين گونه
تعريف كرد: مجموعه اقداماتي كه به منظور دسترسي افراد يا جامعه به حداقل
امكانات زندگي فردي يا اجتماعي انجام مي شود، محروميت زدايي است.
سپاه با چه ديدي قرارگاه مرکزی محرومیت زدایی و قرب کوثر را تاسيس كردهاست؟با
عنایت به تدابیر مقام معظم رهبری در خصوص محرومیت زدایی ،سپاه پاسداران
انقلاب اسلامی برآن شد با ایجاد امنیت پایدار و با ایجاد محبوبیت نظام و
کارآمدی نظام در روستاهای محروم و دور افتاده ، طرحهای زود بازده و پروژهای
عمومی اعم از ساخت مدرسه، درمانگاه، پل، جاده مواصلاتی، زمین ورزشی، مزار
شهدا، غسالخانه و... را در قالب محرومیت زدایی در دستور کار قرارداده و
اقدام به تشکیل قرارگاه سازندگی کوثر (قرب محرومین) كند. در پی اهمیت موضوع
نيز اقدام به تشکیل قرارگاه مرکزی محرومیت زدایی در سپاه كرد.
به نظر شما ماحصل اين اقدامات چه تاثيراتي در فضاي عمومي كشور دارد؟مسلما
با محروميت زدايي و با فقر کمتر، بخشی از محرومیت ریشه کن می شود، امنیت
پایدار در مناطق محروم تضمین شده و پیوند مردم با نظام مستحکم میشود. تجلي
بارقه امید و نشاط در دل مردم مناطق محروم از ديگر تاثيرات چنين اقداماتي
است. اگر محرومين ببينيد ما به فكرشان هستيم، طبيعتا همکاری شان با نظام در
بخش امنیتی بیشتر ميشود. اشتغال جوانان، رفاه عمومی در جامعه روستاها،
عمران و آبادانی و رشد اقتصادی کشور و همچنين بهبود وضعیت معیشت مردم از
ديگر بركات چنين اقداماتي است كه نهايتا منجر به اثبات کارامدی نظام براي
همگان خواهد شد.
لطفا بخشي از اقدامات قرب کوثر در بخشهای عمرانی، فرهنگی، آموزشی و امدادی را توضیح دهید ؟اگر
بخواهيم به صورت تيتروار عرصههای فعالیت محرومیت زدایی اين قرارگاه
برشمريم موارد متعددي نظير: آبرسانی و مخزن آب، ساخت راه (جاده) ، پل،
مدرسه، خانه بهداشت، حمام عمومي، سرويس بهداشتي، غسالخانه، اماكن ورزشي،
مزار شهدا، مسجد را شامل ميشود. همچنين امور امداد رساني و آموزشي نيز
ديگر اقدامات ما را شامل ميشود كه موردي چون: کمک نقدی، بستههای بهداشتی
و درمانی، پوشاک و لوازم التحریر و آموزش بهداشت و درمان و فنی حرفهای را
دربرميگيرد.
اگر امكان دارد به صورت جزييتر به مواردي كه
اشاره كرديد بپردازيم، به طور مثال چه لزومي در ساختن خانه بهداشت براي
مناطق محروم احساس ميشود؟ مثلا اين خانههاي بهداشت در مقايسه با
بيمارستانهاي مجهز از امكانات كمتري برخوردار هستند.شايد در
يك نگاه كلي اين طور به نظر برسد، اما متاسفانه در برخی از روستاهاي
دورافتاده شاهد تلف شدن کودک یا جوانی بودیم که بر اثر عدم رعایت بهداشت
عمومی یا یک مریضی ساده به وقوع پیوسته، گاهی اوقات فاصله یک روستا تا مرکز
بخش به بیش از ۷۰ تا ۱۰۰ کیلومتر میرسد که همین امر در انتقال بیمار به
مرکز درمانی باعث از بین رفتن آنها در مسیر میشود. لذا اگر یک خانه بهداشت
ساده در روستا باشد از شیوع امراض کوچک و امراض واگیردار و بعضا حاد
جلوگیری می نماید. البته ما فقط به ساختن خانه بهداشت بسنده نميكنيم و در
ساخت و کمک به احداث درمانگاه در مناطقی که محوریت حداقل ۲۰ روستا را دارند
فعاليت داريم. این مراکز بهداشتی و درمانی با تجهیز امکانات پزشکی و
آزمایشگاهی می توانند خدمات شایستهای به مردم فقیر و مستمند داشته باشند.
يك
مورد جالبي كه شما اشاره كرديد، ساختن غسالخانه بود، چرا بايد يك قرارگاه
سازندگي حتي در چنين موردي فعاليت داشته باشد، به تعبير ديگر چه نيازي در
اين راستا احساس ميشود؟ببينيد همان طور كه قبلا هم اشاره
شد، ما با شناسايي نقاط ضعف و نوع محروميتها در مناطق مختلف، براساس رفع
همان نياز اقدام ميكنيم مثلا در روستاهای دور و محروم دیده شده که گاهی
اموات خود را در رودخانههای جاری غسل می دهند و همین امر باعث تنش و
درگیری بین روستائیان شده و اهالی پایین دستی رودخانه معترض به روستاهای
بالاتر شدهاند، يا اگر میت زن باشد که مشکلات اهالی بیش از پیش شده و قرق
اطراف رودخانه را توسط نزدیکان میت در پیش دارد تا اینکه میت غسل داده شود،
در برخی از روستاها نیز میت خود را در خانهها غسل میدهند که همین موضوع
باعث میشود بچهها و زنها از ورود در آن خانه امتناع کنند و بعضا تا ۴۰
روز پشت خانه یا داخل خانه شمع روشن میکنند و کسی از ترس وارد آن محل
نمیشود. لذا ساخت یک غسالخانه کوچک و کم هزینه مردم را نسبت به زندگی و
نظام و رهبری امیدوار و دلگرم میكند.
فعاليتهاي عمراني شما مباحث فرهنگي را نيز هدف گذاري ميكنند؟ساختن
خانه عالم يكي از همين موارد است. فعاليتهاي ساخت خانه عالم در روستاها و
مناطق محروم در حضور فعال و همیشگی روحانی نقش بسزایی دارد وقتی یک روحانی
و عالم در روستای دور افتاده حضور فعال داشته باشد فرهنگ روستاییان براساس
موازین شرعی و اسلامی تضمین میشود و دیگر شاهد این نخواهیم بود که اهالی
برخی از روستاها حتی آداب اولیه طهارت را هم بلد نباشند و نماز خواندن را
ندانند. حضور یک روحانی می تواند علاوه بر رشد فرهنگی روستاییان در تثبیت
انقلاب اسلامی و عمق بخشی داخلی کمک شایانی كند.
يا ساختن مجموعه ورزشی
روباز در روستاهای محروم و دورافتاده باعث پرشدن اوقات فراغت جوانان
روستایی می شود. خوب است اشاره كنم ساخت این مجموعهها اعتبار زیادی نمی
خواهد ولی اثر بسیار مثبتی از خود به جای می گذارد. جوانان روستایی به ورزش
و تفریحات سالم تشویق می شوند. همچنين ساخت کتابخانه در نقاط محروم از
ديگر فعاليتهاي عمراني است كه در جهت ارتقاء معلومات و تحصیلات روستاییان
نقش بسزایی دارد. فرهنگ اسلام و انقلاب اسلامی از طریق همین کتابخانه ها به
کودکان و جوانان منتقل می گردد و تثبیت نظام را به دنبال خواهد داشت.
گلزار
شهدا، یادمان شهدا و حرم شهدا نيز در زنده نگه داشتن نام و یاد شهدا که
چراغ راه سعادت بشر و بشریت هستند از دیگر پروژه هایی است که قرارگاه به آن
اهتمام می ورزد. فضای معنوی ایجاد شده در این مکانهای مقدس تاثیرات بسیار
مثبتی بر زندگی انسان دارد.
اشارهاي به احداث گلزار شهدا شد، در زمينه بزرگداشت مقام خانواده ايثارگران نيز اقداماتي داريد؟بله
بارها پيش آمده كه در برگزاري یادواره شهدا و تقدیر از خانواده معظم شهداء
و ايثارگران فعال بودهايم. چنين اقداماتي باعث دلگرمی خانواده معظم شهداء
میشود. همچنين نسل جدید نسبت به فداکاری و جانثاری شهداء آگاهی پیدا
میكند و انتقال روحیات ایثارگری به نسلهای بعد از جنگ و نيز ایجاد روحیه
جهاد و ایثار از ديگر بركات چنين فعاليتهايي است. خوب است به اين نكته نيز
اشاره كنم كه قرارگاه محروميت زدايي كوثر به جهت بهره بردن از فضای معنوی
حرم مطهر و ملکوتی ثامن الحجج امام رضا(ع) که اثر این زیارت با توجه به
فضای معنوی حرم از صدها کلاس بیشتر است، اقدام به اعزام برخي از محرومين
سن بالا به مشهد ميكند که تاکنون به اين شهر مقدس مشرف نشدهاند.
• لطفا ديگر فعاليتهاي عمراني و فرهنگيتان را نيز شرح دهيد.
احداث
جاده و پل یکی از شاخص های مهم محرومیت زدایی است. چراکه ارتباط یکی از
عوامل مهم در پیشرفت و آبادانی به شمار می رود. بیشتر روستاهای دورافتاده
به دلیل عدم دسترسی به شهرها دچار عقب افتادگی هایی میشوند که این محرومیت
در کوتاه مدت قابل جبران نمی باشد. به عنوان مثال دیر رساندن بیماران
اورژانسی به بیمارستان به خاطر نبود جاده یا خراب بودن آن باعث فوت آن
بیمار میشود و نیز هرچه راه تردد سخت تر باشد ایجاد امکانات رفاهی نیز برای
مردم مشکل تر خواهد بود. پل نیز مثل جاده یک شریان ارتباطی است. روستاهایی
در کشور وجود دارند که به خاطر نداشتن یک پل ارتباطشان با جاهای دیگر قطع
شده و اهالی منطقه را دچار مشکل نموده است. بچه های روستا با ترس و لرز از
روی پلهای چوبی پوسیده تردد می کنند و چه بسا با کمترین باران رودخانه های
فصلی پر شده و همان پل را تخریب خطر جان اهالی را تهدید می کند. در زمينه
ساخت مساجد نيز بايد بگويم اين محل تقرب به خدای متعال، جایی است که علاوه
بر عبادت و بندگی و برپایی نماز امورات اجتماعی و سیاسی نیز در آن انجام می
شود در یک کلام به فرمایش امام راحل مسجد سنگر است و سنگرها را باید حفظ
کرد. مسجد در مناطق محروم و روستاها کاربرد بسیار زیادی در امور فرهنگی و
دینی و سیاسی دارد که پایگاهی برای عمق بخشی داخلی برای نظام جمهوری اسلامی
محسوب می گردد و در مناطق مرزی نیز ضمن ایجاد ثبات ، پایبندی اهالی را به
فرهنگ و اعتقادات انقلاب اسلامی تضمین می نماید.پس با توجه به هجمه وهابیت و
سلفی های افراطی در برخی از نقاط سنی نشین ضرورت کار فرهنگی در مساجد
شیعیان و اهل تسنن ایجاب می نماید که در امورات عمرانی و فرهنگی کمک حال
این مساجد باشیم .همچنين حسینیهها نیز در امورات دینی ، مذهبی و فرهنگی
تاثیرات بسزایی دارند که می توان با کمک به آنها در پیشبرد اهداف انقلاب
اسلامی و عمق بخشی داخلی فعالیت مثمر ثمری انجام دهیم.
و در نهايت ساختن
سرویس بهداشتی و حمام در روستاهای دور افتاده و محروم از ديگر اقدامات
ماست كه از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که برخی از روستاها از امکانات
اولیه زندگی نیز محروم هستند و از آبهای آلوده و سمی برای استحمام صحرایی
استفاده می کنند که همین منجر به ناراحتهای پوستی، چشمی و امراض مختلف
داخلی برای اهالی می شود ، افرادی بودند که بر اثر استفاده از آب های آلوده
حتی چشم خود را از دست دادند .
زیباییهای خدمت به یک هم نوع و یک هموطن را چگونه میبینید؟ به
نظر من اگر طالب آرامش و راحتی و دوری از رنج و ناراحتی هستید به مردم
خدمت و نیکی کنید .اگر چه نیکی و خدمت به خویشان و همسایهها به ویژه پدر و
مادر بیشتر سفارش شده. اما شما به همه مردم خدمت کنید و تا حد امکان حاجات
آنها را برآورده سازید . خدمت به مردم و برآوردن حاجات آنها چند پیامد
مثبت دارد و هر کدام از آنها سهمی در افزایش راحتی و آرامش شما دارند.
اول
اینکه به خاطر کار نیکی که انجام میدهید در خود احساس رضایت کرده و حالت
خوشی به شما دست میدهد . این امر روحیه شما را بالا برده و به شما آرامش و
لذت میدهد، دوم اینکه با خدمت به مردم و برآوردن حاجات آنها رحمت و پاداش
الهی را به سوی خود جلب میکنید. این امر نیز به افزایش آرامش خاطر و نشاط و
امید شما کمک میکند. امام صادق (ع)میفرماید: هر مسلمانی که حاجت مسلمانی
را روا کند،خدای تبارک و تعالی به او خطاب میکند که ثواب این کار تو
برعهده من است و بغیر بهشت برایت راضی نباشم . براستی آیا وعده ثواب الهی و
بهشت ابدی در ازای خدمت به مردم ،برایتان آرامش آفرین و امید بخش نخواهد
بود. خداوند متعال وعده داده است که در برابر خدمت به مردم و برآوردن حاجات
آنها ،متعاقبا حاجات شما را بر آورده سازد. پیامبر اکرم( ص) هم
میفرمایند: هر گاه کسی حاجت مومنی را برآورده سازد، متعاقبا خدا هم حاجات
زیادی از حوایج او را بر آورده خواهد ساخت. سومين مورد اینکه با خدمت به
مردم، در خود احساس کرامت و بزرگی میکنید. این احساس نیز به افزایش آرامش
خاطر و حالات خوش معنوی شما کمک میکند. چهارمین پیامد خدمت و نیکی به مردم
این است که دعای خیر آنها را برای شما به ارمغان می آورد. انسانها عبید
احسان و نیکی هستند و همین که شما به کسی خدمتی میکنید بدون تردید در حق
شما دعای خیری خواهد کرد و بدیهی است که این گونه دعا ها بیشتر در مظان
استجابت قرار دارند و بدین سان خیرات و برکات الهی بر شما نازل خواهد شد و
پنجم اینکه با خدمت و نیکی به مردم، آنها نیز در حد امکان متقابلا به شما
نیکی و خدمت خواهند کرد و مسلما اين امر به راحتی و آرامش خاطر شما کمک
میکند. لذا در مورد شکل خدمت به مردم به دنبال چیز خاص و عجیب و غریب
نباید گشت. شما به شکلهای گوناگون و حتی بسیار ساده و ابتدایی میتوانید
به مردم خدمت و نیکی کنید.
چه مشكلاتي در مسير محروميت زدايي وجود دارد، در اين خصوص چه انتقادها يا پيشنهادهايي داريد؟قبل
از هر چيز بايد از مسئولين سپاه كه اين مسئوليت مردم نوازي و محروميت
زدايي را بر دوش ما گذاشتهاند تشكر ميكنم. اما بايد انتقادي روشن از برخي
از مسئولين داشته باشيم. از آنهایی که مسوولیتی در این نظام دارند انتظار
ميرود به وظائف خود توجه داشته باشند و به آن خوب عمل کنند. ندیدن مردم در
مناطق محروم و مرزی و حساس کشور دلیل بر نبودنشان نیست، خوب است مسئولين
در این مورد به گزارشها و دیدهها توجه کنند، احترام بگذارند و اعتماد
کنند. با یک یا حسین دیگر محرومیت ریشه کن میشود. بایستی در مناطق محروم
در هر استان و شهرستان، توسط دولت محترم تعریف و ابلاغ شود و محرومیت آنها
قید شود. وظایف همۀ دستگاهها در رفع محرومیت باید تعریف تعیین و ابلاغ شود
و تا آنجایی که من اطلاع دارم تاکنون این مهم انجام نشده است. اولویت
سنجی در رفع انواع محرومیت تاکنون انجام نگرفته است. به نظر بنده هزار حرف
به اندازه یک عمل اثر گذاری ندارد ما نیازمند یک برنامه جامع در رفع
محرومیت برای همه دستگاهها، وزارتخانهها، سازمانها و نهادها هستیم.
اگر
به مناطق محروم نه به اندازه مناطق آزاد بلکه به اندازه نصف و یا ۲۵ درصد،
هم توجه، کنترل، نظارت، وقت و اعتبار گذاشته شود، تحول عظیمی ایجاد خواهد
شد. بايد در اداره مناطق محروم همانند مناطق دیگر تغییراتی ایجاد شود. حضرت
آقا فرمودند جنگ نرم یعنی ایجاد تردد در دلها و ذهنهای مردم و ایجاد رعب
و وحشت و دو دلی در مردم . کارما برعکس ایجاد خوشحالی و سرور و آماده کردن
ذهنها در جهت آشتی واتصال کسانی که در بعضی از جاها به دلایل مختلف با
نظام قهر میباشند به نظام مقدس جمهوری اسلامی است. مقام معظم رهبری
فرمودند امروز اولویت اصلی کشور مقابله با جنگ نرم است .لذا مقابله با جنگ
نرم نیز در دستور کار ماست
اگر ما قدر و منزلت مردم کشور عزیزخودمان ،
اقوام کرد و بلوچ و ترک و عرب و لر و غیره را ندانیم ، دشمنان آنها را از
ما می قاپند . هرجا محرومیت هست ،کم و کسری هست ، کارنشده و یا کمتر کار
شده . امنیت خوبی حاکم نیست . محرومیت باید در آن مناطق یا ریشه کن شود و
یا کم شود که در اینصورت امنیت پایدار خواهد شد و میتوان با ایجاد امنیت
توجه مردم آنجا را به نظام مقدس جمهوری اسلامی بیشتر جلب نمود .هرچه ما به
مردم نزدیکتر شویم آنها نیز به ما نزدیک خواهند شد مثل رابطه خداوند متعال
با بندگان . مردم از نظام مقدس جمهوری اسلامی راضی هستند و ما بایستی
کارآمدی در همه زمینه ها در سراسر کشور و در مناطق محروم نشان دهیم .
همانطوری که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کنار همه ماموریتهای خود مردم
داری و مردم یاری و مردم دوستی و مردم نوازی و محرومیت زدایی را جزء
راهبردهای اصلی و اساسی خود قرارداده است ،انتظار میرود همه دستگاهها به
این امر توجه داشته کنند .واقعا جای جهاد گران و جهاد سازندگی در مملکت و
در مناطق محروم خالی است . امید وارم در سایه برادری و هماهنگی و توجه به
اوامر مقام معظم رهبری وظایف خودمان را انجام دهیم و در روز قیامت شرمند
دوستان شهیدمان نباشیم .امین یا رب العالمین.
