سالهاست زنان روستایی کشورمان در کنار وظایف مادری و همسری خود در امر توسعه کشاورزی و رونق اقتصادی و معیشت خانواده ها سهم قابل ملاحظه ای داشته و در تولید برخی محصولات کشاورزی جایگاه ویژه ای را از آن خود کرده اند. در این بین زنان روستاهای استان اردبیل در طی چند سال اخیر در این زمینه خوش درخشیده اند و با کشت و برداشت محصولاتی همچون زعفران توانمندی خود را بیش از پیش به نمایش گذاشته اند .از سال۱۳۸۷ سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل با هدف ایجاد اشتغال و درآمد زایی برای زنان روستایی، طرح زراعت زعفران توسط این افراد را مطرح و هر سال برنامه هایی برای تحقق و اجرای این طرح در دستور کار قرار گرفت، تا به امروز که در شهرستانهای مختلف این استان زنان اردبیلی توانسته اند در تولید طلای سرخ حرفی برای گفتن داشته باشند.
***
تولید طلای سرخ مرغوب
بخش کشاورزی همواره یکی از تواناترین بخشهای اقتصادی کشور است که تولیدات آن، حاصل کار چند میلیون خانوار روستایی است و اين توليدات علاوه بر مرتفع ساختن نیازهای داخلی، قسمتي از نياز بازارهای بین المللی را نيز برطرف مي كند.زنان روستایی استان اردبیل در طی چند سال اخیر به عنوان رکنی از واحدهای تولیدی محصولات کشاورزی به ویژه زعفران مطرح شده اند و نتایج برداشت هر ساله آنها به اثبات رسانده که دیگر نمی توان رونق اقتصادی را بدون فعالیت و تلاش آنها متصور بود.
در حال حاضر در غالب پروژههای اشتغالزایی امور زنان روستایی شهرستان های استان در زیربخشهای مختلف کشاورزی از جمله در حوزه زراعت زعفران، گیاهان دارویی، پرورش قارچ و زنبور عسل، بانوان روستایی این استان با شور و علاقه خاصی در ایجاد فرصتهای اشتغال فعالیت می کنند. می توان گفت امروز به مدد پشتکار زنان روستاهای اردبیل تولید زعفران در این استان به حدی بالاتر از میزان نیاز مصرفی استان رسیده و راه را برای افزایش صادرات به استانهای دیگر و فراتر از مرزهای کشور باز کرده است. امسال نیز بیش از ۸ هکتار از اراضی روستاهای استان توسط زنان کوشای این دیار زعفران کاری شد.
چپندی پیش مدیر هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل با بیان اینکه کار برداشت زعفران از مزارع استان اردبیل به پایان رسیده گفت: طبق ارزیابی های به عمل آمده توسط کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان ها متوسط عملکرد مزارع ۳/۲ کیلوگرم زعفران سرگل در هکتار است که در مزارع سه و چهارساله این میزان به ۵/۳ تا چهار کیلوگرم نیز می رسد.
اسماعیل آبروش با اشاره به نقش موثر زنان روستایی در اجرای طرح زراعت زعفران ویژه این افراد افزود: تاکنون مقدار ۲۰ تن بنه زعفران و پنج دستگاه الک و هپتر مخصوص فرآوری به صورت رایگان در اختیار علاقه مندان و مجریان طرح قرار گرفته که منجر به کشت در سطح هشت هکتار شده است.
موفقیت زنان اردبیلی در اجرای طرح زراعت زعفران سبب شد که در اکثر شهرستان های استان نیز شوری برای قدم گذاشتن در این عرصه ایجاد شود تا آنجا که چندی پیش ، براي اولين بار طرح کشت آزمايشي زعفران در شهرستان پارس آباد مغان هم اجرا شد.
در اين طرح ، يک زن در روستاي تکه چي اين شهرستان ، در ۱۰۰ مترمربع از مزرعه خود اقدام به کشت زعفران کرده بود که موفق شد محصول با کيفيت و با رنگ، عطر و طعم مطلوب برداشت کند.
زنان روستایی در کارگاه های آموزشی
علاوه بر تولید و برداشت زعفران، با توجه به پتانسیل بالای زنان روستایی اردبیل طرح کاشت و پرورش گیاهان دارویی و قارچ خوراکی توسط این افراد نیز در دستور کار قرار گرفته است. از این رو برای بهبود نقش زنان روستایی در اقتصاد خانواده و نیز تولید این محصولات با کیفیت بیشتر و استفاده بهینه از ظرفیت زنان، دورهها و کارگاه های آموزشی پرورش قارچ خوراکی با شرکت زنان روستایی، تولید کنندگان و فارغ التحصیلان رشته کشاورزی در اردبیل برگزار و با استقبال چشمگیر زنان این مناطق روبرو شد.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان اردبیل تولید قارچ خوراکی را از جمله طرح های اشتغالزایی دانست که توجیه اقتصادی مناسب دارد و با اجرایی شدن آن در مناطق مختلف روستایی می تواند نقش مهمی در درآمد زایی و ایجاد اشتغال داشته باشد. عدیل سروی تلاش زنان و فارغ التحصیلان کشاورزی را در عرصه تولید و تامین امنیت غذایی قابل تقدیر دانست و بر توسعه طرح های تولیدی و درآمد زا و استفاده از فرصت های مهیا شده در خصوص اعطای تسهیلات کم بهره طرح توسعه بخش کشاورزی تاکید کرد.
علاوه بر کشت زعفران و قارچ خوراکی، ايجاد اشتغال از طريق حمايت از كاشت گياهان دارويي براي زنان و دختران روستايي در مناطق مختلف استان هم مورد توجه قرار گرفت. به همین دلیل مسئولان استان با شناسايي افراد مستعد و علاقمند بويژه دختران روستايي در مناطق مختلف استان و ترويج كشت گياهان دارويي در تلاشند که زمینه اشتغالزایی بیشتر را فراهم آورند.
تولید گیاهان دارویی در انتظار همت زنان
با وجود آنکه بيش از ۳۰۰ گونه گياهان دارويي در جنگل ها و مراتع استان اردبيل پراکنده است اما تاکنون این استان انگونه که باید، درتوليد گياهان دارويي سهمي نداشته و فقط چند گونه از این گیاهان مورد استفاده اصولي و دارويي قرار گرفته است. به دلیل پتانسیل بالای این استان در تولید و پرورش این نوع محصول، اجرای طرح پرورش گیاهان دارویی در مناطق مستعد استان از جمله برخی روستاها در برنامه مسئولان امر قرار گرفته که با توجه به توانمندی های اثبات شده زنان روستایی قرار شد اجرای بخشی از این طرح به عهده این افراد گذاشته شود. طی چند سال اخیر بنا به تلاش و اصرار محققان و داروسازان مقوله تدوین برنامه های کارشناسانه در تولید و پرورش گیاهان دارویی در استان مورد توجه قرار گرفته تا انجا که سعی بر ان است که این استان به بزرگترین مرکز تولید گیاهان دارویی تبدیل شود و قطعا بدون حضور گسترده زنان کوشای این مرز و بوم تحقق این مسئله امکانپذیر نخواهد بود. واضح است که چنانچه با ادامه این روند روستاییان از لحاظ درآمد و بهره وری تولید به نقطه خوبی برسند و گرایشی به زندگی شهرنشینی نداشته باشند می توان امید داشت که اقتصاد استان اردبیل با پشتکار روستاییان این استان جان دوباره ای بگیرد.
