هفته قبل اولين بخش از معرفي موشكهاي ايران را منتشر كرديم. اينك در بخش دوم با چند موشك ديگر ساخت جمهوري اسلامي ايران آشنا ميشويم تا در سال حمايت از توليد ملي و سرمايه ايراني به همت سازندگان اين موشكها ارج بنهيم.
موشك زمين به زمين عاشورا موشك زمين به زمين عاشورا نوعي ارتقايافته بر اساس موشك زمين به زمين شهاب۳ ميباشد. تغيير و كاهش قطر خارجي كلاهك مانند نمونههاي بهينه شده شهاب۳ مشهود است. اين موشك ظاهراً از سامانههاي كنترل و هدفيابي مختص صنايع موشكي ايران استفاده ميكند كه براي تحليلگران نظامي عليالخصوص تحليلگران غربي در هالهاي از ابهام و حدس و گمان ميباشد. اين موشك برد بالاتري نسبت به برادر بزرگتر خود دارد و برد آن حدود ۵۰ تا ۱۰۰درصد نسبت به برد ۱۳۰۰ كيلومتري شهاب۳ افزايش يافته است، يعني به حدود ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ كيلومتر رسيده است. اين موشك با برد اعلام شده (از منابع رسمي ايران) ميتواند به راحتي مناطق معين شده استراتژيك رژيم اسرائيل را زير آتش دقيق خود قرار دهد. استفاده اين موشك از سوخت جامد براساس نظرات فني باعث شده تا اولاً از برد بيشتري نسبت به شهاب ۳ برخوردار باشد و ثانياً كاهش قطر و سطح مقطع راداري آن را باعث گرديده و اين به آن معني است كه سامانههاي راداري كشف موشكهاي بالستيك طرف مقابل احتمالي (مانند اسرائيل) دچار زحمتي مضاعف براي كشف و رهگيري اين موشك خواهند شد و ثالثاً اين موشك به علت استفاده از موتور دو مرحلهاي سوخت جامد با داشتن سرعت بالاتر در اوجگيري و شيرجه و اصابت نسبت به شهاب۳ و قريب به يقين داشتن سامانهي دقيق و كمخطا در كنترل و هدايت و هدفيابي كابوسي براي طرفهاي احتمالي برخورد نظامي با ايران خواهد بود.
بنا به قياس اين موشك با نمونههاي همسايگان ايران هيچيك از كشورهاي داراي صنعت موشكي قابل ذكر چون هند و پاكستان داراي نمونه مشابه اين موشك و در اين كلاس و ابعاد با قابليتهاي آن كه از موتور سوخت جامد دو مرحلهاي بهره ميبرد، نيستند. ايران با ساخت اين موشك و نمونههاي بهينه شده نسل شهاب۳ قدم در راه ساخت موشكهاي ماهوارهبر بومي با طراحي و ساخت متخصصين ايراني گذاشت تا اين كشور را قادر سازد تا نسل ماهوارههاي ساخت خود را با نسل ماهوارهبرهاي خود در مدار زمين قرار دهد. رصدكنندگان محصولات نظامي ايران و كشورهايي كه فعاليتهاي نظامي ايران را با فرافكني و بزرگنمايي متأثر از خرده شيشه ذاتي خود تحليل و تفسير ميكنند و هر از گاهي در بوق ايرانهراسي منطقه و جهان ميدمند، همواره نگراني خود را از اين مطلب ابراز داشتهاند كه برد اعلام شده رسمي ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ كيلومتري موشك عاشورا توسط مراجع دفاعي ايران بردي غيرواقعي و كمتر از برد حقيقي اين موشك ميباشد و از اين واهمه دارند سري اين موشك قابليت ارتقاي برد و دقت تا سطح ۴۰۰۰ تا ۴۵۰۰ كيلومتر را داشته باشد كه باز هم معادلات استراتژيك منطقه خليج هميشه فارس و خاورميانه را تغيير خواهد داد و از نظر ايشان پيچيدهتر خواهد نمود!
مشخصات موشك عاشورا
سطح بهينهسازي شده: نوع ارتقايافته بر اساس شهاب۳
نوع: موشكهاي بالستيك ميانبرد استراتژيك
سال ورود به خدمت: ۲۰۰۸
قطر: ۱۲۰سانتيمتر
تعداد سر جنگي: يك كلاهك
وزن سر جنگي: نامعلوم
نوع سوخت موتور: سوخت جامد
برد: ۲۰۰۰ تا۲۵۰۰ كيلومتر
موشك زمين به زمين قدر ۱۱۰ موشك قدر ۱۱۰ يك موشك زمين به زمين بالستيك با برد متوسط است كه توسط ايران طراحي و ساخته شده است. برخي منابع برد اين موشك را ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ كيلومتر تخمين زدهاند. اين موشك با توجه به برد عملياتي اشاره شده قادر خواهد بود اهدافي را در اقصي نقاط اروپا مورد هدف قرار دهد و بسياري از نقاط آسيا را نيز در شعاع تيررس خود قرار دهد. ايران اين موشك را اولين بار در رژه نيروهاي مسلح خود در سالروز حمله عراق به ايران در سال ۱۳۸۵ به نمايش گذاشت.
بنا به قرائن ظاهري، قدر ۱۱۰ سامانهاي بهينه شده از موشك شهاب۳ است. لكن قدر ۱۱۰ به گونهاي متفاوت از برادر بزرگتر خود يعني شهاب۳ از موتوري دو مرحلهاي استفاده ميكند كه آن را قادر ميسازد به برد ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ كيلومتر دست يابد. ظاهراً موتور اول و اصلي موشك، موتور سوخت مايع است و موتور ثانويه موتوري است كه از سوخت جامد استفاده ميكند.
موشك قدر۱۱۰ بر پايه دو نسخه ساخته شده است كه نوع قدر ۱۱۰ A ظاهراً از موتور سه مرحلهاي براي پرواز و به هدف رسيدن خود استفاده ميكند كه اضافه شدن موتوري براي مرحله سوم ظاهراً به افزايش طول قدر ۱۱۰ A حدود ۱۵۰تا ۲۵۰ سانتيمتر منجر شده است و در حالي كه قدر۱۱۰ داراي طولي برابر ۱۷۵۰ سانتيمتر ميباشد، طول موشك قدر ۱۱۰ A به ۱۹۰۰تا ۲۰۰۰ سانتيمتر يعني ۱۹ تا ۲۰متر بالغ ميشود. ظاهراً طراحان ايراني در زمان طراحي و ساخت قدر ۱۱۰ نيمنگاهي نيز به موشك ۱۸ -M ساخت جمهوري خلق چين داشتهاند و متخصصين قدر ۱۱۰ را نوع پيشرفتهتري از اين موشك ميدانند و با تغييراتي جزئي آن را در زمره موشك ۱۸ -M قرار ميدهند. موشكهاي شاهين پاكستان نيز از نمونههاي مشابه اين موشك است كه در سطح نيروهاي موشكي طراحي و ساخت و عملياتي شده است.
اين موشك يعني موشك قدر۱۱۰ قابليت مانورپذيري و انعطاف بالاتري را نسبت به برادر بزرگتر خود يعني شهاب۳ دارد و زمان حاضر به راه و حاضر به جنگ شدن آن نسبت به شهاب۳ كاهش و بهبود يافته است. زمان آماده شليك شدن قدر ۱۱۰ تا حدود نيم ساعت بهبود يافته كه در نمونههاي اوليه شهاب چندين ساعت به طول ميانجاميد. كلاهك جنگي قدر ۱۱۰ داراي فيوز انفجاري، ضربتي و مجاورتي است و در زمان شليك با زاويه ۹۰ درجه نسبت به زمين پرتاب ميشود.
بنا به اظهار نظرهاي ضد و نقيض متخصصان نظامي جهان و غربي، ساخت اين موشك را مقدمهاي بر توليد نسل جديد موشكهاي شهاب با قابليتهاي عملياتي بالاتر و بردي بالاتر از ۲ تا ۳ هزار كيلومتر ميدانند.
مشخصات فني قدر۱۱۰ عملكرد: موشك بالستيك ميانبرد
ساخت: جمهوري اسلامي ايران
موتور پيشران: موتور دو مرحلهاي سوخت مايع- جامد
طول:۱۷۵۰ تا ۱۹۰۰سانتيمتر
قطر:۱۴۰ سانتيمتر
وزن عملياتي هنگام پرتاب: ۲۵ تن
بيشينه برد عملياتي: ۲۰۰۰ تا۲۵۰۰كيلومتر
نوع سامانه هدايت و ناوبري: نامعلوم
سر جنگي: تك كلاهك
وزن سر جنگي: ۵۵۰ تا۱۱۵۰ كيلوگرم
سال ورود به خدمت: ۱۳۸۶
مشخصات فني قدر ۱۱۰-A
عملكرد: موشك بالستيك ميانبرد
ساخت: جمهوري اسلامي ايران
موتور پيشران: موتور دو مرحلهاي سوخت مايع- جامد
طول: ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۰سانتيمتر
قطر: ۱۴۰ سانتيمتر
وزن عملياتي هنگام پرتاب: نامعلوم
بيشينه برد عملياتي:۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ كيلومتر
نوع سامانه هدايت و ناوبري: نامعلوم
سر جنگي: نامعلوم
وزن سر جنگي: ۵۵۰ تا۷۶۰ كيلوگرم
موشك زمين به زمين چند كلاهكه فجر۳ (MIRV) موشك فجر۳ موشك ميانبرد سوخت مايع است با برد تخميني ۲۰۰۰ تا۲۵۰۰ كيلومتر. اين موشك برخلاف نمونههاي قبلي كه داراي يك واحد سر جنگي بودند داراي ۳ كلاهك مستقل ميباشد. سامانه فجر ۳ به گونهاي است كه موتور اصلي موشك پس از پرتاب، موشك و كلاهكهاي جنگي را تا فاصلهاي معين تا هدف پيش ميبرد. پس از آن مخزن و موتور اصلي رها ميشوند و غلاف دربرگيرنده كلاهكهاي جنگي باز شده و كلاهكهاي سهگانه را آزاد ميكند. سيستم هدفيابي هدفگيري اين موشك به نوعي است كه در آخرين مرحله پروازي خود در ارتفاع و فاصلهاي مشخص از اهداف خود كه براساس سامانه هدايت و تبادل (سايبرنتك) اطلاعاتي خود ميتواند از قبل تعيين شده در نقطه پرتاب باشد يا به صورت اكتيو يعني پس از شليك توسط يك سايت و سامانه اطلاعاتي (به طور فرض ماهواره) فعال به سامانه اطلاعاتي آن منتقل گردد و در آخرين مرحله پروازي خود كلاهكهاي داخل محفظه رها شده و به طور مستقل اهداف را مورد هدف قرار ميدهند (به احتمال قريب به يقين اطلاعات اهداف فجر ۳ به شكل اول در پايگاه پرتاب آن به سامانه هدفيابي موشك داده ميشود و موشك پس از شليك اهداف از پيش تعيينشده خود در مختصات جغرافيايي معين را دنبال و منهدم ميكند). برد رهاسازي و جدا شدن مخزن و موتور اصلي در اين موشك و فاصله رهاشدن كلاهكهاي سهگانه به صورت مستقل تا هدف در اين موشك نامعلوم است. ظاهراً كلاهك اين موشك كه داراي سامانه مستقل هدفيابي و پرواز و اصابت به اهداف تعيينشده هستند ميتوانند به صورت مدولار بر روي هر يك از موتورهاي موشكي سوخت مايع و جامد با بردهاي متنوع و متفاوت كه ايران آن را در اختيار دارد نصب و عملياتي شود. موشك چند كلاهكه فجر۳ ايران يك موشك پيشرفته بالستيك است. موشك فجر۳ با توجه به چند كلاهكه بودن (نسبتاً خوشهاي) از قدرت تخريب بالا در حجم وسيعي برخوردار است. آزمايش موفقيتآميز آن توسط سازمان صنايع نظامي ايران در سال ۱۳۸۷ اعلام شد. فجر۳ قدمي بلند در ارتقاي موشكهاي زمين به زمين صنايع موشكي جمهوري اسلامي ايران به حساب ميآيد. به دست آوردن تكنولوژي ساخت موشكهايي با كلاهكهاي متعدد فصل جديدي را در راستاي فعاليت اين سامانه نويد ميدهد.
مشخصات فني فجر ۳ نوع: موشك بالستيك ميانبرد
سال ورود به خدمت: ۱۳۸۵ (۲۰۰۶)
سر جنگي: داراي ۳ كلاهك منفصل(MIRV)
Multiple independently targetable reentry vehicle
نوع سوخت موتور: مايع
برد عملياتي: تخمين زده شده حدود ۲۵۰۰كيلومتر
ساخت: صنايع موشكي جمهوري اسلامي ايران
موشك سجيل ۱ و۲ موشك سجيل۱ و ۲ نسل جديدي از موشكهاي زمين به زمين ساخت سامانه صنايع دفاعي ايران است كه از دو موتور سوخت جامد براي پيشران خود استفاده ميكند. موشك سجيل ۲ در آبان ۱۳۸۸ رونمايي شد و خبر شليك و آزمايش موفق آن از طريق رسانههاي رسمي ايران اعلام شد. سجيل ۲ در رديف سجيل ۱ اما نوع بهينهشدهاي از آن است. ساخت اين موشك نشانگر اين است كه سامانه نظامي- دفاعي جمهوري اسلامي ايران در پي بهبود تاكتيكي- استراتژيكي زمان عملياتي پرتاب موشكهاي خود ميباشد. نسل موشكهاي سجيل از سيستم موتور دو مرحلهاي سوخت جامد بهره ميبرد. استفاده از سوخت جامد اولاً زمان عملياتي براي حاضر به جنگ كردن و پرتاب موشك را بسيار كاهش ميدهد چراكه نيازي به شارژ سوخت مانند موشكهاي سوخت مايع ندارد و به همين علت ميتوان آن را در سيلوهاي ثابت يا لانچر متحرك به راحتي بارگذاري (لود) و براي مدت قابل توجهي با رعايت اختفا و استتار در حالت آماده نگهداري كرد. از طرفي حمل و انتقال آن نسبت به موشكهاي سوخت مايع بر روي سكوي پرتاب از سهولت بيشتري برخوردار است چراكه بارگذاري آن را ميتوان در حتي در محلي دورتر از سكوي پرتاب انجام داد كه توانايي عملياتي موشك را به جهت بازه زماني كوتاه براي آماده به شليك شدن بالا ميبرد.
اين خاصيت موشك ميتواند از لحاظ تاكتيكي آن را در رديف موشكهاي واكنش سريع قرار دهد كه با حداقل زمان عملياتي قابليت درگيري و پاسخگويي ايران را در برابر نيروهاي متخاصم احتمالي به وسيله اين موشك افزايش ميدهد. استفاده اين موشك از موتور دو مرحلهاي سوخت جامد سرعت بسيار بالايي به آن ميبخشد. موتور مرحله اول اين موشك را با سرعتي بالا تا نقطه ماكزيمم حركتي خود پيش ميبرد كه به علت استفاده از سوخت جامد توانايي خروج از جو زمين را به آن ميدهد. در مرحله بعدي موتور اوليه از موشك جدا شده كه اين خود باعث كاهش طول و در نتيجه كاهش سطح مقطع راداري موشك ميشود و موشك را قادر ميسازد تا از ديد رادارهاي كشف موشكهاي بالستيك كه در مرحله دوم سير موشك (مرحله نزول و شيرجه) آن را شناسايي و رهگيري ميكنند تا حد بالايي مصونيت يابد و ثانياً با كاهش وزن موشك در حالت نزول و شيرجه به علت كاهش بار اضافي موشك، موتور ثانويه آن به علت پايين آمدن وزن و ضريب پسا و اصطكاك، قادر به حركت دادن موشك با سرعتي حدود ۱۰تا ۱۲ برابر صوت (ماخ) باشد. اين سرعت نزول و شيرجه عملاً قدرت واكنش و رهگيري سامانههاي ضدموشك مانند پاتريوت را به حداقل ميرساند.
در حالت اتخاذ تاكتيك چند پرتاب متوالي و همزمان، سامانههاي شناسايي و رهگيري طرف درگير شانسي براي رهگيري و انهدام اين موشكها نخواهند داشت. از سوي ديگر سامانه كنترل و هدايت دقيق موشك كه از سامانه كنترل بردار رانش بهره ميگيرد دقت بالايي به اين موشك بخشيده است. اين سامانه با كنترل و اصلاح زاويه خروجي گازهاي خروجي از انتهاي موشك مسير موشك را قدم به قدم بر اساس هدف تعيين شده تنظيم و اصلاح ميكند. مزيت اين نوع سامانه كنترل نسبت به سامانه كنترل به وسيله تغيير زاويه بالورههاي جانبي سرعت بالاتر تغيير و توانايي جابهجايي و انتقال بالاتر در طول بردار حركت موشك ميباشد كه دقت بسيار بالايي را براي اين موشك به ارمغان آورده است تا هيچ هدفي برايش غير قابل صيد نباشد. از طرفي پردازشگر اين سامانه از ضريب كارآيي بالايي در مقابل انواع پارازيتها و طيفهاي اخلالگرهاي الكترونيكي و سامانههاي ECM و ECCM برخوردار است كه تواناييهاي عملياتي آن را بهبود ميبخشد. سر جنگي سجيل، ۵۰۰ كيلوگرم وزن دارد و طرفهاي احتمالي درگيري با ايران از اين هراس دارند كه ايران قادر باشد اين موشك با چنين تواناييهاي بالايي را با انواعي از كلاهكهاي اتمي بارگذاري (لود) و شليك كند كه عملاً موقعيت كشوري مانند اسرائيل به عنوان تنها دارنده كلاهكهاي متعدد اتمي در زرادخانههاي خود را در منطقه با چالشي اساسي روبهرو خواهد كرد.
مشخصات فني نوع: موشك بالستيك ميانبرد زمين به زمين
نوع سوخت مورد استفاده: جامد
موتور: دو مرحلهاي سوخت جامد
ساخت: صنايع موشكي جمهوري اسلامي ايران
وزن: ۲۶ تن
طول:۱۷۵۰تا۱۹۰۰ سانتيمتر
قطر: ۱۵۰و ۱۲۵سانتيمتر
وزن سر جنگي: ۵۰۰ كيلوگرم
نوع موتور پيشرانه: موتور سوخت جامد دو مرحلهاي
برد: بنا به تخمين ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ كيلومتر
تلورانس خطا: نامعلوم
موشك فاتح ۱۱۰ موشك فاتح ۱۱۰، موشك بالستيك كوتاهبرد ميباشد. فاتح ۱۱۰ از يك موتور يك مرحلهاي سوخت جامد بهره ميبرد كه اين موشك را قادر ميسازد اهدافي با فاصله ۲۰۰ كيلومتر را هدف قرار دهد. موشك فاتح ۱۱۰در شهريور ۱۳۸۱ آخرين مراحل آزمايش خود را با موفقيت طي كرد و به جمع موشكهاي عملياتي كوتاهبرد زمين به زمين ايران پيوست. شهريور ماه دو سال بعد (۱۳۸۳) از طريق منابع نظامي ايران اعلام شد كه برد عملياتي موشك فاتح ۱۱۰ از ۲۰۰ به ۲۵۰ كيلومتر افزايش يافته و با اين روند به نظر ميرسد اين موشك قابليت ارتقاي عملياتي و افزايش بردي حتي تا دو برابر برد فعلي را داشته باشد. فاتح ۱۱۰ از يك رادار داخلي الكترواپتيكال براي هدايت خودكار بهره ميبرد كه به مدد اين سامانه، كنترل و هدايت اين موشك به دقت بالايي دست يافته است. تلورانس خطاي اين موشك تنها ۱۰ متر است و ميتواند با سر جنگي ۵۰۰ كيلويي خود هر هدفي را در برد تعيين شده با حداكثر دقت و حداقل خطا مورد اصابت قرار دهد.
كارشناسان نظامي غرب احتمال ميدهند اين موشك توانايي مسلح شدن به كلاهكهاي اتمي را داشته باشد و با توجه بهRCS سطح مقطع راداري پايين آن، قطر نسبتاً كم (۶۱ سانتيمتر) و سرعت بالا (نزديك به ۳ برابر صوت) و دقت بالاي آن و همچنين قابليت ارتقاي برد اين موشك، آن را خطري بالقوه ميشمارند. بيم اينكه ايران تعدادي از موشكهاي فاتح ۱۱۰ براي حزبا... لبنان صادر كرده باشد همواره نگراني بزرگي براي كارشناسان نظامي غرب ايجاد كرده و گاه و بيگاه باعث خارش ذهن ايشان شده است.
مشخصات فني عملكرد: موشك بالستيك
سازنده: سازمان هوافضاي ايران
پيشرانه: موتور سوخت جامد تك مرحلهاي
طول: ۰۶/۸ متر
وزن:۴۵۰/۳ كيلوگرم
قطر: ۶۱ سانتيمتر
برد: ۲۰۰ كيلومتر در نوع اول و ۲۵۰ كيلومتر در مدل بعدي
سيستم هدايت: رادار داخلي و چشم الكترونيكي
محدوده خطا: ۱۰ متر
كلاهك: ۵۰۰ كيلوگرمي
سال ساخت: ۱۹۹۷
تاريخ عملياتي شدن: ۱۳۸۱ (۲۰۰۲م)
موشك شهاب ۴ پس از آزمايش موفقيتآميز شهاب۳ و عملياتي شدن آن سامانه طراحي و توليد موشك، ايران كه گامهاي موفقيتآميزي در طول دو دهه فعاليت خود برداشته بود وارد مرحله نويني از طراحي و ساخت موشكهاي زمين به زمين شد. با كليد خوردن پروژه طراحي شهاب۴ (بنا به نقل بعضي از منابع در سال ۱۳۷۶- ۱۹۹۷ميلادي) از نسل موشكهاي شهاب، ايران وارد فاز جديدي از طراحي موشكهاي نسل نوين خود شد و به اين ترتيب تلاش براي ساخت و توليد موشكهايي با كاربردي دوگانه يعني كاربرد نظامي و كاربرد پرتاب ماهوارههاي فضايي را آغاز كرد. صنايع موشكي ايران در اين پروژه با نگاهي به طرح موشك ۱۲ Rروسيه، كه در پيمان ناتو با نام Sandel - ۴- SS شناخته ميشود و بهرهگيري از تكنولوژي به كار رفته در آن نوع موشكي را طراحي و به مرحله توليد رساند كه قادر باشد به برد عملياتي بيش از ۲۵۰۰ كيلومتر دست يابد و در مواقع لزوم بتوان براي پرتاب ماهواره از آن استفاده كرد. هر چند بنا به الزام حفظ اطلاعات نظامي، اطلاعات فني كمي از اين موشك در منابع عمومي ميباشد لكن بر حسب قرائن موجود ايران توانسته با مديريت دستيابي به منابع تكنولوژي ساخت موشكهاي ميانبرد با كاربرد دوگانه در عملياتي نمودن موشك شهاب۴ به موفقيت برسد. شهاب۴ را از لحاظ كلاس و مشخصات ميتوان با موشك Ghauri۲ (يا هاتف ۶) ساخت كشور پاكستان قياس نمود كه پاكستان آن را در سال ۱۹۹۹ آزمايش كرد. لكن ظاهراً شهاب ۴ از سامانه كنترل و پيمايش متفاوت و دقيقتري از هاتف۶ يا همان موشك قوري۲ برخوردار است كه اين موشك را در رسته موشكهاي بسيار پيشرفته قرار ميدهد. دقت اين موشك از آنجا قابل بحث است كه موشك مورد ذكر گزينهاي براي پرتاب در مدار قرار دادن ماهوارههاي ساخت ايران ميباشد كه نشان ميدهد موشك شهاب۴ از سامانههاي كنترل سير برداري بسيار دقيقي برخوردار است.
مشخصات شهاب ۴ برد: حدود ۲۵۰۰ كيلومتر
نوع: بالستيك زمين به زمين- ماهوارهبر
طول: بنا به تخمين در قياس با شهاب۳ حدود ۲۵ تا ۲۶ متر
وزن: بنا به تخمين +۳۶ تن
وزن سر جنگي يا محموله قابل حمل تا برد اعلام شده عملياتي: نامعلوم، بنا به تخمين بعضي منابع حدود ۱۰۰۰ كيلوگرم
منابع:
دايرهالمعارف: http://fa. wikipedia. org/wiki
Moshaki- nezami. blogfa. com
سايت: سنترال كلوب
نشريه هوافضا شماره ۲۴
وبلاگ: عشق پرواز
سايت: ميليتاري پارس
