تبیان: نوشته حاضر دربردارنده چند نکته مختصر در حد بضاعت نویسنده پیرامون شخصیت والای کوثر جوشان کویر قم، حضرت فاطمه معصومه سلامالله علیهاست و سعی شده مطالب، متکی به أسناد علمی باشد نه فقط بر اساس احساس و عواطف.
مقامی از مقامات
به غیر از حضرت عباس علیهالسلام تنها امامزادهای که دارای زیارتنامه مأثور است حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیهاست؛ به این معنی که زیارت هر مۆمن عادی اگر چه مستحب باشد، دستور و آداب خاصی که مخصوص زیارت آن مۆمن باشد، ندارد و فقط معصومین علیهمالسلام هستند که زیارتنامههای مأثور و منقولی دارند که خاص هر کدام است و از امامان بعدی صادر شده اما با این وجود در مورد این دو بزرگوار (حضرت معصومه و حضرت عباس علیهماالسلام) زیارتنامه مأثوره داریم که علاوه بر اینکه وسیله زیارت و آموزشِ نحوهِ عرضِ أدب به مقام شامخ آنان است، متضمن جملاتی است که باعث معرفت نسبت به منزلت آنان میشود و به عبارت دیگر و صریحتر امامرضا علیهالسلام در زیارتنامهای که حسب نقل به سعد بن عبدالله تعلیم نمودند، فرمودند که این گونه او را زیارت بنما: «... یا فاطمة اشفعی لی فی الجنة فإن لک عند الله شأنا من الشأن....»
طبق این نقل امام رضا علیهالسلام به وضوح برای فاطمه معصومه علیهاالسلام مقام شفاعت را بیان داشتهاند و برای آن، این چنین دلیل آوردهاند که «چرا که برای تو (فاطمه معصومه) در نزد خداوند شأنی از شأن و مقامی از مقامات میباشد.»
حال ببینیم خود سعد بن عبدالله کیست؟
نجاشی که متبحر در علم رجال حدیث است میگوید: «او بزرگ طائفه شیعیان و فقیه شیعه و آبروی آنان بود.»
و شاید به همین خاطر است که از امام صادق علیهالسلام جمله عجیبی نقل شده است که «بزودی در شهر قم زنی از فرزندانم که اسم او فاطمه بنت موسی است از دنیا خواهد رفت، تمام شیعیان من با شفاعت او به بهشت خواهند رفت» و راوی گوید این فرمایش امام صادق علیهالسلام قبل از به دنیا آمدن این بانو بوده است.
خورشید در حلقه ستارگان
در شهر مقدس قم، قریب به ۴۰۰ امامزاده وجود دارد که تعداد زیادی از آنها فرزند بدون واسطه برخی از معصومین علیهم السلام هستند و از لحاظ نسبشناسی از اعتبار برخوردارند اما خورشید وجود حضرت فاطمه معصومه علیهاالسلام آن قدر نورانیت دارد که تمامی این ستارگان را تحتالشعاع خود قرار داده و مردم دنیا و حتی ایران اسلامی فقط فاطمه معصومه علیهاالسلام را میشناسند و این در حالیست که حتی در کنار مضجع شریف ایشان دختران دیگری از موسی بن جعفر و امام جواد علیهم السلام مدفونند.
نکته شایان توجه اینکه قریب به ۵۰ روایت عجیب در فضیلت شهر قم وارد شده و همان طور که در برخی مقالات قبلی یادآور شدیم، شرافت زمان و مکان ذاتی نیست. حتی شهری مثل مکه که خداوند در قرآن از آن به مبارکی یاد مینماید شرافت خود را از آن کسی میگیرد که در آن حلول نموده پس با این توضیح تمام شرافت شهر قم ناشی از نزول اجلال این بانوی مکرمه در آن است!
معصومه در کلام معصوم
نکته تعجب برانگیز دیگر اینکه در همان روایت زیارتنامه از امام رضا علیه السلام این جمله نقل شده است: «من زارها عارفا بحقها فله الجنة» هر کس که او را زیارت کند، در حالی که معرفت به حق او داشته باشد، بهشت برای او خواهد بود.
اگر کسی اهل مراجعه به احادیث باشد، خواهد دید که این گونه جملات بیشتر در مورد معصومین علیهمالسلام صادر شده و در مورد غیر آنها بیسابقه است!
آری، تنها شخصی که به غیر از ۱۴ معصوم علیهمالسلام، نص بر عصمت او وجود دارد، ایشان هستند که در روایتی از امام رضا علیه السلام این مطلب بیان شده است:
«من زار المعصومة بقم کمن زارنی» هر کس که «معصومه» را در قم زیارت بنماید به منزله این است که مرا زیارت نموده باشد.
پس با این وجود، منشأ پیدایش لقب معصومه نیز روشن گشت.
در روایات آمده است که معصوم را فقط معصوم غسل میدهد یا صدّیق را فقط صدّیق غسل میدهد به همین خاطر در مورد حضرت فاطمه معصومه علیهاالسلام وارد شده است که به هنگام کفن و دفن وی دو نقابدار آشکار و امور او را عهدهدار شدند و بعد، از دیدگان پنهان گشتند که ظاهرا امام رضا و امام جواد علیهماالسلام بودهاند.