
با نزديك شدن به ايام ماه مبارك رمضان، طبق معمول سنوات گذشته تلويزيون نيز خود را آماده ميكند تا در يك ماه با ويژهبرنامههاي مناسبتي در خدمت مردم روزهدار باشد؛ مردمي كه به طور معمول هنگام سحر يا زمان اعلام اذان مغرب و هنگام افطار را در پاي برنامههاي تلويزيون هستند. طبق اعلام برنامهاي كه از سوي صدا و سيما صورت گرفته، برنامههاي رمضان امسال كمي با چند سال اخير فرق خواهد داشت و چيزیهايي اضافه و به تبع برخي موارد از ليست برنامههاي ثابت تلويزيون حذف شده است.
امسال از روح و جن و پري خبري نيست
مهمترين خبر اين روزهاي تلويزيون اعلام نام و مشخصات سريالهايي است كه در ايام ماه رمضان پخش خواهند شد. تقريباً داشتيم عادت ميكرديم كه هر سال يكي از شبكههاي تلويزيون به سراغ موضوعات ماورايي برود و سريالي را با محوريت شيطان لعين و فرشته مهربان يا روح سرگردان پخش كند. نمونه آخرش هم «۵ كيلومتر تا بهشت» و «سقوط يك فرشته» بود كه حسابي مردم را از اين گونه مسائل زده كرد اما گويا امسال شبكههاي سيما ميخواهند متفاوت عمل كنند و يك سالي را به روح و روان مردم استراحت بدهند. حالا كه كسي قرار نيست با نمايش شيطان مردم را در پاي سفرههاي افطاري و شبهاي ماه رمضان بترساند، فرزاد جمشيدي ميخواهد ياد خدا كند. فرزاد جمشيدي بيشتر از اينكه يك مجري باشد آنقدر شعر و متن ادبي در حافظه دارد يا فيالبداهه به زبان ميآورد كه شبيه عرفا و ادبا شده و با همين بيان شيرين و گاهي ثقيل خيليها را مجذوب خود كرده است. جمشيدي برنامه ياد خدا را در ايام ماه رمضان در شبكه يك اجرا خواهد كرد كه طبق معمول ساير برنامههاي جمشيدي در ماه رمضان حال و هواي نجوا و مناجات با خداوند را دارد.
ضيافت الهي شبكه ۲ ضيافت الهي برنامهاي است كه در شبهاي ماه رمضان از شبكه ۲ پخش خواهد شد. اين برنامه كه گويا شباهتهاي زيادي به برنامه جشن رمضان دارد، قرار است هر شب در يكي از استانها اجرا شود و به گفته محمدتقي فاضلي تهيهكننده اين برنامه «در «ضيافت الهي» هدايايي كه به رئيسجمهوري داده شده است، براي كمك به كودكان بهزيستي به حراج گذاشته ميشود و پولش را به سازمان بهزيستي اهدا ميكنند. فاضلي كه ميخواهد از هر روشي براي بهتر ديده شدن اين برنامه استفاده كند، سراغ خوانندهها رفته و ليست بلندبالايي از ميهمانان خوانندهاي را كه ميخواهد به برنامهاش بياورد رو كرده است. اشخاصي مانند محسن يگانه، فرزاد فرزين، معراج محمدي، قاسم افشار، مجيد اخشابي، علي اصحابي، نيما مسيحا، امير تاجيك، فرهاد جواهر كلام، رضا صادقي و. . . البته، ليست منحصر به خوانندهها نيست و بازيگران زيادي هم قرار است به عنوان مدعو در اين برنامه شركت كنند.
در شبكه ۳ با اجازه خدا، ماه عسل نداريم شبكه سوم سيما در بين مردم به جوانپسند بودن معروف است و برنامهسازان اين شبكه نيز سعي ميكنند تا به گونهاي رفتار كنند كه بيشترين مخاطبان خود را از ميان جوانان جمع كنند. برنامه ماه عسل نيز طي چند سال اخير در همين راستا توليد شد؛ برنامهاي كه برخلاف بسياري از نمونههاي دم افطاري كه خشك و اتوكشيده اجرا ميشد از خود انعطاف نشان ميداد و حتي از خوانندههايي كه كمتر صداي آنها را در صدا و سيما ميشنيديم در تيتراژ خود استفاده ميكرد. ماه عسل ابتدا توسط فرزاد حسني اجرا ميشد، اما حسني بعد از مدتي از اجراي اين برنامه و تا مدتها از كل برنامههاي تلويزيون كنار گذاشته شد و برنامه دست به دست چرخيد تا به احسان عليخاني رسيد. عليخاني در مدت اجراي خود توانسته بود در برنامهاش با دعوت از ميهماناني كه كمتر انتظار روبهرو شدن با آنها را در قاب تلويزيون داشتيم، بينندههاي زيادي را جمع كند. به نوعي ماه عسل با نام احسان عليخاني گره خورده و گويا سند اين برنامه از اول به نام اين مجري ثبت شده بود، اما امسال ماه عسل عليخاني در شبكه سوم تمام شده و مديران شبكه ۳ ترجيح دادند برنامه را به كسي غير از احسان عليخاني بدهند. با اين كار عليخاني نيز به سرنوشت فرزاد حسني دچار شد. فعلاً كه قرار است علي ضيا برنامه «با اجازه خدا» را به جاي ماه عسل اجرا كند.
شبكه تهران و باز هم جشن رمضان
جشن رمضان از نخستين كارها و البته ماندگارترين توليدات شبكه پنجم سيماست؛ برنامهاي كه نام كاظم احمد زاده با آن گره خورده است و معمولاً اگر تغييري در اين برنامه پيش آمده باشد، بيشتر در همكاران وي بوده است. امسال نيز قرار بود محمود شهرياري در كنار احمدزاده به اجراي برنامه بپردازند كه به دليل حواشياي كه بعد از اجراي يك برنامه و سؤالي كه از ميهمانان برنامه پرسيد، با مديريت شبكه به مشكل خورده و اعلام كرده كه از اجراي جشن رمضان انصراف داده است. بايد ديد امسال احمدزاده چه كسي را براي كمك در اجرا برخواهد گزيد.
شبكه آموزش و مشاعره رمضاني شبكه آموزش شايد در جمع سه شبكه پربيننده تلويزيون نباشد، اما مشتريان خاص خود را دارد. اين شبكه نيز در ايام ماه رمضان برنامههاي خاصي را آماده و پخش خواهد كرد. برنامه راديو هفت، يكي از پربينندهترين برنامههاي اين شبكه است؛ برنامهاي از منصور ضابطيان كه به خوبي جاي خود را در ميان بينندگان تلويزيون باز كرده است. دوستداران اين برنامه ميتوانند شاهد پخش آن در ايام ماه مبارك رمضان باشند. يكي از برنامههاي پرمخاطب شبكه آموزش برنامه مشاعره است كه پاي ثابت اجراي آن دكتر اسماعيل آذر است كه تهيهكنندگي كار را پسرش اميرحسين آذر بر عهده دارد. اين برنامه در ماه رمضان به صورت مشاعره بر اساس اشعار مناسب ماه رمضان و حضرت علي(ع) برگزار خواهد شد. اين شبكه همچنين «مدرسه پهلواني» را نيز ايام ماه رمضان پخش خواهد كرد؛ برنامهاي به موضوع آداب پهلواني ميپردازد.
تلويزيون و رقيبي به نام سينما سينمادارها كه حسابي از فروش پايين گيشه شاكي هستند، در ماه رمضان طرح «اذان تا اذان» را اجرا خواهند كرد؛ طرحي براي پر كردن اوقات فراغت خانوادهها از زمان افطار تا سحر. زماني كه معمولاً اكثر مردم آن را در كنار خانواده سپري خواهند كرد. سينماييها براي اينكه از اين فرصت استفاده كنند اذان تا اذان را مطرح كردهاند. اين طرح احتمالاً با ورود فيلمي چون «كلاه قرمزي و بچه ننه» با سابقه فروش خوب و علاقهاي كه خانوادهها به كاراكتر كلاه قرمزي دارند، از امكان موفقيت بالايي برخوردار است، به همين خاطر تلويزيون در اين ايام بايد مراقب رقيب خود نيز باشد كه مشتريانش را از پاي جعبه جادويي به سمت پرده نقره نكشد. با وجود تمامي رقابتهايي كه براي جذب مخاطب بيشتر صورت ميگيرد نبايد از يك نكته غافل بود كه بركت ماه رمضان در توجهي است كه روزهداران به ابعاد روحاني و عرفاني اين ماه خواهند داشت و كمك به بهرهگيري معنوي بيشتر از اين ماه بايد جزء اصلي برنامههاي صدا و سيما يا هر سازمان ديگري كه برنامههاي فرهنگي مناسبتي ماه رمضان را توليد ميكند، باشد.