در شرايطي كه فيلمهاي ايراني در تمام نقاط جهان از دورافتادهترين تا پيشرفتهترين كشور مخاطب دارد و سينماگران ميتوانند با پرداختن صحيح به موضوع تحريمهاي بينالمللي عليه ايران، نگاه جامعه جهاني و حتي مردم عامي را در خصوص شانتاژهاي خبري رسانههاي غربي عليه ايران تغيير دهند، اما مسئله تحريمها همواره حلقه مفقوده فيلمهاي ايراني حاضر در مجامع بينالمللي است.
با توجه به اينكه سينما بايد آينهاي از مسائل هر جامعه باشد، جاي تعجب است كه مسئله تحريمهاي بينالمللي كشور ما كه يكي از داغترين سوژههاي خبري در ايران و حتي سراسر جهان در ۳۰ ساله اخير بوده و هر سال هم بر شدت و حدت آن افزوده ميشود، چرا در تمام اين سالها حتي يك فيلم با موضوع تحريمها در سينماي ما ساخته نشده است؟!
با نگاهي اجمالي به سرفصلهاي سينماي هاليوود متوجه ميشويم كه امريكاييها بيش از هر چيز، مسائل سياسي و بينالملل خود را كه با منافع اقتصادي شان در رابطه مستقيم است در ساخت فيلمهايشان مدنظر قرار ميدهند، اما با آنكه كشور ما از ابتداي انقلاب همواره با انواع تحريمها روبهرو بوده و اين تحريمها در ۱۰ ساله اخير شدت چند برابري هم پيدا كرده و تاثير مستقيم آن بر اقتصاد كشور هم نمايان است، كماكان هيچ ردپايي از سوژه تحريم ناعادلانه ايران از سوي زورگويان در فيلمها سينماي ما به چشم نميخورد! حالا اگر يك هزارم اين اتفاقات در امريكا يا كشورهاي اروپايي افتاده بود، سوژه فيلمسازيشان تا سالها مهيا ميشد.
نبود استراتژي و برنامهريزي بلند مدت در توليدات سينمايي محمد خزاعي تهيهكننده سينما و دبير جشنواره سي ام فيلم فجر در گفتوگو با «جوان» در خصوص اين مسئله كه چرا تا به حال فيلمي با محوريت تحريمهاي زورگويان عليه ايران ساخته نشده است، ميگويد: از آنجا كه سينماي ما يك سينما دولتي است، دولت از طريق مولفههاي حمايتي، رويكردهاي مورنظر خود را اعمال ميكند. در اين ميان قطعاً تهيهكنندهها هم به سمت سوژههايي ميروند كه مورد حمايت دولت است. با نگاهي به اتفاقات سالهاي اخير متوجه ميشويم كه چه موضوعات مهمي داشتهايم و به آنها نپرداختهايم.
خزاعي ميافزايد: مثلاً ما چند فيلم درباره موضوع انقلاب داشتهايم. در دهه ۶۰ يكسري فيلمها با موضوع انقلاب ساخته شد، اما در اين دو دههاي كه از دهه ۶۰ ميگذرد تنها سه فيلم با موضوع انقلاب توليد شده است. اما اين كم كاري به سينماگران باز نميگردد، چون بسياري از سينماگران اگر موضوع به آنها ارائه شود و اين موضوع دلمشغوليشان يا يك طرح ملي هم باشد، دربارهاش فيلم ميسازند. در اين ميان ما بايد استراتژي فرهنگي و برنامهريزي در عرصه سينما داشته باشيم. سينماي ما در حال حاضر محل اختلاف و نزاع شده است و در اين جريان مديريت سينمايي نميتواند كلان فكر كند و آنقدر درگير اختلاف و مسائل روزمره است كه امكاني براي برنامهريزي منسجم فرهنگي درازمدت برايش نميماند.
خزاعي ادامه ميدهد: وقتي مدير فرهنگي ميتواند برنامهريزي كلان كند كه يك سري از مسائل حل شده باشد و آن زمان است كه بر اساس برنامهريزي بايد مشخص شود كه چه فيلمهايي و در چه ژانرهايي بايد در طول سال ساخته شود. مثلاً ما درباره سرداران جنگ كه هر كدام يك قهرمان ملي هستند، چند فيلم توليد كردهايم، جز چند نمونه انگشت شمار. اما ۴۰ فيلم كمدي در سال ساخته ميشود.
اين تهيهكننده سينما همچنين ميافزايد: من نميگويم فيلم كمدي بد است، مسئله اين است كه نداشتن استراتژي باعث شده ما از موضوعات مهمي مانند تحريم و مقاومت مردم در برابر آن غافل بمانيم.
سازمان سينمايي فارابي بايد توليد فيلم با سوژه تحريم را ترويج كند علي سرتيپي تهيهكننده سينما هم درباره جاي خالي موضوع تحريمها در سينما به «جوان» ميگويد: مسئله پرداختن به تحريمهاي برخي ابرقدرتها عليه ايران در فيلمهاي سينمايي بسيار ضروري است، اما بنياد فارابي و دولت بايد پيگير اين مسائل باشند و با اختصاص بودجه به چنين موضوعاتي، فيلمسازان را به توليد در خصوص اين موضوع تشويق كنند. بخش خصوصي سينماي ما در اين سالها از تحريمها ضربههاي بزرگي خورده است و اين وزارت ارشاد و سازمان سينمايي است كه بايد در خصوص ساخت فيلم با سوژه تحريمها سياستگذاري كند.
فيلمهايي با موضوع تحريم بايد حمايت دولتي داشته باشند احمد نجفي، عضو شوراي عالي سينما نيز در گفتوگو با «جوان» در خصوص دليل نبود فيلم با سوژه تحريم در سينماي كشور ميگويد: درد ما همين است. ما سوژهاي به مهمي تحريم ۳۰ ساله عليه كشورمان داريم، اما يك فيلم در اين باره نساختهايم. اگر يك هزارم اين اتفاق در ابعاد مختلف در امريكا و اروپا افتاده بود، هزاران فيلم مستقيم و غيرمستقيم دربارهاش ميساختند. متاسفم كه سينماي ما محل پرداختن به خواستگاري و اشك و ناله و موضوعات صرفاً خانوادگي شده است. سينماي كودك ما با سوبسيد كار ميكند و سينماي استراتژيك هم كه اصلاً وجود خارجي در كشور ما ندارد كه يكي از ابعاد سينماي استراتژيك همين مسئله تحريمهاست.
نجفي در ادامه ميافزايد: اينكه چرا ما در اين آشفته بازار كه تحريمها عليه ايران روز به روز سختتر ميشود، فيلمهايي با موضوع اميد و مقاومت درباره دشمنيهاي جهاني نميسازيم، جاي سؤال و تاسف دارد. نجفي با اظهار تاسف از نپرداختن سينماگران به موضوع تحريم تأكيد ميكند: كساني كه بيش از همه در اين خصوص اظهار نارضايتي ميكنند، بيش از بقيه هم بيتفاوت هستند و حاضر نميشوند وارد وادي توليد چنين فيلمهايي بشوند.
نجفي همچنين ادامه ميدهد: روي ساخت فيلمهايي با اين موضوعات بايد حساب ويژهاي باز شود، هرچند فردا تهمت ميزنند كه به دوستانشان كمك كردهاند اما يك بار براي هميشه بايد روشن شود، عدهاي كه ميخواهند درباره مسائل بينالمللي ايران فيلم بسازند، درباره اينكه يك ملت دربرابر فشار تحريمها چگونه ميتواند سربلند بماند، بايد چه كار كند. شما يك نويسنده نشان بدهيد كه مقالهاي در اين خصوص نوشته باشد تا من آن را تبديل به فيلمنامه كنم.
به هر رو تحريمها عليه كشورمان هر روز بيشتر از روز گذشته ميشود بدون اينكه سينماي ما بخواهد راهكاري را براي توليدات با موضع تحريم ارائه كند تا فيلمسازان بنام و سرشناس ما با ساخت فيلمهايي فاخر با اين سوژه و ارائه آن در بازارهاي بينالمللي، افكار جهاني را از دروغهاي رسانههاي غربي عليه ايران پاك و جهانيان را به رفتارهاي ناعادلانه غرب عليه ايران آشنا كنند.
