با توجه به روندي كه شبكه آموزش سيما در يكسال گذشته طي كرده است و بر همين اساس نگاه به مخاطب و محتواي برنامهها در اين شبكه به طور كامل دگرگون شده و در نتيجه اين اقدام ديگر نشاني از آموزش به شيوه سنتي در اين شبكه نيست لذا لزوم ساخت برنامه براي همه گروههاي سني در اين تغيير سياست بيش از پيش احساس ميشود و يكي از برنامههايي كه مختص به گروه سني نوجوان پخش ميشود برنامه «باز باران» است كه حالا به نظر ميرسد سازندگان آن توانستهاند بعد از روي آنتن بردن دو سري از اين برنامه با نامهاي «هفت و هفت دقيقه» و «حوالي هفت» حالا به بهترين فرم ساختاري خود دست يافتهاند.
بدون شك يكي از برنامههاي متفاوت نوجوان محور كه مسائل آموزشي و درسي آنها را در شمايل و ساختاري ويژه پي ميگيرد، برنامه «باز باران» شبكه آموزش است كه درواقع يك مدرسه تصويري است كه در يك مجله تلويزيوني روايت ميشود.
بين طيفهاي مختلف مخاطبان از حيث سني بدون شك جاي نوجوانان بيش از ديگران خالي است و حجم برنامههايي كه براساس نيازها و مسائل اين گروه سني توليد ميشود، خيلي كمتر از آن است كه بتوان آنها را بازشناسي كرد. با اين حال نبايد باز باران را برنامهاي خشك كليشهاي در حوزه آموزش دانست كه فاقد جذابيتي سرگرمكننده است.
خوشبختانه باز باران مسائل آموزشي ـ تربيتي را در ساختاري سرگرم كننده با آيتمها (بخشها)ي متنوع بازنمايي كرده و ميكوشد با بهرهگيري از زبان و ظرفيتهاي هنري، آموزش را با نمايش و سرگرمي پيوند زده و از اين طريق اين برنامه را در قالبي جذاب و دوست داشتني ارائه دهد. شايد عنصر خلاقيت را بتوان به عنوان ماهيت و رويكرد اين برنامه در نسبت با مخاطبان خود در نظر گرفت، به اين معني كه باز باران تلاش ميكند قوه خلاقيت مخاطب نوجوان را دستمايه و هدف برنامه خود قرار دهد و به تربيت و پرورش آن كمك كند. بنياد اصلي باز باران بر پايه آموزشهايي است كه در مدارس و مراكز آموزشي ارائه ميشود، البته حوزه آموزشي در اين برنامه بيشتر فرهنگ و هنر را شامل ميشود، مثلاً در مورد نمايش و وضعيت گروههاي آموزش تئاتر در مدارس. فراتر از اين تأكيد، اين برنامه بر استفاده از زبان نمايش است كه توسط كارشناس برنامه بررسي ميشود. يكي از بخشهاي مهم ديگر اين برنامه كه شكوفايي خلاقيت در مخاطب را دنبال ميكند «زنگ انشا» نام دارد، اما شايد جذابترين بخش برنامه باز باران كه براي بسياري از نوجوانان و مخاطبان برنامههاي كودك ديروز واجد كاركردي نوستالژيك است، باز توليد بخش «مبصر پنج ساله» است كه با حضور حسين محب اهري، محمد كدخدايي و كودكان ديروز كه حالا بزرگ شدهاند، برگزار ميشود. در اين بخش، مسائل آموزشي و تربيتي كه واجد سويه روانشناختي نيز هست، در قالبهاي نمايشي ارائه ميشود كه جذابيت ويژه داشته و بسياري از مسائل و چالشهاي دانشآموزان را در حوزه مسائل آموزشي به تصوير كشيده و آسيب شناسي ميكند. ضمن اينكه اين بخش، كاركرد سرگرم كنندگي هم داشته و براي كودكان و نوجوانان ديروز كه از برنامه خاطره دارند هم جذابيت دارد، باز باران را ميتوان مصداقي از يك برنامه تركيبي آموزشي براي مخاطبان نوجوان و دانشآموزان دانست كه با ماهيت و اولويتهاي شبكه آموزش نيز انطباق منطقي دارد، ضمن اينكه باز باران تلاش كرده از حضور كارشناسان و متخصصان تربيتي و آموزشي نيز در طرح مسائل دانشآموزي استفاده كند و يك مجله تصويري مفيد و كاربردي را در حوزه دانشآموزي ارائه دهد.
فرم و ساختار اجرايي برنامه نيز ماهيتي مدرسهاي داشته و شامل زنگهاي مختلف ميشود مثل زنگ خبر يا زنگ انشا و نمونههاي مشابه كه در هر زنگ مسائل آموزشي آن موضوع مورد بررسي قرار ميگيرد. برنامه باز باران البته به تجربه و پختگي بيشتري در توليد و اجرا نياز دارد، اما واجد ايده خلاق و نوآورانهاي است كه ميتواند بهتدريج به الگوي مناسبي در ساخت برنامههاي تركيبي ـ آموزشي بدل شود.
توجه به گروههاي مختلف سني نشان ميدهد كه شبكه آموزش در دوران گذار خود بسيار خوب و حساب شده دارد به پيش ميرود كه مطمئناً مديران اين شبكه با حفظ روند موجود ميتوانند بيش از پيش مخاطبان بيشتري را جذب كنند و همانطور كه امروز چندين برنامه اين شبكه نظير «صبحي ديگر»، «راديو۷» و «مشاعره» توانستهاند جريانسازي مثبتي را براي اين شبكه ايجاد كنند اگر امكانات بهتري در اختيار سازندگان «باز باران» قرار بگيرند با توجه به ظرفيتهاي خوب آن ميتواند به عنوان يك برنامه قابل اعتنا براي گروه سني نوجوانان در رسانه ملي شناخته شود.
