
چند برنامه تلويزيوني معمول و چند مطلب و مقاله در رسانههاي مكتوب به عادت ساليان گذشته، اغلب با محتوايي شعاري و تكراري به مردم عرضه شد و باز همه چيز از ياد رفت تا ارديبهشت سال بعد. علوم انساني برخلاف جايگاهي كه در اين سرزمين يافته است، اساس رفتار و عملكرد هر سرزمين و ملت را شكل ميدهد. هميشه فرهيختهترين و نخبهترين نيروها در اين علوم مشغول تحصيل ميشوند چرا كه ما حصل كار و تحقيقات آنها، رويكرد فرداي جامعه را ميسازد. شهيد مطهري با وجود تحصيل در حوزه و به طور طبيعي مطالعات و تحصيل در گستره فقه، هرگز از علوم روز و يافتن پاسخ براي سؤالات جاري جامعه از متون ديني غفلت نكرد.
اقتصاد اسلامي، ربا، بانك و بيمه و... همه و همه مواردي بودند كه اين مغز متفكر شيعي به آنها پرداخت. از چند سال پيش كه زمزمه تجديدنظر در علوم انساني دانشگاهها شنيده شد، رسانههاي خارجنشين با تمام توان اين جريان را به چالش گرفته و آشكارا به مقابله با آن پرداختند. بازنگري در متون رشتههاي دانشگاهي علوم انساني، از سالها قبل مورد توجه دلسوزان نظام بود و رهبر انقلاب نيز بارها تذكرات جدي در اين باره دادند تا آنكه به طور خاص دستور به پيگيري و چارهانديشي در اين باره دادند.
نگارنده اين سطور خود دانشجوي رشته اقتصاد بوده است. اسلام در تمامي اين علوم حرفهاي مهمي براي جهان معاصر دارد اما با وقوع انقلاب، تنها اساتيد كراواتي و غربمدار، كنار گذاشته شدند و اساتيد دانشگاه تربيت مدرس، بدون كراوات و با التزام به نماز اول وقت آمدند اما متون درسي همان بود. كراواتيها هم يافتههاي «آدام اسميت» را در اقتصاد به ما ميآموختند و نمازخوانها هم آمدند همانها را درس دادند. پس اين تغيير، بنا بود كي و در كجا اتفاق بيفتد. بماند كه با گذشت زمان در همان ظاهر هم دوباره عطف به ماسبق شد و تفاوتها چندان آشكار نبود.
ترديدي نيست فقه پويا و حوزه و حوزوياني قادرند بنابر نيازهاي انسان امروز از متون ديني، دستورالعملهاي لازم را استخراج كنند، تفاوت اساسي و ماهوي فقه و جهانبيني شيعي در قياس با ديگر فرق اسلامي است. اكنون و در حكومت اسلامي بهترين زمان براي دسترسي به علوم انساني مطابق با باورهاي ديني و تلاش براي ترويج و اجراي آنهاست. شهيد مطهري از روحانيان پيشتاز در اين مقوله بود. بايد اين روحيه او در حوزههاي علميه به طلاب درس داده شود. بايد شبيه به اين علامه بزرگ، دانشمندان حوزوي ما هر يك براي علوم انساني موجود نسخهاي داشته باشند و به تدوين متون درسي دانشگاهها با رويكرد اسلامي و شيعي همت گمارند. باري شهيد مرتضي مطهري، شايد هم از اين رو بود كه «پاره تن» امام(ره) بود و آثارش بلااستثنا ذيقيمت و خواندني. بياييد در يابيم اين فرصتها را.