به گزارش جوان، مسجد منشور با تاريخچهاي ۷۰ ساله، ظرافتهاي معماري، هشت طاق كاسهاي شكل كه در شبستانش قرار دارند و ۱۵ شهيدي كه تصاويرشان بر در و ديوار اين مكان مقدس جلوهنمايي ميكنند، سالهاست شور و شوق بسيجيان اين پايگاه را ميزباني ميكند.
قرار تهيه گزارش از بسيج شهيد مطهري را با «محمدصائبي» فرمانده آن گذاشته بوديم كه گويي در كنار ساير مسئولان مسجد منشور طرحهايي را براي جذب هرچه بيشتر جوانان به محيط معنوي بسيج مدنظر دارند.
گفتوگوي ما با صائبي در محيط كوچك پايگاه صورت گرفت كه شامل دو اتاق و يك هال مركزي است. در و ديوار و همچنين روي تنها ميزي كه در گوشهاي از هال قرار داشت، انبوهي از پوسترهايي به چشم ميخوردند كه طرحهاي اجرا شده بسيج مسجد منشور را شامل ميشوند.
هم صحبت ما در ميان اين شلوغي منظم! از اولويت امور فرهنگي براي بسيج شهيد مطهري سخن گفت و اينكه تمامي اين طرحها را نيروهاي پرورش يافته خود مسجد انجام ميدهند.
وي در توضيح بيان ميكند:« از سنتهاي حسنهاي كه در اين پايگاه وجود دارد، حفظ و پرورش افراد تا آنجايي است كه خود نيز توانايي جذب و پرورش ساير جوانان را داشته باشند. اگر امروز ما در بحث فعاليتهاي سايبري سايتي چون تلنگرنيوز را راهاندازي كردهايم، ماحصل پرورش نيروهايي است كه شش سال پيش با نشريه خاتم فعاليتهاي سايبري پايگاه را آغاز كردهاند.»
از خاتم تا تلنگرنيوز
تلنگرنيوز تنها اتاق مستقل پايگاه را با دو الي سه رايانه به خود اختصاص داده است. چند نفر از بسيجيان نيز هر روز مطالب اين سايت سياسي، مذهبي، اجتماعي، فرهنگي و هنري، ورزشي، بينالمللي، علمي و فناوري و اقتصادي را به روز رسانيميكنند.
بازديد از مكان سايت از همان در اتاق كفايت ميكند و توضيحات تكميلي را برعهده صائبي ميگذاريم كه به عنوان مسئول پايگاه اشراف جامعي به امور مختلف دارد.
وي درخصوص تاريخچه فعاليتهاي سايبري پايگاه شهيدمطهري ميگويد: «نشريه الكترونيكي خاتم يكي از اولين فعاليتهاي ما در اين عرصه به شمار ميرود كه با رويكردهايي چون مباحث ديني، ملي، اجتماعي، مذهبي و فرهنگي در زمان انتشار خود يعني سال ۱۳۸۵ تنها نشريه الكترونيكي بسيج در سطح شهر تهران به شمار ميرفت.
اين حركت كه آن زمان مورد توجه مسئولان بسيج نيز قرار گرفت پايهگذار فعاليتهايي شد كه اكنون به شكل تلنگرنيوز جلوه مييابد.
هرچند فعاليتهاي سايبري ما تنها محدود به تلنگر نيست و براي آشنايي هرچه بيشتر بچههاي پايگاه به محيط مجازي طرحهاي متعددي را اجرا ميكنيم.»
توليد نرمافزارهاي فرهنگي و مذهبي، آموزش وبلاگنويسي، اجراي مسابقه در فضاي مجاز و. . . از جمله اقدامات پايگاه شهيد مطهري است كه باعث شده بسيجيان اين پايگاه چيزي حدود ۴۰ وبلاگ فعال را در فضاي مجازي تأسيس و مديريت كنند.
اما در كنار اين فعاليتها تلنگرنيوز درصدد آن است كه دايره كاري خود را در آيندهاي نزديك گسترش دهد. صائبي در توضيح ميگويد: «با اخذ مجوز از وزارت ارشاد، برآنيم تا با به كارگيري خبرنگاران افتخاري نسبت به انتشار اخبار توليدي و بكر اقدام كنيم. طرحي كه جوانان بسيجي و... را از نواحي و مناطق ديگر درگير خود ميسازد و به زودي نيز عملياتي خواهد شد.»
۲۵۰ دانشآموز بسيجي
نكته جالبي كه در آمار بسيجيان پايگاه شهيد مطهري به چشم ميخورد، حضور ۲۵۰ دانشآموز در آمار ۳۰۰ نفري اين پايگاه است.
به تعبير ديگر از هر شش بسيجي مسجد منشور پنج نفر دانشآموز هستند. آماري كه نشان از توجه پايگاه شهيد مطهري در جذب كودكان و نوجوانان حكايت دارد.
صائبي با ذكر اين مطلب ميافزايد: «همان طور كه قبلاً هم اشاره شد، جذب، پرورش و حفظ جوانان يكي از سنتهاي حسنه پايگاه شهيد مطهري است كه از سالها قبل اجرا شده و اكنون نتيجه آن در وجود مربيان پرورشي و آموزشي ديده ميشود كه از بچههاي قديميتر خود پايگاه هستند.
همين روند اكنون نيز ادامه دارد و قالب طرحهاي ما براي آشنايي و جذب هرچه بيشتر نوجوانان به بسيج و محيط معنوي مسجد است.»
در جامعهاي كه مردمش با دبستان و دبيرستان آشنا هستند، پايگاههايي نظير شهيد مطهري برآنند تا با جذب نوجوانان در امور پرورشي كه نظام آموزشي ما چندان در آن موفق عمل نكرده است، مردستانهايي را ايجاد كنند كه با طرحهاي فرهنگي گوناگوني غني شده است.
نمايشگاه« ذهن برتر آينده بهتر» از جمله طرحهايي است كه چندي پيش توسط بسيج شهيد مطهري و در فضاي بيروني مسجد يعني پارك مترو به مورد اجرا گذاشته شده تا به بهانه عرضه بازيهاي فكري، عدهاي از نوجوانان منطقه ۱۱ به همراه خانوادههايشان در اين نمايشگاه جمع شوند و پس از آشنايي با فعاليتهاي فرهنگي مسجد منشور، هر كدامشان به فراخور علاقهاي كه دارند در بخشهاي مختلف پايگاه جذب شوند.
مسابقه روزنامه ديواري نيز طرح ديگري بود كه توضيحاتش را از زبان صائبي جويا ميشويم، او ميگويد« انجام اين مسابقه بيشتر از هر طرح ديگري به دنبال آشنا كردن نوجوانان با محيط پايگاه و مسجد صورت گرفت.
به همين خاطر آن را در خود مسجد برگزار كرديم و براي شروع نيز با مراجعه به مدارس منطقه، دانشآموزان ممتاز و شاگردان اول را براي انجام اين مسابقه دعوت كرديم. در همين رفت و آمدها بسياري از همين دانشآموزان جذب پايگاه بسيج شدند. به طوري كه آمار ۲۵۰ نفري بسيج نوجوانان اين مسجد ماحصل انجام چنين طرحهايي است.»
حلقههاي صالحين
«حلقههاي صالحين» نام طرحي است كه از چند سال پيش توسط سازمان بسيج مستضعفين در اقشار مختلف اجرا ميشود. در اين طرح بسيجيان با تشكيل حلقههايي عموماً ۲۰ نفره، علاوه بر ايجاد انس و علاقه بين اعضاي گروه به امور پرورشي و آموزشي ميپردازند.
اما گويي طرح صالحين در مسجد منشور با ابتكاراتي همراه بوده كه صائبي درباره اجراي اين طرح ميگويد: «در اين پايگاه ما حدود ۱۰ حلقه صالحين داريم كه افراد به جاي تمركز در يك گروه خاص، بنا به علاقه و استعدادي كه دارند بين حلقهها جابهجا ميشوند. مثلاً اگر تعدادي از بچهها به هنر هفتم يعني سينما علاقه دارند، گروهي را تشكيل داده و به نقد و بررسي فيلمهاي مختلف ميپردازند يا اگر تعداد ديگري به امور سايبري علاقه دارند به همين ترتيب به آن بخش مورد نظر ميپردازند و پايگاه نيز آنها را در اين مسير همراهي ميكند.»
پرداخت هزينهكتابهاي هر رشته تخصصي، در اختيار قرار دادن نرمافزارهاي مورد نياز و ايجاد ارتباط با اساتيد رشتههاي مختلف آموزشي و پرورشي، از جمله همياريهايي است كه پايگاه شهيد مطهري براي پرورش ذوق و استعداد بسيجيان خود در نظر ميگيرد.
اما افزايش بينش سياسي عموميترين مورد آموزشي حلقههاي صالحين اين پايگاه را شامل ميشود كه به اين منظور از افراد صاحبنظر نيز دعوت به عمل ميآيد.
اساتيد دانشگاه، يا ساير مطلعان امور سياسي، فرهنگي و اجتماعي كه گويي نظراتشان در اتاق فكر پايگاه شهيد مطهري و تدوين برنامههاي كلي اين پايگاه نيز مدنظر قرار ميگيرد، نمونههايي از اين صاحبنظران را شاملميشوند. شركت در ورزشهاي گروهي همانند كوهنورديهاي هفتگي و ورزش مفرح پنتبال، از برنامههاي فيزيكي رايج حلقههاي صالحين پايگاه است كه در راستاي سلامت جسمي اعضا اجرا ميشوند.
اما شنيدن آواي ملكوتي اذان، گفتوگوي ما را از محيط كوچك پايگاه به شبستان منحصر به فرد مسجد منشور منتقل ميكند تا دوشادوش نمازگزاران انبوه اين مسجد، ادامه گزارش را از آنجا پي بگيريم.
هنگامي كه ما در مسجد حضور يافتيم، فشردگي جمعيت آن قدري بود كه براي لحظاتي جايي براي نشستن پيدا نكنيم. ضلع شرقي شبستان (رو به محراب) حدود ۱۰ سالخورده به رديف روي صندليهايي نشسته بودند تا در كنار نمازگزاراني از سنين مختلف، تركيب جمعيتي حاضران را همانند خانوادهاي نمايش دهند كه خاطرات بسياري را با صحن و سراي منشور گره زدهاند.
برنامه بين دو نماز قرائت دسته جمعي ۱۰ آيه از سوره يونس بود. نوجوانان بسيجي قرآنها را بين جمعيت پخش كردند و تكخواني حجتالاسلام سيدمحمد هاشمي، امام جماعت مسجد، همخواني ما را در پي داشت. نماز عشاء در صفوفي كه حالا ديگر فشردهتر از هر زماني بود، برپا شد.
بسترسازي براي تربيت اسلامي
بعد از اقامه نماز عشاء، درس اخلاق حجتالاسلام هاشمي همچنان بخشي از جمعيت نمازگزار را درون شبستان حفظ كرد. روحاني جواني كه براي آگاهي هرچه بيشتر با برنامههاي مسجد منشور در جذب جوانان، دقايقي همكلامش شديم. به گفته وي، بسترسازي و شيوه تربيتي غيرمستقيم همان شيوهاي است كه مدنظر اسلام قرار دارد و جذب جوانان به محيط امن و مقدس مساجد يكي از جلوههاي آن به شمار ميرود.
حجتالاسلام هاشمي در توضيح سخنانش عنوان ميكند:«معمولاً در فضاي آموزشي با شيوههاي مستقيم به آموزش افراد ميپردازند. اما براي فضاي تربيتي بايد بسترسازي شود و به صورت غيرمستقيم به تربيت افراد پرداخت. به طور مثال در بستر تربيتي عزاداري سيدالشهدا(ع) كه نفوس عزاداران بر يكديگر تأثير گذارند شاهد نوعي از تربيت اسلامي هستيم كه گفتني نيست بلكه بايد درك شود و اثر خود را نيز در فضاي جامعه نشان خواهد داد.
اگر در يك مسجد بستر مناسب براي حضور و جذب جوانان فراهم شود، اين امر به خودي خود ميتواند عاملي براي رشد و تعالي افراد و عموم مردم قرار گيرد، هرچند دستاندركاران مساجد بايد با برنامهريزي هرچه بهتر، اوقات حضور جوانان در مساجد يا هيئات را پربارتر سازند.»
پس از اين گفتوگوي كوتاه، لحظاتي همراه حجتالاسلام هاشمي و بسيجيان پايگاه در جلسه هماهنگي هيئت عاشقان روحالله مينشينيم كه به صورت هفتگي جلسات خود را در مسجد يا خانه اعضا برگزار ميكند. اين هيئت براي مناسبتهاي خاص، برنامههاي ويژهاي در نظر دارد كه به زعم اعضاي پايگاه، در پربار كردن نمازهاي جماعت مسجد منشور نيز مؤثر است.
اين جلسه فرصت خوبي پيش ميآورد تا با چند نفر از بسيجيان نيز به گفتوگو بپردازيم. به گفته خادم، يكي از بسيجيان فعال پايگاه، تعامل و همكاري بين امام جماعت و بسيج شهيد مطهري، نكتهاي كليدي در موفقيتهاي آن به شمار ميرود كه به جاي اتلاف وقت براي رفع تضادهاي فكري، تعاملي سازنده ايجاد كرده است كه طرحهاي اين مسجد را پس از تصويب در كمترين زمان به منصه ظهور ميگذارد.
خادم درباره اين تعامل ميگويد: « به خاطر چنين تعامل و همكاري است كه اكنون برآنيم از نظر كمي نيز فضاي آموزشي و فرهنگي مسجد را گسترش دهيم و در آيندهاي نه چندان دور در تمامي ساعات روز شاهد رفت و آمد عموم مردم و به خصوص جوانان براي شركت در كلاسهاي آموزشي و پرورشي آن خواهيم بود.»
توسعه فضاي آموزشي، فرهنگي و خدماتي مسجد منشور كه شامل تأسيس حوزه علميه، كتابخانه، كانون فرهنگي و هنري و ساير كلاسهاي آموزشي است، از جمله اقدامات دستاندركاران اين مسجد به شمار ميرود كه براي فراهم آوردن بستري مناسب در جذب جوانان همت گماردهاند.
مصلين و نوجوانان
اشاره حجتالاسلام هاشمي به جذب هرچه بيشتر جوانان، ما را متوجه حضور نوجواناني ميكند كه برگههايي را براي امضا به مسئولان بسيج ارائه ميدادند، صحنههاي جالبي از شور و شوق حدود ۱۰ الي ۱۵نوجوان كه به گفته محمد صائبي، براساس طرحي صورت ميگيرد كه مسئولان اين مسجد براي جذب نوجوانان به نماز جماعت به كار بستهاند.
اين برگهها كه روي آنها نوشته طرح مصلين به چشم ميخورد، نشان ميدادند كه هر نوجوان در طول هفته يا ماه چند بار در نمازهاي جماعت شركت كرده است. صائبي در اين خصوص ميگويد: «يكي از كاركردهايي كه از اماكن مقدسي چون مساجد انتظار ميرود، بسترسازي براي تربيت ديني نسل جوان است كه حضور در نمازهاي جماعت از بارزترين آن به شمار ميرود.
به همين خاطر بسيج مسجد منشور با همكاري امام جماعت و ساير فعالان مسجدي، طرح مصلين را براي جذب كودكان و نوجوانان به نماز جماعت اجرا ميكنند. در اين طرح حضور هفتگي و ماهانه هر نوجوان روي برگههايي علامت ميخورد و نفرات برتر مورد تشويق قرار ميگيرند. »
اعطاي جايزه به نوجواناني كه بيشترين حضور را در نماز جماعت داشتهاند، بسته تشويقي مسجد منشور است كه توسط امام جماعت و در مقابل ديدگان عموم نمازگزاران به انجام ميرسد.
ابتكار جالبي نيز در اين خصوص لحاظ ميشود كه در نوع خود جالب توجه است. به اين ترتيب كه افراد برگزيده جوايز خود را از ميان چندين جايزهاي كه در برابرشان قرار ميگيرد، برميگزينند كه اين بخش از طرح مصلين جذابيتهاي خاصي براي نوجوانان دارد.
طرحي ساده، با كمترين امكانات كه در حد توان سعي در جذب نوگلان پاك نهاد اين سرزمين به شعائر اسلامي دارد. بچههايي كه دور نيست پاي در جاي پاي ۱۵ شهيد مسجد منشور قرار دهند كه تصاوير تعدادي از آنها بر ديوارهاي شبستان، جلوهاي از ستارگان درخشان آسمان ايران اسلامي را به نمايش گذاشته بود.
