«اهميت بسيار بالاي نظامي اين عمليات در اين است كه رزمندگان ما با عبور از ارتفاعات صعبالعبور به دشت رسيدند و منطقه را از وجود ارتش مزدور عراق پاكسازي كردند. عمليات والفجر ۱۰ و پيروزيهاي چشمگير آن يكي از بزرگترين الطاف الهي است كه به وسيله رزمندگان سپاه پاسداران و بسيج و پشتيباني ارتش و هوانيروز انجام گرفت و در تاريخ جنگ تحميلي چنين عملياتي را كمتر ميتوان يافت.»
اين گوشهاي از بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي (رئيس جمهور وقت) پس از پيروزي عمليات والفجر ۱۰ در آخرين نماز جمعه سال ۶۶ بود.
عمليات والفجر ۱۰ در فضايي انجام شد كه گفته ميشد جنگ در جبهههاي جنوب به بنبست خورده است. جمهوري اسلامي ايران با هدف نزديك شدن به «كركوك» به عنوان يك شهر نفتي مهم (سومين شهر مهم عراق پس از بغداد و بصره) و در اختيار داشتن يك برگ برنده در مذاكرات صلح، دست به چنين عملياتي زد و پيشروي سريع رزمندگان اسلام، هراس دشمن را در پيداشت. در اين زمان حملات شيميايي ارتش بعث شدت يافت. به شكلي كه صدام به شهروندان خود هم رحم نكرد و فاجعه حلبچه را رقم زد. تهديد صدام براي حمله شيميايي به شهرهاي ايران بر بعضي سياسيون تأثير گذاشت تا روند خوراندن جام زهر سرعت گيرد و عمليات پيروزي والفجر ۱۰ نيمه كاره رها شود. اين نوشتار تلاش دارد با يادآوري رشادتهاي رزمندگان اسلام در آن عمليات، خاطره شهداي آن را زنده نگه دارد.
آغاز مرحله اول عمليات والفجر ۱۰
ساعت ۲۳ و ۲۰ دقيقه سهشنبه بيست و پنجم اسفند، ۱۳۶۶ همزمان با مبعث رسول اكرم (ص) مرحله اول عمليات با رمز مبارك «يارسولالله (ص)»، «يا رسولالله (ص)» و با هدف آزادسازي بخش وسيعي از استان سليمانيه و انهدام ماشين جنگي دشمن آغاز شد. رزمندگان نيروي زميني سپاه پس از عبور از كوهها، رودخانهها و ديگر موانع طبيعي و مصنوعي از دو محور به پايگاهها و مواضع ارتش بعث يورش بردند و با در هم كوبيدن مواضع و تسخير خطوط مقدماتي دشمن آنها را وادار به عقب نشيني كردند.
نيروهاي زميني سپاه با پشتيباني خلبانان هوانيروز ارتش پس از درهم كوبيدن نيروهاي بعثي در ۱۲ كيلومتري شمال خرمال و پاكسازي منطقه، چند روستا از جمله «گچينه بالا»، «دره گولان»، «ميرسور»، «رستم بيگ»، «گرلوپ»، «دكون»، «گچينه پايين»، «محمد خوج» و «شيوه مو» را آزاد كرده و با قطع ارتباط نيروهاي دشمن در دو محور خرمال و سيدصادق در حلبچه به هم ملحق شدند.
سرانجام دقايقي قبل از ظهر ۲۶ اسفند رزمندگان اسلام پس از يك نبرد تن به تن وارد شهر خرمال شده و مورد استقبال مردم قرار ميگيرند.
مرحله دوم
ساعت دو و ۳۰ دقيقه بامداد چهارشنبه بيست و ششم اسفند ۶۶ مرحله دوم عمليات والفجر ۱۰ آغاز شد.
با حمله گسترده از شمال به جنوب منطقه درگيري و پس از عبور از موانع ايذايي، ارتفاعات پوشيده از برق «سورنو» ارتفاعات ۲۲۰۰ و ۲۳۰۰ رزمندگان اسلام به نيروهاي كماندويي و مخصوص عراق حمله كردند. در اين مرحله از عمليات، جاده خرمال - ملاويس به كنترل در آمد و بيش از ۲۰ روستا ديگر از جمله «تپه كلاري» و «حاجي رقه» در حاشيه سد دربنديخان آزاد و ارتباط شمال و جنوب سليمانيه عراق به طور كامل قطع شد. با گسترش عمليات شهر ۲۰ هزار نفري «دوجيله» در آستانه آزادي قرار يافت و شامگاه ۲۶ اسفند رزمندگان وارد اين شهر شدند.
مرحله سوم تا پنجم
مرحله سوم عمليات، روز پنجشنبه بيست و هفتم اسفند ۶۶ و با هدف تصرف شهر «حلبچه» آغاز شد.
نيروها پس از عبور از رودخانههاي «سيروان»، «زيمكان» و «ليله» در جنوب شرقي استان سليمانيه ارتفاعات بالامبو و ارتفاعات ۱۴۶۳، ۱۴۸۳، ۱۴۶۴، ۱۳۹۸، ۱۳۰۲، ۱۶۰۲، ۱۴۵۳، ۱۱۵۹، ۱۰۷۸ و ۱۰۲۲ را آزاد كردند. علاوه بر آن ۹۰ روستا از كنترل نيروهاي بعثي درآمد.
در مرحله چهارم كه بامداد دوشنبه بيست و نهم اسفند انجام شد رزمندگان اسلام از دو محور شمالي و جنوبي و به قصد تصرف شهرهاي «نوسود»، «طويله» و «بيار» حمله خود را آغاز كردند. آنها با تصرف ارتفاعات ۱۷۴۷ و «سوسه كان» موفق شدند شهر حلبچه را از ديد مستقيم دشمن خارج سازند.
آخرين و پنجمين مرحله از اين عمليات، شامگاه ۱۳ فروردين ۱۳۶۷ همزمان با سالگرد ميلاد امام سجاد(ع) در محور خرمال - سيد صادق آغاز شد.
در اين نبرد ارتفاعات ۵۳۹، ۵۲۱ و ۵۵۷ مشرف به شهر سيد صادق و چند روستاي منطقه كه از شمال به سلسله ارتفاعات آزاد شده سورن، از جنوب به شرق درياچه دربنديخان، از شرق به شهر حلبچه و خرمال و از غرب به شهر سيد صادق متصل بود، آزاد شد.
موفقيتهاي عمليات والفجر ۱۰
آزادي شهرهاي حلبچه، خرمال، دوجيله (سيروان)، بياره، طويله و بيش از ۱۰۰ روستاي منطقه و تصرف بخشي از جاده خرمال -سليمانيه و سيد صادق، آزادسازي شهر نوسود (در استان كرمانشاه) پس از هفت سال اشغال و آزادسازي ارتفاعات سورن، ۲۲۰۰، ۲۳۰۰، ۱۰۵، ريشن و گوزيل از موفقيتهاي عمليات والفجر ۱۰ بود.
همچنين ۱۰ فروند هواپيما، يك فروند هليكوپتر، ۴۵۰ دستگاه تانك و نفربر، صدها دستگاه خودرو، دهها قبضه توپ و خمپارهانداز، تعداد زيادي تجهيزات و سلاحهاي سبك و نيمه سنگين دشمن منهدم شد.
لشكر ۴۳ از سپاه يكم، تيپ ۷ زرهي، تيپ يك كماندويي از سپاه چهارم، تيپ ۶۸ نيروي مخصوص، تيپ ۹۵ پياده، تيپ ۲ كماندويي از سپاه پنجم و تيپ ۴۴۳ به ميزان ۱۰۰ درصد منهدم شدند. همچنين تيپ ۲۵ مكانيزه به ميزان ۳۰ درصد، گردان ۸ دفاع الوطني، گردانهاي زرهي الطيب از لشكر ۱۸ پياده، گردانهاي ۷ و ۱۹ احتياط، يك گردان تانك از لشكر ۳۹، گردانهاي توپخانه ۹۴۳ و ۶۶۱، و گردان از تيپ ۸۰ زرهي، دو گردان از تيپ ۴۶ زرهي لشكر ۱۲ با انهدام در درصدهاي متفاوت روبهرو شدند.
آنچه دشمن بر جاي گذاشت
بيش از ۲۵۰ دستگاه تانك و نفربر، صدها دستگاه خودروي نظامي، ۷۰ قبضه توپ وكاتيوشا، دهها دستگاه خودرو مهندسي، دهها قبضه خمپارهانداز، مقدار زيادي تجهيزات انفرادي، تعداد زيادي سلاح سبك و نيمه سنگين از دشمن به غنيمت گرفته شد.
بيش از ۴۴۰۰ نفر از ۱۱ هزار نيروي دشمن كشته يا زخمي شدند و از جمله سرلشكر ستاد «علي حسين عبيد العقاوي» فرمانده لشكر ۴۳ وابسته به سپاه يكم، سرهنگ ستاد «اسماعيل احمد حامد»، فرمانده تيپ يكم كماندويي سپاه چهارم، سرهنگ «شتوي طيبي» فرمانده گردان يكم كماندويي از لشكر ۲۸ و ۳۴ ستوان و دهها درجهدار به اسارت در آمدند.
درسي براي هميشه تاريخ
يكي از نكات برجسته عمليات والفجر ۱۰ تصرف سد دربنديخان عراق بود. اين سد بخش اعظم برق عراق از جمله شهر بغداد را تأمين ميكرد. همچنين آب منطقه كردستان وابسته به اين سد بود. در سال ۱۳۶۲، طرحي براي انفجار اين سد در سپاه پاسداران انقلاب اسلامي تهيه شد اما حضرت امام با آن مخالفت ميكردند. دليل ايشان براي مخالفت با چنين طرحي، زير آب رفتن شهرها و روستاهاي پايين دست سد بود كه ميتوانست جان بسياري را به خطر اندازد. حضرت امام با اين منطق كه ما با رژيم بعث ميجنگيم نه با ملت مسلمان عراق، با اين طرح مخالف كردند.
تصرف سد دربنديخان بدون آسيب وارد كردن به آن، كار بزرگ رزمندگان اسلام در عمليات والفجر ۱۰ بود حال آنكه ارتش بعث در هنگام اشغال شهرهاي مرزي ايران، تمام تأسيسات آن را از بين برده بود ولي جمهوري اسلامي ايران از در انتقام وارد نشد.
اين عمل انساني رزمندگان اسلام را بگذاريد در كنار جنايت صدام در حلبچه عليه ملت خود. سازمانهاي حقوق بشري چگونه با ناديده انگاشتن اين مسائل كه در ۳۳ سال حاكميت جمهوري اسلامي، كم نيست، ملت ما را به نقض حقوق بشر متهم ميكنند؟!
