احمدرضا حجارزاده | در اين مراسم كه با معرفي برگزيدگان و برندگان و اهداي جوايز و تنديس جشنواره به برندهها خاتمه يافت، هيئت داوران در بخش صحنهاي، چهار نمايش «ماه مهر از سال ۶۰»، «خاموشي دريا»، «قصه شبنمي كه چشم ميبست و آغوش ميگشود» و «بازگشت افتخارآميز مردان جنگي» را براي ارزيابي و انتخاب در سيامين جشنواره بينالمللي تئاتر فجر معرفي كرد. آيين اختتاميه جشنواره با حضور هنرمندان و مديران نامآشنايي چون داود رشيدي، محمود فرهنگ، محمد خزاعي، رحمت اميني، حسين مسافرآستانه، انوشيروان ارجمند، حميد شاهآبادي و سيدمحمد حسيني (وزير محترم ارشاد و فرهنگ اسلامي) برگزار شد.
باشكوهترين برهه تاريخ معاصر
در آغاز اين برنامه كه بنا بود ساعت ۱۸ پذيراي مدعوين باشد اما مثل هميشه با ۴۵ دقيقه تأخير كارش را شروع كرد، ابتدا كليپ كوتاهي پخش شد كه در آن اسامي برگزاركنندگان و دستاندركاران اين جشن به چشم ميخورد. ساخت كليپ برنامه را نيما دهقان و كارگرداني نمايش نمادين مراسم را محمد حيدري برعهده داشت، سپس تصاويري از توضيحات حسين پارسايي، دبير اين دوره از جشنواره تئاتر مقاومت، خطاب به حاضران به نمايش درآمد كه طي آن به تشريح رويكرد، اهداف، برنامهها و بخشهاي مختلف جشنواره ميپرداخت. پارسايي در بخشي از سخنان خود گفت: «يكي از ويژگيهاي اين جشنواره حضور چند نمايش خارجي براي معرفي نمونههايي از تئاتر مقاومت ديگر كشورها بود. در عين حال بيش از ۱۰۰ دعوتنامه و فراخوان براي كشورهاي داراي تئاتر مقاومت ارسال شد كه بيش از ۳۰ اثر با ارسال نسخههاي تصويري موجود متقاضي حضور در اين جشنواره شدند و چهار تئاتر از كشورهاي لهستان، آلمان، افغانستان و سوريه در اين دوره از جشنواره شركت كردند.»
پخش كليپهاي كوتاه بين سخنرانيهاي مدير فرهنگي تا واپسين لحظات جشنواره ادامه داشت. پارسايي كه صحنه را ترك كرد، پردهها بالا رفت و اين بار نماهنگي مركب از تصاوير هشت سال جنگ تحميلي و دفاع رزمندگان اسلام و شهدا نمايش داده شد.
وزير ارشاد به عنوان اولين سخنران با خونسردي و لبخندي بر لب جملههايش را آغاز و در سخنراني كوتاهش به چند محور اساسي درخصوص وظايف هنر اشاره كرد: «بحث مقاومت و پايداري، بحث مختص هشت سال دفاع مقدس نيست. به همين جهت همواره بايد ياد و خاطره آن دوران درخشان را زنده نگه داريم؛ باشكوهترين برهه تاريخ دوران معاصر. ما كشوري نيستيم كه بگوييم جنگ تمام شد و ديگر دنيا ما را به حال خود رها خواهد كرد. همواره در معرض تهديد، تحريم و فشار هستيم و اگر احساس كنند ضعفي در كشور ما هست، قطعاً حلقه محاصره را تنگتر خواهند كرد. در اين رابطه كاري كه هنر ميتواند انجام دهد، بهويژه تئاتر و فيلم، هيچ ابزار ديگري چنين تأثيرگذارياي ندارد. اين نقش هنر است. ما بايد اين محورها را لابهلاي توليد آثار داشته باشيم. ۱- بحث تجاوز دشمن. اين بايد دائم يادآوري شود به نسلهاي آينده كه اينطور نبود كه ما شروعكننده جنگ باشيم. مظلوميتي كه ما داشتيم و همه دنيا دست به دست هم دادند عليه ما، بايد اين را به گونهاي در آثار تجلي ببخشيم. ۲- دفاع جوانمردانه و سلحشورانهاي كه انجام شد. مردمي بودن دفاع مقدس ما، چيزي نبود كه فقط ارتش و نظاميان ما و سپاه باشند. آن مردم عادي بودند كه از اقشار مختلف وارد شدند. ۳- هرچه كه ميتوانيم شعاع و دامنه كار وسيعتر بشود. ما در كشور چند هزار مدرسه داريم. خيلي از دانشآموزان اين علاقه و استعداد را دارند كه در هر كلاس درس يك گروه تئاتر داشته باشند. حدود ۱۲هزار كانون فرهنگي و هنري مساجد داريم. بياييد اينها را آموزش بدهيد، ببينيد اينها حداقل ۱۲ هزار اجرا ميتوانند براي شما داشته باشند يا نه؟»
در پايان اين بيانيه وزير ارشاد از مسئولان اين جشنواره خواست كه از سال آينده جشنواره تئاتر مقاومت را بينالمللي برگزار كنند.
پازل ملايريها تكميل شد!
در بخش بعدي رحمت اميني مدرس تئاتر و نمايشنامهنويس، دكتر قناديان رئيس سازمان بسيج هنرمندان و حفيظالله رفيعي مديرعامل انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس، براي اهداي جوايز نمايشهاي بخش نمايشنامهنويسي به روي صحنه دعوت شدند كه از اين جمع، رفيعي در برنامه غيبت داشت. در اين قسمت از منتخبان نمايشنامهنويسي با اهداي لوح تقدير و جايزه نقدي تقدير به عمل آمد. برگزيدگان عبارت بودند از: نويسنده نمايشنامه «برادرها ميميرند» (رسول بانگين)، نويسنده نمايشنامه «هفتسين سال شصت و سه» (علي ميرزاعمادي)، نويسنده «شش لشكرك» (علياكبر شفاييان)، نويسنده «اينجا جاي ديگري است» (عليرضا حنيفي) و نويسنده نمايشنامه «دشمن» (عباس جانفدا).
نكته جالب توجه تئاتر مقاومت شركت گسترده گروههاي شهرستاني و موفقيت و ربودن جوايز اصلي توسط آنها بود كه با استقبال و شور و هيجان بسيار همراه شد. يكي از نمايشهاي خارج از پايتخت كه سه بار براي دريافت جايزه نام آن خوانده شد، نمايش «پازل» از شهرستان ملاير بود كه در بخش خياباني شركت كرده بود. براي اهداي جوايز اين بخش، داود رشيدي، محمود فرهنگ و هادي مرزبان به روي صحنه آمدند. نخستين رشته موسيقي بود كه هيئت داوران به دو آهنگساز از شهر اصفهان و تهران لوح تقدير و مبلغ ۸ميليون ريال تقديم كرد؛ محمدباقر صاد براي نمايش «آخرش كه چي؟» و هادي لشگري آهنگساز نمايش «تا آسمان». مصطفي كوليوندي نيز همين جايزه را براي طراحي صحنه «به خاطر بسپارم» دريافت كرد. در بخش بازيگري، نخستين جايزه به «نرگس خاككار» بازيگر نمايش پازل از ملاير تعلق گرفت. ساير جوايز بخش خياباني جشنواره به ترتيب اينگونه بودند: فاطمه مهديآبادي بازيگر پردهبرداري از كرمانشاه، راضيه دهپاييني بازيگر برگزيده نمايش مترسك از ورامين.مسعود روستا ديگر بازيگر نمايش پازل از ملاير و سيدمحمود موسوي بازيگر جان فاطمه صدات در نياد از تهران.
فرامرز قليچخاني بازيگر برگزيده نمايش «مث خواب دم صبح» از تهران، هادي كياني براي كارگرداني نمايش «آخرش كه چي؟» از اصفهان، نرگس خاككار كارگردان پازل و كارگردان برگزيده فرامرز قليچخاني در بخش خياباني.
قسمت پاياني مراسم اختتاميه جشنواره به اهداي جوايز هيئت داوران به نمايشهاي بخش صحنهاي اختصاص داشت. در اين بخش بيشترين جوايز به نمايش «مهر از سال ۶۰» تعلق گرفت كه گروه اجرايي و عوامل آن با حضور در سالن و تشويقهاي بيوقفه گرما و شور و حالي دو چندان به فضاي جشنواره بخشيدند. ابتدا وحيد هوشياني آهنگساز نمايش «مرگ ناصري» و محمد فرشتهنژاد براي تئاتر «قصه تابلوي زرد» در بخش موسيقي با حضور بر صحنه لوح تقدير و جايزه نقدي خود را گرفتند. جايزه طراحي صحنه به ميثم نوبريان، طراح صحنه نمايش «كنار» رسيد ولي جايزه برگزيده طراحي صحنه از آن مريم حاتميان حقيقي براي نمايش «مهر از سال ۶۰» بود. در بخش بازيگري خردسال نيز مائده عليآبادي بازيگر خردسال نمايش «رؤياي تفتيده» و سالار نجفيان بازيگر «آفتاب از ميلان طلوع ميكند» تقدير شدند. ساير جوايز از اين قرار بودند: گيتي قاسمي براي بازي در «آفتاب از ميلان طلوع ميكند»، نسيم ادبي بازيگر نمايش «قصه شبنمي كه چشم ميبست و آغوش ميگشود»، نرگس اميني به خاطر بازي در «اسب عصاري» و شاهده خدادادي بازيگر دو نمايش «بوي باروت، طعم خاك» و «مرگ ناصري». بازيگر زن برگزيده در بخش صحنهاي، شقايق فتحي بود براي نمايش «ماه مهر از سال ۶۰» كه هنگام آمدن روي صحنه و دريافت جايزه يك لحظه اشك شوق وي بند نميآمد و با چشماني گريان جايزهاش را گرفت!
بازيگران مرد نيز به اين شرح بودند: امين طباطبايي براي نمايش «برگشتن افتخارآميز مردان جنگي»، حامد اويسي «ماه مهر از سال ۶۰»، تينو صالحي «اسب عصاري»، فرزين صابوني «خاموشي دريا» و «قصه شبنمي كه...» و بازيگر برگزيده شهرام حقيقتدوست براي «خاموشي دريا».
كارگردانان: نيما دهقان (خاموشي دريا)، ميلاد نيكآبادي (اسب عصاري)، علي برجي (ماه مهر از سال ۶۰) و كارگردان برگزيده آرش دادگر (برگشت افتخارآميز مردان جنگي).
نمايشنامهنويسي: رئوف دشتي نويسنده نمايش «كنار» و كاوه مهدوي نويسنده «اسب عصاري» و نمايشنامه برگزيده: محمدباقر نباتيمقدم (ماه مهر از سال ۶۰).
سيزدهمين دوره از جشنواره تئاتر مقاومت در حالي به كار خود پايان داد كه به نظر ميرسد كسي بينتيجه و دست خالي از آن بيرون نرفت و برگزاركنندگان توانستند دل همه به خصوص اهالي فرهنگ و هنر را به طرزي شايسته شاد كنند.
