در حالي كه فردا سالروز يكي از بزرگترين و پيچيدهترين معماهايي سياسي تاريخ معاصر جهان يعني حادثه ۱۱ سپتامبر است، يك مستندساز امريكايي در سالروز اين حادثه به ايران سفر كرده تا پردهاي ديگر از اين معماي امريكايي بردارد.
بعد از گذشت ۱۰ سال از حادثه ۱۱ سپتامبر هر روز و هر سال سؤالات، رازها و ابعاد ناشناختهاي از اين اتفاق كه به عقيده كارشناسان بزرگترين رويداد سياسي چند دهه اخير جهان است كه سرمنشأ تحولات بزرگي در خاورميانه شد، كشف و برملا ميشود، به طوري كه امروز خيليها حتي خود مردم امريكا به ادعاي اوليه دولتشان كه حملات ۱۱ سپتامبر را به جريان تندرو طالبان نسبت دادند، شك كردهاند چون در اين بين تضادهاي ميبينند كه برايشان قابل هضم نيست. تصويري كه رسانهها و دولت امريكا از طالبان و مسلمانان نشان ميدهد، تصوير قبايلي عقب افتاده و بيفرهنگ است پس چگونه است كه توانايي چنين عمليات پيچيدهاي آن هم در كشوري كه بالاترين ضريب امنيتي در دنيا را دارد امكانپذير است، نكتهاي كه اين مستندساز امريكايي هم روي آن تأكيد داشت.
شان استون مستندساز و پسر اليور استون، كارگردان شهير امريكايي و سازنده فيلمهاي «جيافكي»، «جوخه» و «بهشت و زمين» در سالروز حملات ۱۱ سپتامبر به ايران سفر كرده و با افشاگري در خصوص سياستهاي دولت امريكا در واقع به عنوان يكي از افسران جنگ نرم در جهبه ايران درآمده است. موقعيتي كه پدر شان، اليور استون را در چارچوب آن ميشناسيم و اينكه فيلمهاي افشاگرانهاي چون «جي اف كي» و «جوخه» چگونه از اليور استون يك فيلمساز ضد امريكايي ميسازد.
نشست خبري «شان» ظهر پنجشنبه در دفتر «علي شاهحاتمي» با همراهي «مليسا كارتر»، «علي شاهحاتمي»، «بهرام حيدري» و «نادر طالبزاده» و نمايندگان شركت فيلمسازي كراون، با هدف انجام توليد مشترك و ايجاد زمينه براي اكران فيلمهاي ايراني در دنيا برپا شد.
شان استون در اين نشست از فيلمهايي ضدايراني، امريكا و علاقه و شناخت زيادش به اسلام و همچنين حملات ۱۱ سپتامبر گفت اما در اين بين گردنبند شمشير ذوالفقار امام علي(ع) بر گردن اين فيلمساز امريكايي بيشترين پرسشها را در ذهن خبرنگاران ايراني ايجاد كرده بود.
شان استون در ابتداي صحبتهاي خود هدف از حضورش در ايران را بررسي مقدمات ساخت فيلم «مولانا» در ايران عنوان كرد و گفت: غرب بايد با ايران ديالوگ برقرار كند و مخالف تحريم ايران هستم.
شان استون بارها به علاقهاش به فرهنگ ايراني، تمدن شرق و تعاليم اسلامي اشاره كرد و تأكيد داشت، فيلمي كه با سينماگران ايراني و در ايران ميسازد، قرار است چهره واقعي دين اسلام، مسلمانان و فرهنگ ايراني را براي مخاطب غربي كه مورد هجوم بيامان تبليغات رسانهاي است، عيان كند.
وي گفت: من هم دوست دارم به سهم خود فرهنگ و تمدن ايراني را به مخاطب غربي معرفي كنم. شان استون همچنين گفت: سينماگران ايراني هم بايد براي ساخت فيلم به امريكا سفر كنند تا اين تعامل دوطرفه باشد.
وي گفت: من ميخواهم فيلمي درباره مولانا بسازم و براي رسيدن به مطالعهاي عميق بايد با پازلهاي فرهنگي ايران، تصوير درست سنت، آيين و فرهنگ ايراني را دريابم. من در اين راه در حال مطالعه هستم. تاريخ ايران براي من هميشه ماجراجويانه بوده و به فرهنگ اسلامي و ايراني علاقه دارم چنانچه اگر ببينيد امروز نيز بر گردنم يك نماد اسلامي (شمشير ذوالفقار) دارم كه از يك دوست لبناني آن را هديه گرفتهام و هميشه محافظم بوده است.
اين كارگردان با بيان اينكه دلم ميخواست تحريمي عليه ايران نباشد، تصريح كرد: متأسفانه بيشتر فيلمهايي كه در امريكا به نمايش درميآيد با ايران مخالفت دارد و دوست دارم فيلمهاي بهتري از ايران به امريكا بيايد. استون درباره توليد مشترك بين ايران با كشورهاي ديگر اظهار كرد: بحث اقتصادي ميان دو طرف و حضور بازيگران اروپايي در زمينه با هم كاركردن بسيار مهم است و همچنين اينكه فيلمي به زبان انگليسي در ايران فيلمبرداري شود و در جهان به نمايش درآيد.
مستندساز امريكايي با بيان اينكه شناخت زيادي از سينماي ايران ندارد، اظهار كرد: اگر قرار باشد در اينجا فيلمي بسازم بايد اطلاعات بيشتري داشته باشم چراكه فيلمهايي كه از ايران به امريكا آمده بيشتر آثار مخالف بوده كه من توجهي به آنها نميكردم و دوست دارم به عنوان يك امريكايي فيلم بسازم و اداي كسي را درنياورم. وي افزود: در يك هفتهاي كه در ايران حضور داشتم به نظرم شما كشور پيچيدهاي داريد اما مردمش روشن هستند. من ايرانيهاي مختلف و سنتها را ديدم و مانند اين است كه شما بخواهيد درباره امريكا كه بسيار با هم متفاوت هستند، صحبت كنيد.
استون در اين نشست از عملكرد دولت انگليس هم انتقاد كرد: انگليس ميخواهد همه دنيا مستعمرهاش باشد، دشمن واقعي مردم امريكا و ايران، انگلستان است كه ميان همه دولتها و ملتها تفرقه مياندازد. ديگر دوره دشمني و ارائه تصويري دروغين از ايرانيها و مسلمانان گذشته است، تصويري كه دهه ۸۰ در امريكا وجود داشت بايد شكسته شود، ايران جامعهاي بسته نيست، ايران كشوري دموكراتيك با تاريخي كهن است.
استون همچنين گفت: امروز تمامي رسانهها در امريكا توسط ۱۰ شركت اداره ميشوند و واقعيت را نشان نميدهند اما مردم ميتوانند حقيقت را از رسانههاي مجازي بيابند.
وي در بخش ديگري از صحبتهاي خود گفت: امروز غرب در گذار از بحران اقتصادي است و به اين دليل مردم كشورهاي غربي با دولتهايشان دچار مشكل شدهاند. اين فيلمساز با اشاره به نزديكي به سالروز حملات ۱۱ سپتامبر گفت: ميتوان اين حادثه را توطئهاي از پيش تعيين شده عليه مسلمانان دنيا دانست و هيچ كس باور نميكند كه چند مسلمان بتوانند اين كار را انجام بدهند.
در واقع حادثه ۱۱ سپتامبر يك شعبده بزرگ عليه مسلمانان بود كه سازمان سيا آن را پايهريزي كرد تا بهانه تجاوز به خاورميانه و عراق را پيدا كند و طوري تبليغ كنند كه همه شرارتها با ريشه اسلامي گره بخورد. آنها ميخواهند اسلام راديكال را در برابر مسيحيت راديكال قرار دهند كه من قبول ندارم.
استون با اشاره به بيداري اسلامي در كشورهاي عربي گفت: من نگرانم كه اين اتفاقات فقط باعث عوض شدن رونما شود. در پايان اين جلسه علي شاهحاتمي تأكيد كرد: اين مراسم تبليغاتي نيست، ما سه سال تلاش كرديم تا بتوانيم فضايي به وجود بياوريم كه سينماي ايران آنطور كه شايسته است به سينماي جهان معرفي شود و امكان اكران گسترده داشته باشد، سينماي ايران در جشنوارههاي خارجي مورد توجه است اما امكان اكران گسترده فيلمهاي ايراني وجود ندارد.
