انسانهایی که زندگی مدرن را تجربه میکنند و بالاتر از آن، زندگی پسامدرن، خواه ناخواه با بیماریهای رایج این دوران نیز مواجه میشوند که این البته اجتنابناپذیر است. از اینرو، مسئله تغییر هویت انسان نیز محصول چنین دورانی است که حال، در پوشش بیماری آنفولانزای خوکی و در قالب نمایشنامهای به همین نام، به قلم «مهرداد رایانیمخصوص» و کارگردانی «نیما دهقان» در تالار سایه تئاترشهر به اجرا درآمده است.
بر اساس دادههای علم پزشکی، بیماری آنفولانزای خوکی از طریق حیوان به انسان انتقال مییابد و پیداست که از بیماری آنفولانزای مرغی نیز خطرناکتر است. باری، تغییر تدریجی خوی و انتقال رفتارهای انسانی به خوی و رفتارهای حیوانی کثیف خوار به نام خوک، مبحث اصلی این نمایش است. در این نمایش، یک پزشک دارای مراتب والای انسانی است، به تدریج گرفتار این خوی پلید و خوکی میشود و از آن بدتر، این بیماری را به دیگر افراد جامعه نیز انتقال میدهد و به عبارتی، در گسترش آنفولانزای خوکی میکوشد.
اندیشه مرکزی این نمایش پیش از این نیز در قالب رمانها و نمایشنامههای بیشماری مطرح شده بود. نویسندگان این آثار، پیشاپیش نگرانی خود را از عواقب فرارسیدن دوران مدرن و پسامدرن، ابراز کرده بودند و حال، بشر به عینه مشاهده میکند که دستاوردهایش در جهت تهدید جان و سلامتی او وارد عمل شده است.
مهرداد رایانی مخصوص که نگارش «آنفولانزای خوکی» را بر عهده دارد، در آثار قبلیاش سعی میکرده است تا تماشاگر خسته از زندگی ملالآور و پراندوهش را به لبخندی میهمان کند تا بدین ترتیب، یارای دنبال کردن نمایش روی صحنه را داشته باشد اما دریغ! طرح مضمون بیماری آنفولانزای خوکی، لطافت حداقلی را نیز از قلم نمایشنامهنویس ما گرفته است و چنین میشود که من و دیگر تماشاگر این نمایش، جان از تن به در میکنیم تا نمایش به اتمام رسد. نکته دیگر اینکه نیما دهقان (کارگردان) از به کارگیری قدرت خلاقه خود در جهت شکوفایی نمایش و کسب بازیهای با احساس و پرنشاط از بازیگران، دریغ میورزد و حتی فرشاد قرونی (طراح و مجری موسیقی زنده) نیز قادر به ایجاد ارتباط با نمایش و تماشاگران نیست. با این حال، نمیتوان از طراحی خلاقانه صحنه نمایش چشم پوشید و از هنری که در این مهم، عرضه شد یادی نکرد. نصب پاراوانهای پزشکی و چراغهای آویخته از سقف که تداعیکننده سردی و مرگ هستند، در جای خود به فضاسازی نمایش کمک شایانی میکنند.
نکته پایانی این است که مضمون مطرح شده در نمایشنامه «آنفولانزای خوکی» همچنان از شمول فراگیری گسترده انسانی برخوردار است بنابراین مهرداد رایانی مخصوص میتواند بار دیگر و این بار با حوصلهای بیشتر و با به کار انداختن انبان دیالوگهای شیرین و طنازانه تئاتریاش همین مضمون را بازنویسی و راهی صحنه کند که مطلب به قول معروف، هنوز افاده معنا نکرده است و همتی دیگر بایست.
