
چند روز پیش از کنار خیابان منتهی به میدان ولیعصر رد میشدم که در نزدیکی ساختمان سابق معاونت صنایع دستی کشور، نظرم به یک پنل جلب شد؛ روی آن اینطور نوشته شده بود: خرید سنتی را جایگزین کیسهها پلاستیکی کنیم. در زیر این نوشته نیز تصویری از یک سبد حصیری و یک کیسه پلاستیکی به چشم میخورد.
چه خوب میشد اگر چنین چیزی به واقعیت میپیوست، به جای کیسههای پلاستیکی متعدد در دست مردم، سبدهای حصیری به چشم میخورد که از چند جهت دارای منفعت است: هم ظاهر بهتری دارد، هم یک صنعت دستی است، مقرون به صرفه است و نیز قابل بازیافت بوده، مناسب محیطزیست است.
این همه مزایا در یک جا جمع شده و ما بیاعتنا به خیلی چیزها همچون صنعت دستی کشور، محیطزیست و غیره هر روز که برای خرید به خیابان میرویم حجم انبوهی از این کیسههای پلاستیکی را برای حمل اشیای مختلف با خود به این سو و آن سو میکشیم.
به فکر فرو رفتم که کاش میشد با ایجاد تنوع در مدل و طراحی خلاقانه سبدهای حصیری، استفاده از آن را همگانی کرد و این صنعت را توسعه داد. نظیر خلاقیتهایی که بعضاً از سوی چینیها روی صنایع دستی خودمان پیاده میشود و اما چند برابر کالاهای دستی کشورمان فروش دارد.
اما یادم آمد که این تنها چاره کار نیست. ترویج استفاده از صنایع دستی همچون سبد حصیری به جای کیسههای پلاستیکی خواستار تجدیدنظر در شیوه خرید به سبک ایرانی است.
اکثر ما ایرانیها کمیت را به کیفیت ترجیح میدهیم و به هنگام خرید از هر کالا کیلو کیلو بار میکنیم، به خانه میآوریم و چند روز بعد حجم زیادی از آن را به علت فاسد شدن دور میریزیم. این حجم باری که خرید میکنیم در یک سبد حصیری سنتی جا نمیگیرد و بنا بر این با این شیوه خرید، کیسه پلاستیکی به این زودیها جای خود را به خرید سنتی و سبد حصیری نمیدهد.
هنوز هم دیر نیست. فرهنگسازی میان مردم از کوچه و خیابان گرفته تا ترهبارها و فروشگاههای مرکزی میتواند فرهنگ صحیح خرید سنتی را به مردم یادآور شود. فرهنگی که هماکنون در میان مردم بسیاری از کشورهای اروپایی مرفه حکمفرماست و برای مثال طی آن مردم از هر میوه به تعداد اعضای خانواده یا مهمانان خود خرید میکنند، اما هر روز به خرید میروند و کالای سالم و تازه را برای خود و افراد خانوادهشان تهیه میکنند.