روز 9 ژانویه سال 2011، مردم جنوب سودان یکی از دو گزینه وحدت با شمال یا جدایی جنوب را انتخاب میکنند؛ این همهپرسی براساس توافقنامه صلح فراگیر «نیواشا» که به دو دهه جنگ داخلی میان شمال و جنوب سودان پایان داد، انجام میشود.
در این حال نشانههای بسیاری از عدم پایبندی به بندهای اصلی توافقنامه صلح فراگیر که میان حزب کنگره ملی شمال سودان و جنبش آزادیبخش جنوب منعقد شده، دیده میشود. همین امر بسیاری از کارشناسان را متقاعد کرده است که جنوب سودان میکوشد تا جلب بیشتر حمایتهای بینالمللی به ویژه امریکا روند دستیابی به استقلال را تکمیل کند.
در این راستا دولت جنوب سودان در امریکا و برخی کشورهای دیگر جهان هیئت نمایندگی دارد که مأموریتی مشابه سفارتخانههای کشورهای دیگر در پایتخت امریکا دارد؛ این هیئت از سفارت دولت سودان مستقل است که خود بیانگر پیشرفت جنوب سودان در تأثیرگذاری در برقراری با روابط با امریکاست.
در این بین دولت جنوب سودان همواره از حمایت گسترده دولت امریکا و تأیید دو حزب دموکرات و جمهوریخواه قدردانی میکند، زیرا این حمایتها موجب امضای توافقنامه صلح فراگیر در سال 2005 شد که به دو دهه جنگ داخلی پایان داد و اکنون نیز حامی اصلی مالی و سیاسی این دولت در پروسه برگزاری همهپرسی در این کشور است. در واقع واشنگتن در چند سال گذشته نگاهی ویژه به سودان و جنوب این کشور داشته و کوشیده است تا نفوذ خود را در این منطقه گسترش دهد.
در ادعای رسمی دولت امریکا به نگاه اسکات گریشن، فرستاده ویژه دولت امریکا در سودان، راهبردهای امریکا در سودان، به تحقق سه هدف اصلی نجات جان مردم و تضمین صلح دائمی، اجرای بندهای صلح طولانی مدت و ممانعت از اینکه سودان به پایگاهی امن برای تروریستها، میاندیشد.
دراین حال هر چند امریکا معتقد است باید به همراه جامعه بینالمللی و سایر گروهها به حمایت از آزادی اراده ساکنان جنوب سودان و ممانعت از درگیری مجدد میان شمال و جنوب سودان کمک کند اما بیشک واشنگتن به اهداف متعدد سیاسی و ژئوپلتیک و حتی اقتصادی نیز نظر داشته و دارد.
این نفوذ گسترده در منطقه توسط امریکا به حدی است که امروزه بسیاری معتقدند که در سطح کشورهای مؤثر در پرونده سودان، فقط امریکاست که در هر دو گروه شمال (دولت مرکزی) و جنوب سودان میتواند نفوذ کند، روند همهپرسی را رهبری کرده و به رغم همه موانع موجود و موانعی که با نزدیک شدن به زمان همهپرسی ایجاد کند و برای پایان یافتن همهپرسی در موعد مقرر تلاش کند.
هر چند امریکا در چند سال گذشته گاه در اظهاراتی رسمی از وحدت و یکپارچگی سودان حمایت کرده اما پنهان و آشکارا کوشیده تا با تقویت جنوب، راه استقلال این منطقه را فراهم سازد و اکنون نیز دولت «باراک اوباما»، رئیسجمهور امریکا مانند دولت بوش علاوه بر تلاشهای گسترده پنهان و آشکاری که برای کمک به جدایی جنوب از دولت شمال سودان انجام میدهد، کمکهای مالی زیادی به دولت جنوب ارائه میکند به طوری که سالانه کمکهای مالی به ارزش یک میلیارد دلار را به جنوب سودان میفرستد که برای ایجاد تأسیسات زیربنایی، آموزش نیروهای امنیتی و تشکیل ارتشی که بتواند از منطقه حمایت کند، هزینه میشود.
این مسئله بیشک در تقویت قدرت سیاسی و اقتصادی دولت جنوب سودان یا دولت «جوبا» نقشی اساسی داشته است در این راستا هدف دولت امریکا این است که دولت جنوب سودان در سال 2011 بتواند یک دولتی با ثبات در راستای منافع منطقهای این کشور باشد.
علاوه بر این در سطح غیررسمی و در کنار موضع رسمی امریکا، گروههای بسیاری در تصمیمگیری واشنگتن درباره اوضاع جنوب سودان مؤثرند و به حمایت از جدایی این منطقه از سودان کمک زیادی میکنند که میتوان به شرکتهای انرژی و معادن امریکایی، سازمانهای مسیحی و کلیساها و سازمانهای دعوت به مسیحیت اشاره کرد. آنها بیشک از تولد کشوری مسیحی و نوین در قاره سیاه با ذخایر نفتی قابل توجه خوشحال خواهند شد.
