کشور ایران به عنوان یکی از کشورهای خشک خاورمیانه گرچه از بارندگی های خوبی نسبت به همسایگان خود برخوردار است و سفره های زیر زمینی پر آبی را در منابع خود می بیند اما به جهت فرهنگ غلط مصرفی نه تنهادر آینده ای نزدیک دچار مشکل می شود بلکه ضربات سنگینی را به اقتصاد کشور وارد می کند.
کشور ما در منطقه ای خشک، کم آب و کم باران از جهان قرار گرفته که متوسط بارش آن کمتر از یک سوم جهانی است. از دیگر سو شاهد آنیم که میانگین مصرف آب در ایران و جهان، به ترتیب هزار و 300 مترمکعب و 580 مترمکعب است. از سوی دیگر، متوسط میزان بارندگی در دنیا 860 میلی متر در سال و متوسط بارندگی در ایران، 261 میلی متر در سال است.
در بخش هدر رفت آب هم رقم ثبت شده برای ایران 28 تا 30 درصد است، درحالی که این مقدار اتلاف در دنیا، 9 تا 12 درصد گزارش شده است . استفاده نادرست از آب آشامیدنی برای شستشوی اتومبیل، استحمام، آبیاری باغچه ها، لباسشویی و ظرفشویی حدود 70 تا 80 درصد بیشتر از الگوی جهانی آب است.
بر این اساس، استاندارد مصرف آب در ایران برای هر فرد روزانه 150 لیتر آب در شبانه روز است که براساس آن، سهم استحمام 50 لیتر، سرویس بهداشتی30 لیتر، شستن لباس ها20 لیتر، پخت و پز 15 لیتر، شستن ظرف ها 15 لیتر، نظافت منزل و آبیاری باغچه 10 لیتر ،کولر و تهویه 5 لیتر و آشامیدنی و غیره 5 لیتر است.
اما علت این که الگوی غلط مصرفی در بخش آب بسیاز آزار دهنده است چیست سوالی است که در یک واژه خلاصه می شود :"ارزان بودن قیمت آب:"
تجربه نشان داده است ارزانی هر کالایی اعم از مصرفی یا سرمایه ای موجب عدم استفاده صحیح از آن می شود. قیمتی که در قبض مشترکان آب کشور ثبت می شود یک هفتم قیمت تمام شده برای وزارت نیرو است . همین امر باعث بروز مشکلاتی بزرگ برای صنعت آب ایران شده است. هزینه های شرکت های آب و فاضلاب با درآمد آن ها یکنواخت نیست . بی جهت نیست دفترامور شرکتهای دولتی وزارت امور اقتصادی و دارایی در گزارشی علت زیان ده بودن شرکت های آب منطقه ای را این گونه توصیف می کند:" از آنجا که ایجاد سد و انتقال آب شرب به حوزه مصرف در زمره خدمات عمومی برعهده این شرکت ها بوده و انجام آن مستلزم سرمایه گذاری هایی با حجم گسترده است، این سرمایه گذاری ها به جهت ماهیت عمومی امر تأمین منابع آب، دارای انتفاع برای شرکت های مذکور نیستند." . در ادامه این گزارش به قیمت پایین آب اشاره شده که باعث بروز این پدیده شده است.
ارزان بودن آب در کشور علاوه بر حیف و میل این انرژی و مایه حیات انسان ، موجب رکود شرکت های آبی ، عدم سرمایه گذاری در طرح ها و پروژه های آبی کشور، تحمیل میلیاردها تومان ضرر به اقتصاد و بودجه کشور، هرز رفتن درآمد ها و ... می شود که به نظر می رسد برای از بین بردن چنین نقاط ضعفی باید به سمت هدفمند کردن و در نهایت واقعی کردن بهای آب حرکت کرد. خوشبختانه دولت و مجلس در این خصوص همکاری های خوبی را در تدوین این مهم داشته اند و مقرر شده تا دولت قیمت آب را افزایش دهد که گام بزرگی است.
بدون تردید همه کارشناسان با موضوع یاد شده همراه هستند اما ذکر نکته ای برای دولتمردان ضروری به نظر می رسد. مهم ترین شاخص در موفقیت جراحی بزرگ اقتصادی کشور اعتماد مردم به برنامه های پاستور است که زمینه را برای همراهی مردم با ریاضت های احتمالی هدفمند شدن هموار می کند . در موضوع آب متاسفانه تناقض های بسیاری در گفتار برخی مسولان دیده می شود که دقیقا در برابر اظهار نظرات یکدیگر به صحبت می پردازند. بهتر است با مردم راحت بوده و تکلیف را برای برنامه ریزی بهتر و منسجم تر مشخص کنیم.آب باید با افزایش قیمت مواجه شود اما به این شرط که اعتماد آن ها بیمه شود.
