اظهارنظر مسئولان و سینماگران در مورد گردهمایی اخیر سینماگران

مجمع صنفی سینما یا گردهمایی سیاسی

علی خدایی بیجاری - در دوره‌ای که «هنر» صنعت سینما در دنیا به‌خصوص در هالیوود و سایر بخش‌های اجتماعی را خواسته و ناخواسته سایه‌نشین خود کرده و از این هنر صنعت به‌عنوان مهم‌ترین ابزار تبلیغاتی در راستای اندیشه‌های استعماری و استثماری خود به‌خوبی بهره برده است با کمال تأسف در کشورمان خود مسئولان و برخی از سینماگران با عملکردهای بسیار عجیب، مغرضانه و شخص‌‌محور، با هرچه توان که در خود سراغ دارند، دانسته و ندانسته به ریشه نیمه‌خشکیده سینمای رو به احتضار ایران ضربات جبران‌ناپذیری وارد کرده و درچندماه گذشته شاهد جبهه‌گیری‌ها و رجزخوانی‌های رنگ به رنگی در این حیطه فرهنگی(!) بوده‌ایم که تازه‌ترین این اخبار گردهمایی سینماگران در تاریخ هیجدهم مرداد سالجاری بود که این تصمیم هم به سامان نرسید و به‌رغم همدلی و استقبال سینماگران از این اتفاق، مباحثی مبهم باعث تغییر عقیده برخی و اعمال نظر بعضی دیگر شد و همین امر موجب گردید گردهمایی مذکور تشکیل نشود.در تاریخ سوم مردادماه امین تارخ و سخنگوی خانه سینما که به‌عنوان دبیر کمپین گردهمایی امنیت شغلی از سوی سینماگران انتخاب شده بود، در نشستی خبری برنامه‌های خانه سینما را برای برگزاری مراسم مذکور اعلام کرد. این تصمیم و رئوس برنامه‌های خانه سینما ابتدا ‌به ‌ساکن نظر تمامی اعضای اصناف را به خود جلب کرد و تمامی اعضا از این تصمیم به‌خوبی استقبال کردند و در نیمه‌مردادماه نامه‌ای در رسانه‌ها منتشر شد که حکایت از توافق سینماگران از این حرکت و حمایت آنان از خانه سینما داشت.نامه فوق توسط سینماگران مطرحی چون بهرام بیضایی، مجید مجیدی، کیانوش عیاری، رخشان بنی‌اعتماد، مسعود کیمیایی، ابراهیم حاتمی‌کیا، ناصر تقوایی، محمد بزرگ‌نیا، یدالله صمدی، سیروس الوند و بسیاری از هنرمندان رشته‌های دیگر فیلمسازی به امضا رسیده بود.امنیت شغلی با یک گردهمایی حل نمی‌شوددر این میان برخی از مسئولان ازجمله وزیر ارشاد و معاون سینمایی وی در این‌باره به اظهارنظر پرداختند و در شانزدهم مردادماه و دو روز قبل از برگزاری این گردهمایی جواد شمقدری با بیان اینکه ما نیازمند آغاز فصل جدیدی در فعالیت‌ خانه سینما هستیم، گفت: «دوره‌ای است که حقیقتاً باید به اصلاح امور و ساماندهی معیشتی، شغلی و رفاهی هنرمندان سینما پرداخته شود، نه آنکه اجازه دهیم بعضی بسان یک حزب سیاسی خانه سینما را درگیر مشکلات ناشناخته دنیای سیاست و جناح‌بازی‌ها کنند.»وی درخصوص علت مخالفت معاونت سینمایی در برگزاری این گردهمایی افزود: «تصور من این است که این موضوع بازدستاویز رفتارهای سیاسی بعضی از آقایان شده که باید عزیزان و همکاران ما هوشیار باشند. موضوع امنیت شغلی با یک گردهمایی حل نمی‌شود، بلکه حداقل کار تشکیل کارگروه‌های کارشناسی است تا نسبت به نحوه عملی شدن آن به راه حل‌ها بیندیشند و گروهی هم پیگیری کنند تا این موضوعات از طریق مجلس و دستگاه‌های دولتی ذی‌ربط به سرانجام برسد. شمقدری درخاتمه با اشاره به این نکته که امریکا و اذناب داخلی‌اش درصدد هستند جو بی‌اعتمادی و ناامنی را در کشور دامن بزنند گفت: «آنها این روزها تلاش می‌کنند با غوغاسالاری و هیاهوی رسانه‌ای تأثیرات قطعنامه‌های تحریم شورای امنیت را به رخ جهانیان بکشانند و از طریق بعضی تحرکات و بعضی اظهارنظرات، مصادیقی برتأثیرات تحریم‌ها برجامعه ایرانی ارائه دهند.»دو اظهارنظر مخالفدر تاریخ 17مردادماه و در واقع یک روز مانده به برگزاری گردهمایی امنیت شغلی سینماگران دو اظهارنظر مخالف، برپایی این گردهمایی را رسماً با مشکل مواجه ساخت. یکی از این اتفاق‌ها بیانیه شورای مرکزی اتحادیه تهیه‌کنندگان و اظهارنظر دیگر، سخنان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم بزرگداشت روز خبرنگار بود. در بیانیه اتحادیه تهیه‌کنندگان چنین آمده: «اهل سینما می‌دانند که شرایط کنونی سینما چیست. تعجب شورای مرکزی اتحادیه برخورد غیرحرفه‌ای و احساسی ارکان اصلی خانه سینما است. چه شده است که هیأت مدیره خانه سینما دغدغه امنیت شغلی و شعار بیمه را می‌دهد؟ آیا در این شرایط حساس جامعه که باید خانه سینما درجهت تعامل و یکپارچگی و به هم پیوستن سینما و مجموعه مدیران تلاش کند، این کار صحیح است؟ چه شده که این همه تلاش و امکانات بیت‌المال را صرف اختلاف و نفاق می‌کند؟» همچنین سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه بحث سینما در هیأت دولت هم مطرح شده و دولت هم به‌صورت جدی از سینما حمایت می‌کند و وضعیت سینما بهتر از قبل خواهد شد، گفت: «من نمی‌دانم چه شده که دوستان و اهالی سینما نگران وضعیت سینما و امنیت شغلی شده‌اند؟ بحث امنیت شغلی بحث جدیدی نیست. این بحث همیشه در دوران‌های مختلف مطرح بوده است.» حسینی در خاتمه درباره حضور مدیران معاونت سینمایی در این گردهمایی افزود: «اهالی سینما‌ برای خودشان جلسه‌ای دارند و شرکت یا عدم شرکت مدیران ارشاد به حوزه معاونت سینمایی بازمی‌گردد. اما از نظر من ضرورتی برای شرکت در این جلسه وجود ندارد. زیرا قرار است در این جلسه بحث‌های صنفی مطرح شود.»هنرمندان برای گذران زندگی به هرکاری تن می‌دهندروزنامه «جوان» در ادامه پیگیری دلایل عدم برگزاری همایش امنیت شغلی نظر چند نفر از سینماگران را جویا شد ولی متأسفانه دلیل روشنی که مانع از برگزاری همایش فوق باشد اقامه نشد.«سیروس مقدم» کارگردان فیلم‌هایی چون «شکوه بازگشت» و «گرگ‌های گرسنه» با اشاره به این نکته که سینماگران به لحاظ صنفی و حمایتی و مواردی که در برگیرنده امنیت شغلی باشد، نهادینه نشده‌اند، گفت: مثلاً بسیاری از همکاران من وقتی به کهولت رسیده‌اند و به نوعی از کار افتاده شده‌اند، متأسفانه از ناحیه هیچ ارگان و سازمانی حمایت نمی‌شوند. هرچند این حمایت‌ها از ناحیه خود سینماگران به‌صورت شخصی صورت می‌گیرد و وقتی سینماگری خبر‌دار می‌شود که فلان خانم یا آقای بازیگر در خانه افتاده و شرایط بدی دارد به یک بهانه‌‌ای کمک مالی می‌شود یا مثلاً فلان بازیگر را به بهانه‌ای جلوی دوربین رد می‌کنند و حق‌الزحمه‌ای به او می‌پردازند که فقط احساس کند که این مبلغ را در قبال کاری که انجام داده گرفته است. کارگردان فیلم شیخ مفید در ادامه با اظهار اینکه نداشتن اطمینان به کار و ناامنی شغلی همچون «خوره» همراه اهل هنر است، افزود: «‌نا امنی شغلی یعنی اینکه هنرمند دست به هرکاری بزند برای اینکه اندکی آینده خودش را بیمه و این امنیت را برای دوران بیماری و کهولتش تأمین کند. برای همین کسی که خلاق است ممکن است وارد هرکار دسته دوم و سومی شود برای اینکه نگران این نباشد که اگر یک سال دیگر بیکار شود، حداقل بتواند امورات اولیه زندگی‌اش را تأمین کند. این پیامد بسیار بدی است که هنرمندان تن به هرکاری بدهند برای اینکه فقط امورات اولیه زندگی را بگذرانند.نیاز اول با گسترش سالن‌های سینماییحجت‌الله ذیجودی دیگر سینماگری است که معتقد است‌ کوچک‌ترین اتفاق همه زیر ‌بخش‌های سینما را تحت تأثیر قرار می‌دهد. وی درخصوص لزوم آئین‌نامه قانونمندی که امنیت شغلی سینماگران را بیمه کند به جوان گفت: «وضعیت ما سینماگران مثل وضعیت کارگردان فصلی است. واقعیت این است که همه حرفه‌ها امروزه با مشکل مواجهند ولی وضعیت ما از جامعه‌ای تأثیر می‌گیرد که در آن زندگی می‌کنیم. اگر رفاه عوامل سینمایی مدنظر قرار بگیرد قطعاً با آرامش بیشتری به کار می‌پردازند و قطعاً فیلم‌های خوبی تولید خواهند شد.» کارگردان فیلم‌های ، «یک موقعیت، سه انتخاب» و «همه چی‌رو به راهه» در مورد محدودیت‌های دیگر درون سازمانی سینما افزود: «در سینمای ایران متأسفانه سقف تولیدی وجود دارد که سینماگران را محدود می‌کند و وقتی از این سقف تولید سؤال شود، می‌گویند که ما محل نمایش محدودی داریم و سینماهایمان محدود است. فیلم‌هایی داریم که در نوبت اکرانند و جایی برای اکران خیلی از فیلم‌ها نداریم. پس در نهایت با این دیدگاه می‌گویند بهتر است که فیلم تولید نشود.» ذیجودی در خاتمه به مشکلی دیگر اشاره کرد و گفت: « مسأله بعد این است که تهیه‌کننده‌ای اگر فیلمی تولید می‌کند تا پروانه نمایش آن فیلم را از ارشاد نگیرد، فیلم بعدی‌اش را نمی‌تواند شروع کند و طبعاً با این سیاست تمامی عوامل یک فیلم درآمدشان از لحاظ مالی محدود می‌شود. بنابراین اگر مسئولان در اقدامی، سالن سینماها را گسترش دهند خود به‌خود خیلی از مشکلات تولید و مسائل دیگر حل می‌شود و امکان بیمه‌شدن سینماگران هم بالطبع عملی خواهد شد.»درچنین شرایطی حق به حقدار نمی‌رسد«محسن بابایی» یکی از نام‌آشنایان طراح گریم سینما و تلویزیون ایرانی است که طراحی گریم فیلم‌هایی چون «توفیق اجباری، وعده دیدار، تنگنا، مرثیه برف، رمز و فرزند خاک‌» را برعهده داشته و در مقاطع مختلف رئیس و بازرس و از اعضای دائمی انجمن مرکزی چهره‌پردازان سینمای ایران بوده در مورد بحث جنجالی گردهمایی امنیت شغلی به جوان گفت: «ما عادت کرده‌ایم که همیشه منتقد باشیم ولی هیچ انتقادی را به‌خودمان وارد نمی‌دانیم.‌ من آدمی را می‌شناسم که در کار اولش سیاهی لشکر بوده، بعد او را دیده‌ام که کارگر صحنه بوده و بعداً به‌عنوان طراح صحنه اسمش را دیده‌ام و درحال حاضر مشغول کارگردانی است. خب این آدم چه مراحلی را طی کرده؟ نه تحصیلات دارد، نه تجربه، نه استعداد و خلاقیت، طبیعی است که نمی‌تواند فیلم خوبی بسازد و وقتی ضعف کارش درحین کار جلوه می‌کند و معلق می‌ماند، تنها توجیهش این است که امنیت شغلی ندارد. من قبول دارم که در مورد بعضی از هنرمندان امنیت شغلی وجود ندارد و وقتی دولت یا سازمانی می‌خواهد برای چنین افراد پیشکسوتی تسهیلاتی درنظر بگیرد، یکدفعه انبوهی از آدم‌ها هجوم می‌آورند و درچنین شرایطی طبعاً حق به حقدار نمی‌رسد. و از طرف دیگر هم من آدم‌های حرفه‌ای می‌شناسم که به‌خودشان زحمت نداده‌اند که بروند و خودشان را بیمه کنند. الان خانه سینما هرکس را که عضو خانه سینما باشد، بیمه می‌کند. خیلی از مسائل به خود سینماگران برمی‌گردد مثلاً ما 30 سال است که می‌خواهیم کار سندیکایی و صنفی انجام دهیم و نمی‌توانیم. متأسفانه ما فقط مطالبه داریم و درمقابل این مطالبه هم حاضر نیستیم هیچ کاری انجام دهیم و تا مادامی که اینطور باشیم راه به جایی نخواهیم برد و صاحب تشکیلات و سینمایی منسجم نخواهیم شد.»