کرانه باختری ۲۶ سال پس از انتفاضه الاقصی؛ انباشت بحران زیر سایه شهرک‌سازی و خشونت

بیست‌وششمین سالگرد «انتفاضه الاقصی دوم» در حالی فرا رسیده است که کرانه باختری در یکی از پرتنش‌ترین مقاطع دو دهه اخیر قرار دارد؛ افزایش بی‌سابقه خشونت شهرک‌نشینان، گسترش شهرک‌سازی، عملیات نظامی و بازداشت‌های ساکنان، تخریب منازل، کوچ اجباری فلسطینیان و بحران مالی و نهادی تشکیلات خودگردان، مجموعه‌ای از عوامل را در کنار یکدیگر قرار داده که برخی ناظران از آن به عنوان زمینه‌های شکل‌گیری «انتفاضه سوم» یاد می‌کنند.

جوان آنلاین: تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۰ (۷ مهر ۱۳۷۹)، یعنی ۲۶ سال پیش، تعرض «آریل شارون»، رئیس وقت حزب راستگرای «لیکود» و رئیس اپوزیسیون با موافقت ایهود باراک نخست وزیر وقت، به محوطه مسجدالاقصی در شرایطی که دو هزار نیروی امنیتی او را همراهی می‌کردند، به نماد آغاز انتفاضه دوم فلسطینیان تبدیل شد. این رویداد البته به تنهایی علت انتفاضه نبود؛ شکست مذاکرات کمپ‌دیوید، بن‌بست توافق اسلو، استمرار اشغال و شهرک‌سازی و انباشت نارضایتی اجتماعی در جامعه فلسطینی، زمینه‌ای را ایجاد کرده بود که حادثه مسجدالاقصی به جرقه انفجار آن تبدیل شد. پژوهش‌های سازمان ملل نیز بر همین ترکیب میان بحران ساختاری و یک محرک نهایی تأکید دارند.

از مسجدالاقصی تا انتفاضه دوم؛ جرقه‌ای که به یک تنش فراگیر تبدیل شد

انتفاضه دوم برخلاف انتفاضه نخست با اقدام تحریک‌آمیز شارون و عملیات ترور ارتش اسرائیل خیلی زود از اعتراضات خیابانی به یک منازعه مسلحانه گسترده تبدیل شد. درگیری‌های همان روز به شهادت هفت فلسطینی و زخمی شدن صدها نفر انجامید و تنها ظرف چند روز سراسر کرانه باختری و نوار غزه را فرا گرفت. دو روز بعد، تصاویر شهادت «محمد الدره» کودک ۱۲ ساله فلسطینی در آغوش پدرش، به یکی از ماندگارترین نمادهای این انتفاضه تبدیل شد و موج گسترده‌ای از همدلی جهانی با فلسطینیان ایجاد کرد.