جوان آنلاین: در شرایطی که بازار شـیر و لبنیات دیگر کشش افزایش قیمت ندارد، تشکلها و انجمنهای لبنی از افزایش قیمت شیر خام به ۶۵تا ۷۰ هزار تومان خبر میدهند. ظاهراً مصوبه افزایش قیمت شیر خام نخستین بار از سوی وزارت جهاد کشاورزی مطرح و تشکلها وارد میدان شدهاند تا با شورای قیمتگذاری و متولیان صنعت چانهزنی کنند. اما دلیل افزایش قیمت چیست؟ آیا نهاده دامی کم است یا گران شده است؟ وقتی نهادههای دامی به وفور در بازار وجود دارد و تغییرات قیمتی چندانی نداشته، چرا وزارت جهاد کشاورزی مصوبه افزایش قیمت شیر خام میدهد؟ مگر از سفرههای مردم بیخبر است؟ معاونان وزیر جهاد کشاورزی اگر نگاهی به سهام دامداران صنعتی در کدال بیندازند، متوجه میشوند که در شش ماهه امسال به نسبت مدت مشابه پارسال چند درصد سود داشتهاند. آیا دامداریهایی که سود خالصشان از شیر ۱۵ تا ۲۰ درصد است، در زیان هستند و نیازمند مصوبه افزایش قیمت جهاد کشاورزی؟ افکار عمومی منتظر پاسخ وزارت جهاد کشاورزی است.
سیاستگذاریهای غلط وزارت جهاد کشاورزی در صنعت شیر، موجب حذف لبنیات و شیر از سبد غذایی مردم شده است. تنها شش ماه از آخرین قیمتگذاری شیر خام میگذرد که دوباره ساز افزایش قیمتها کوک شده است. این درخواست گرانی، نه از طرف دامداران، بلکه پیشنهاد و مصوبه وزارت جهاد کشاورزی است. این مدل برخورد با این صنعت، شائبه حمایت برخی از مدیران وزارت جهاد از منافع دامداران بزرگ صنعتی را به ذهن میآورد. متأسفانه همیشه قیمت شیر خام با نام دامداران خرد بر سر زبانها میافتد و در نهایت به نفع دامداران بزرگ صنعتی تمام میشود. در حال حاضر قیمت مصوب شیر ۶۰ هزار تومان است. تا پیش از انتشار شایعه افزایش قیمت، مقادیر بالایی مازاد شیر داشتیم. از دامداریهای بزرگ کیلویی ۵۷ هزار تومان (پایینتر از نرخ مصوب) میخریدند و شیر دامداریهای خرد ۵۳ تا ۵۴ هزار تومان خریداری میشد.
با نگاهی به وضعیت بازار نهادههای دامی، درمییابیم که نهاده به وفور در بازار موجود است و قیمتها تغییرات چندانی نداشته است، به طوری که واردکنندهها ذرت، جو و سویا را با اقساط سهماهه عرضه میکنند. بنابراین وضعیت تأمین نهاده بهرغم شرایط جنگی و تحریمها مناسب است. با نگاهی به وضعیت دامداریهای بزرگ در بورس، متوجه میشویم که همگی در مقایسه با شش ماهه پارسال سود داشتهاند. پس چرا وزارت جهاد به دنبال تأمین منافع دامداران و افزایش نرخ شیر خام است؟
نکته قابل توجه این است که اگر استدلال جهاد، کمک به دامداریهای خرد باشد، باز هم این سیاست گرانی اشتباه است، زیرا هرقدر که نرخ شیر خام بالا برود، به دلایل مختلف شیر دامداریهای خرد و کوچک با نرخ مصوب خریداری نمیشود. پس در نهایت گرانی قیمت شیر به نفع تولیدکنندگان صنعتی و به زیان سفرههای مردم تمام میشود.
۸۰ درصد تولید شیر در اختیار ۲۰ درصد تولیدکنندگان
فعالان بازار میگویند: در صنعت شیر خام، ۸۰ درصد تولید شیر در اختیار ۲۰ درصد تولیدکنندگان بزرگ و صنعتی است. هر تصمیمی که برای این صنعت گرفته شود، به سود صنایع بزرگ خواهد بود و دامداریهای کوچک و متوسط منتفع نمیشوند. حال که افزایش قیمت شیر به ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان مطرح شده، تنها مصرفکنندگان متضرر میشوند و بس.
در حال حاضر که نرخ مصوب ۶۰ هزار تومان است، شیر کیلویی ۵۷ هزار تومان از صنعتیها خریداری میشود و با همین نرخ به اذعان همین تولیدکنندگان، ۱۷ تا ۲۰ هزار تومان سود خالصشان است.
همچنین صنایع لبنی نیز با اینکه گله و شکایت دارند از کاهش تقاضا، حاشیه سود بالایی دارند، به طوری که اخیراً وزیر تعاون از انتشار نخستین اوراق سلف شیر در بازار سرمایه با هدف تأمین مالی تولید و مصونسازی سرمایههای مردم در برابر تورم خبر داده و اعلام کرده که در این طرح، مردم با سرمایهگذاری در زنجیره تولید صنایع شیر ایران علاوه بر حفظ ارزش اصل سرمایه به نرخ روز در تولید واقعی و سود حاصل از آن شریک میشوند.
کنشگران معتقدند، به جای اینکه دولت در شرایط جنگی و تحریم به فکر سفرههای مردم باشد، به فکر کسب سود بیشتر دامداریهای بزرگ صنعتی است، بدون توجه به مازاد شیر خام و کاهش قدرت خرید مردم. اکنون این سؤال مطرح میشود که چرا سیاستهای متولی صنعت شیر و لبنیات علیه سفرههای مردم و به سود دامداریهای بزرگ صنعتی است؟ آیا سودی عاید این وزارتخانه میشود؟ افکار عمومی امید دارند، فوراً افزایش قیمت شیر خام از سوی رئیسجمهور و نهادهای نظارتی مانند سازمان بازرسی کل کشور متوقف شود.