جوان آنلاین: ۱۵ ماه پیش، در اردیبهشت ۱۴۰۴، دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا تصمیم داشت نام خلیج فارس را تغییر دهد؛ کاری که باعث طوفانی از واکنشهای ایرانیان شد و او سرانجام از تصمیمش عقب نشست. ترامپ حالا نقشهای در شبکه اجتماعی تروثسوشال منتشر کرده که در آن نام تاریخی خلیج فارس را به کار برده، ولی در همان نقشه از عبارت «قلمرو جدید امریکا (New US Territory)» برای تنگه هرمز استفاده کرده است. معاون وزیر خارجه ایران به طعنه گفته است همانطور که ترامپ نام خلیج فارس را بهصورت صحیح نوشت، بهزودی توهمش را درخصوص تنگه هرمز نیز اصلاح خواهیم کرد.
به گزارش «جوان»، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) صبح دیروز اعلام کرد که گزارشی از یک حادثه در تنگه هرمز دریافت کرده است. افسر امنیتی شرکت مالک کشتی گفته که یک شناور هنگام عبور از تنگه هرمز، بر اثر اصابت یک پرتابه ناشناس هدف قرار گرفته که این حادثه به اتاق موتور کشتی آسیب رسانده و به کشته شدن یکی از خدمه انجامیده است. رویترز میگوید که حتی شرکتهای بزرگ کشتیرانی دولتی چین (COSCO و CMES) به دلیل ناامنیهای ناشی از درگیریهای جاری، عبور نفتکشهای خود از تنگه هرمز و بابالمندب را متوقف کردهاند، تا جایی که بر اساس گزارش بلومبرگ، هزینه اجاره نفتکشهای غولپیکر در مسیر خلیج فارس به آسیا که در شرایط عادی بین ۳۰ تا ۴۰ هزار دلار در روز بود، با افزایش حداقل ۱۳برابری به رکورد تاریخی ۵۱۰ هزار دلار رسیده است.
با وجود تداوم مذاکرات میان ایران و عمان، گزارشهای متفاوتی به بیرون درز میکند؛ چیزی که شرایط را سیال و بیثبات نگه داشته است. قطر گفته که میانجیگران منتظر نهاییشدن مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز هستند تا شرایط برای بازگشت به مذاکرات گستردهتر میان تهران و واشینگتن فراهم شود. والاستریتژورنال از قول مقامات امریکایی گزارش کرده که عمان در مذاکرات با ایران برای افزایش عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز پیشرفت کرده و این پیشرفت میتواند فشار بر بازار جهانی انرژی و قیمت بنزین امریکا را کاهش دهد ولی برخی مقامات ارشد امریکایی مسقط را متهم میکنند که به تهران گرایش دارد و نگرانند توافق ایران و عمان، کنترل ایران بر تنگه را تقویت کند، در حالی که ترامپ توافقی را ترجیح میدهد که تنگه هرمز را بهطور کامل بازگشایی کند، نه توافقی که کنترل بیشتری بر عبور و مرور تجاری برای تهران باقی بگذارد.
این ایدهای عالی است!
ظاهراً تحت تأثیر همین وضعیت بود که ترامپ روز دوشنبه تهدید به بمباران عمان کرد و گفت که اگر عمان «سر راهش (برای بازگشایی هرمز) قرار بگیرد»، ایالات متحده آن را «بمباران» خواهد کرد. دیروز خبرنگاری از ترامپ پرسید که شما گفتید اگر عمان مانع بازگشایی تنگه هرمز شود، آن را به شدت بمباران خواهید کرد. آیا فکر میکنید صبرتان در برابر عمان که یک شریک استراتژیک است، تمام شده، که او جواب داد: «فکر نمیکنم آنها خیلی خوب رفتار کردند، اما ما خیلی راحت با آنها برخورد کردیم، همانطور که با هر چیز دیگری رفتار میکنیم.» رئیسجمهور امریکا همچنین دوشنبه شب در جمع خبرنگاران در دفتر بیضی، ایده اعلام تنگه هرمز بهعنوان قلمرو امریکا را «ایدهای عالی» توصیف کرد و گفت: «ما آن را کنترل میکنیم. با محاصره کنترلش میکنیم. ما کنترل کامل تنگه را در اختیار داریم.» ترامپ گفته که «ما هفتهای میلیونها بشکه نفت جابهجا میکنیم» و مدعی شد که قیمت نفت همچنان کاهش خواهد یافت، مگر اینکه واشینگتن تصمیم به اقدامی «بسیار شدیدتر» بگیرد. رئیسجمهور امریکا میگوید که ایران «در دردسر بزرگی» است: «تورمشان ۳۰۰ درصد است. کشورشان به هم ریخته و ارتششان کاملاً شکست خورده است.» او دیروز هم در شبکه اجتماعی تروثسوشال، تصویری از تنگه هرمز منتشر کرد که روی آن عبارت «قلمرو جدید امریکا (New US Territory)» برای تنگه هرمز به کار رفته است؛ البته در کنار آن، نام تاریخی خلیج فارس نیز دیده میشود؛ جایی که او حدود ۱۵ ماه قبل، در اردیبهشت ۱۴۰۴، تصمیم داشت نام آن را تغییر دهد، ولی واکنش تند ایرانیان او را از تصمیمش منصرف کرد. کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه در واکنش به موضع ترامپ در توییتی نوشته است: «همانطور که ترامپ نام خلیج فارس را بهصورت صحیح نوشت، بهزودی توهمش را درخصوص تنگه هرمز نیز اصلاح خواهیم کرد.»
نگرانی از سورپرایز اکتبر!
ترامپ عصر دیروز هم در توییتی جداگانه نوشته که «هیچ مذاکره یا گفتوگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ مذاکره یا گفتوگویی نیز برنامهریزی نشده است.» او گفته که «محاصره دریایی همچنان با تمام قدرت برقرار است. تنگه هرمز باز و فعال است. همه مینهای دریایی جمعآوری یا منفجر شدهاند.» وبگاه امریکایی «بریتبارت» از قول یک مقام ایرانی نوشته که اگر دیپلماسی شکست بخورد، ایران حمله نظامی «بهموقع و دقیقی» با هدف شکستن محاصره دریایی امریکا انجام خواهد داد: «نهادهای ایرانی باید برای تشدید تنش در تنگه هرمز و منطقه گستردهتر آماده باشند.» نگرانیها در امریکا درباره واکنش احتمالی ایران به محاصره امریکا رو به افزایش است. مارک تیسن، ستوننویس واشینگتنپست، با اشاره به موضع ترامپ که «میخواهد کانال پاناما و تنگه هرمز را تحت کنترل داشته باشد»، هشدار داده که «جمهوری اسلامی میداند انتخابات میاندورهای نزدیک است. من واقعاً نگرانم که حکومت ایران در آستانه انتخابات دست به یک «سورپرایز اکتبر» بزند؛ مثلاً برای بیثبات کردن خلیج فارس اقدامی انجام دهد، باعث جهش قیمت نفت شود، آشوبی به راه بیندازد، تعدادی از امریکاییها را در منطقه خلیج فارس بکشد و درست پیش از انتخابات، ترامپ را رئیسجمهوری نشان دهد که کنترل اوضاع را در دست ندارد.» در حالی که به گفته ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، تلاشهای کنونی بر کاهش تنش در منطقه و بازگرداندن طرفین به میز مذاکره متمرکز است. تلاشها برای احیای دیپلماسی ادامه دارد. استفان دوجاریک، سخنگوی گوترش، از ایران و ایالات متحده خواسته است مذاکرات را برای دستیابی به توافقی پایدار برای پایان دادن به درگیریها از سر گیرند. بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، و بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، نیز روز سهشنبه در یک گفتوگوی تلفنی درباره روابط دوجانبه و آخرین تحولات منطقهای رایزنی کردند.
