جوان آنلاین: کرمان در پرورش دام سبک و سنگین جایگاه ویژهای در کشور دارد، اما سالهاست که همین ظرفیت با یک گره سخت به نام نبود کشتارگاه صنعتی و بهداشتی استاندارد روبهروست. این کمبود، دامداران و فعالان صنعت گوشت را به مسیری پرهزینه واداشته است. دامهای کرمان برای ذبح به استانهای همجوار فرستاده میشوند و سپس پس از کشتار و قطعهبندی، با هزینهای بیشتر به این استان بازمیگردند. اکنون خبرهای تازهای از کرمان شنیده میشود که از تکمیل بزرگترین کشتارگاه صنعتی استان و جنوبشرق کشور حکایت دارد. پروژهای که سالها از آغاز ساخت آن میگذرد، حالا به مراحل پایانی نزدیک میشود و قرار است بهزودی به بهرهبرداری کامل برسد. اگر این وعده محقق شود، کرمان نهتنها معضل دیرینه کشتار بهداشتی را پشتسر میگذارد، بلکه میتواند پای دامهای استانهای همجوار را نیز برای ذبح به خود باز کند؛ رویدادی که در کنار اشتغالزایی، درآمدزایی پایدار و ارزشافزودهای تازه برای منطقه به ارمغان میآورد.
کرمان در زمینه پرورش انواع دام سبک و سنگین حرفهای بسیاری برای گفتن دارد، اما نبود کشتارگاه صنعتی، این استان را ناگزیر کرده تا دامهای خود را برای ذبح به استانهای همجوار بفرستد. براساس آخرین آمارها، شهرستانهای ارزوئیه، نرماشیر، ریگان و فهرج همچنان فاقد کشتارگاه دام هستند و تنها چهار شهرستان بم، سیرجان، رفسنجان و کرمان دارای کشتارگاهند که آنها نیز از نوع نیمهصنعتی به شمار میروند. وضعیت در حوزه طیور نیز چندان متفاوت نیست؛ کرمان تنها ۱۳ کشتارگاه صنعتی طیور دارد و ۲۳ کشتارگاه دیگر این استان بهصورت کاملاً سنتی فعالیت میکنند. این پراکندگی و عقبماندگی زیرساختی، زنجیره تأمین گوشت را در یکی از مهمترین استانهای دامخیز کشور شکننده کرده و هزینههای تولید و مصرف را بالا میبرد.
از ساخت تا تکمیل
نبود یک کشتارگاه صنعتی کاملاً بهداشتی و منطبق با استانداردهای روز موجب میشود تا عملیات احداث بزرگترین کشتارگاه استان در سال ۱۳۹۱ آغاز شود. با این حال، به علت بروز برخی مشکلات، این پروژه بارها متوقف میشود و سالها در نیمه راه باقی میماند. حالا اخبار حکایت از آن دارد که پس از ۱۵ سال، پیشرفت این کشتارگاه به ۹۵ درصد رسیده و قرار است بهزودی به بهرهبرداری کامل برسد. بررسیها نشان میدهد بخش عمده عملیات اجرایی انجام شده و تنها بخش محدودی از تجهیزات و زیرساختهای حساس باقی مانده است. بخشی از مشکلات نیز به موضوع تأمین سرمایه و واردات برخی تجهیزات مورد نیاز مربوط میشود که با پیگیریهای استانداری و معاونت اقتصادی استانداری، اقدامات لازم برای رفع این موانع در حال انجام است. به گفته طراحان و سازندگان، این مکان با ظرفیت نهایی کشتار روزانه ۲ هزار رأس دام سبک و ۵۰۰ رأس دام سنگین طراحی میشود و در صورت بهرهبرداری کامل، یکی از پروژههای کمنظیر کشتارگاهی کشور و بزرگترین مجتمع کشتارگاهی جنوبشرق کشور خواهد بود.
مجتمعی فراتر از ذبح
مدیرکل دامپزشکی استان کرمان، با اشاره به آخرین بازدید خود از این کشتارگاه صنعتی در حال احداث میگوید: «کشتارگاههای صنعتی در تأمین گوشت سالم و ارتقای زنجیره تولید فرآوردههای پروتئینی، نقش مهمی را ایفا میکنند.»
محمد خلیلی با بیان اینکه کشتارگاه مدرن صرفاً محلی برای ذبح دام نیست، میافزاید: «این مکان باید بهعنوان یک مجتمع صنعتی، مجموعهای از فرآیندهای کشتار، فرآوری، بستهبندی، قطعهبندی و استحصال فرآوردههای جانبی دام را پوشش دهد. هدف، ایجاد یک مجتمع صنعتی تولید فرآوردههای پروتئینی است که علاوه بر کشتار، ظرفیتهایی مانند فرآوری، بستهبندی، قطعهبندی گوشت، فرآوری کلهپاچه، امعا، احشا و همچنین استفاده اقتصادی از فرآوردههای جانبی نظیر پوست، پشم، مو و روده را در بر بگیرد.»
تحول در زنجیره پروتئین
با توجه به واردات بخشی از دام مورد نیاز کشور از مرزهای شرقی، این مجتمع در صورت بهرهبرداری و شکلگیری زنجیره مناسب تأمین، پرواربندی، کشتار و حمل گوشت، میتواند در ایجاد ارزشافزوده و گردش مالی بخش دامپروری کرمان نقش قابل توجهی داشته باشد. این اتفاق بزرگ، در حالی رخ میدهد که کشتارگاه قدیمی کرمان اکنون بهطور متوسط با ظرفیت کشتار روزانه ۳۵ رأس دام سنگین و ۲۰۰ رأس دام سبک فعال است و تنها در برخی زیرساختها نیاز به نوسازی دارد. به همین منظور، بهسازی و ارتقای شرایط بهداشتی آن بهطور جدی در حال انجام است و در صورت تکمیل، این مکان میتواند سالها در کنار کشتارگاه صنعتی جدید کرمان به فعالیت خود ادامه دهد. بدین ترتیب، کرمان با بهرهبرداری از این مجتمع، نهتنها گره چندساله کشتار بهداشتی را باز میکند، بلکه به یکی از کانونهای اصلی صنعت گوشت و فرآوردههای پروتئینی در جنوبشرق کشور بدل میشود.
