جوان آنلاین: نظام آموزشی کشور، هنوز از زخمهای آموزش مجازی و افت کیفیت یادگیری سالهای گذشته فاصله نگرفته است، (زخمی که البته مسئولان آموزش نیز بارها به آن اذعان کردهاند) در چنین شرایطی خود مسئولان با اظهارنظرهایشان، چالشی تازه برای آموزش رسمی ایجاد میکنند.
در حالی که کمتر از دو ماه تا آغاز سال تحصیلی جدید باقی مانده، انتشار روایتهای متناقض درباره زمان و شیوه بازگشایی مدارس، خانوادهها و دانشآموزان را بار دیگر در معرض موجی از ابهام و سردرگمی قرار داده است، ابهامی که نه از فضای مجازی، بلکه از میان تریبونهای رسمی سر برآوردهاست. ابتدا، وزیر آموزش و پرورش برای آرامشدن اوضاع، وعده آغاز سال تحصیلی حضوری در مهرماه را، همراه با آرامش و نشاط میدهد، اما چندی بعد یک نماینده مجلس در یک برنامه تلویزیونی حاضر میشود و قطع به یقین اعلام میکند که آغاز سال تحصیلی از آبانماه خواهد بود! و این روایتهای متناقض، سال تحصیلی جدید را شروع نشده در گرداب حرفهای نسنجیده آقایان مسئول فرو میبرد.
تأکید بر آغاز سال تحصیلی حضوری
چهارم مردادماه، علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، در حاشیه نشست مسئولان اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشآموزان، آغاز سال تحصیلی جدید را مهمترین اولویت این وزارتخانه دانست و اظهار داشت: «دولت تلاش میکند سال تحصیلی با آرامش، نشاط و کمترین دغدغه برای خانوادهها آغاز شود.»
او با اشاره به تجربه سال گذشته که بخشی از آموزشها به صورت مجازی برگزار شد، گفت: «به دلیل شرایط خاص، بخش قابلتوجهی از آموزشها به صورت مجازی برگزار شد که کاهش کیفیت آموزشی را به دنبال داشت، از اینرو توسعه عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت آموزش همچنان مهمترین اولویت وزارت آموزش و پرورش در سال تحصیلی آینده خواهد بود.»
وزیر آموزشوپرورش همچنین به شایعات مربوط به مجازی شدن مدارس واکنش نشان داد و تصریح کرد: «برخی افراد شایعاتی مبنی بر مجازی شدن آموزش در سال تحصیلی آینده منتشر کردهاند، در حالی که هیچ مقام مسئول، وزارت آموزش و پرورش، وزارت کشور یا دستگاههای مسئول چنین موضوعی را مطرح نکردهاند. خانوادهها به این شایعات توجه نکنند.»
کاظمی در ادامه نیز گفت: «تمام اهتمام دولت و نظام تعلیم و تربیت بر این است که سال تحصیلی به صورت حضوری آغاز شود و این یک اصل اجتنابناپذیر است، مگر اینکه شرایطی کاملاً استثنایی و غیرقابل پیشبینی رخ دهد.»
موضع وزیر روشن بود، آغاز سال تحصیلی به شکل حضوری، سیاست رسمی وزارت آموزشوپرورش است و اخبار منتشرشده درباره مجازی شدن مدارس یا حتی تعویق شروع آموزشها، مبنای رسمی ندارد، اما این موضع در کمتر از یک هفته بعد، با اظهارنظری دیگر، زیر سایه تردید رفت.
یک اظهارنظر و موجی از ابهام.
اما نهم مردادماه، عمران عباسی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد: «یقیناً در مهرماه گشایش مدارس را نخواهیم داشت و روند بازگشایی به تعویق افتاده است.»
او همچنین افزود: «تمام تلاش و تمرکز مجموعه بر این قرار گرفته است که بتوانیم در اول آبانماه یا در طول آبانماه، بازگشایی مدارس را محقق سازیم.»
همین چند جمله کافی بود تا رسانهها و شبکههای اجتماعی از «تعویق آغاز سال تحصیلی» بگویند و بنویسند و بار دیگر گمانهزنیها درباره مجازی شدن مدارس جان بگیرد. تا جایی که، طی یک هفته، افکار عمومی با دو روایت کاملاً متفاوت از آینده مدارس روبهرو شد، یکی از آغاز قطعی سال تحصیلی در مهر میگفت و دیگری از تعویق آن تا آبان! موضوعی که تبعات سنگینی، چون سلب اعتماد مردم از مسئولان حوزه آموزش و پرورش و گفتههایشان را به دنبال دارد.
بازگشت به روایت رسمی
بررسی آخرین مواضع وزارت آموزشوپرورش نشان میدهد تاکنون هیچ اطلاعیه رسمی درباره تغییر زمان آغاز سال تحصیلی منتشر نشدهاست. اجرای پروژه مهر، ساماندهی نیروی انسانی، ثبتنام دانشآموزان و آمادهسازی مدارس نیز مطابق روال سالهای گذشته ادامه دارد.
از سوی دیگر، بر اساس روال قانونی، هرگونه تغییر در زمان آغاز سال تحصیلی نیازمند تصمیم و اعلام رسمی مراجع ذیصلاح است و تا پیش از انتشار چنین تصمیمی، برنامه بازگشایی مدارس تغییری نکردهاست.
در همین راستا، عبدالوحید فیاضی، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، نیز درباره اخبار منتشرشده گفته: «هنوز تصمیمی در این زمینه گرفته نشدهاست.» او همچنین درباره اینکه آیا آغاز سال تحصیلی به تعویق میافتد، پاسخ داده: «خیر، این خبر هنوز تأیید نشده است.»
همچنین علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزشوپرورش، خبر تأخیر در بازگشایی مدارس را رد کرده و گفتهاست: «مدارس همانند سالهای گذشته، در زمان مقرر بازگشایی خواهند شد.»
زخم تازه بر پیکره آموزش
آنچه در این میان بیش از همه محل سؤال قرار دارد، نه زمان دقیق بازگشایی مدارس، بلکه شیوه اطلاعرسانی درباره آن است. اگر هنوز تصمیمی اتخاذ نشده، انتشار اخبار قطعی بر چه اساسی انجام میشود؟ و اگر تصمیمی وجود دارد، چرا میان روایت مقامهای مختلف چنین شکافی دیده میشود؟
نظام آموزشی که هنوز در حال جبران پیامدهای آموزش مجازی و افت کیفیت یادگیری است، بیش از هر زمان دیگری به ثبات، انسجام و اعتماد عمومی نیاز دارد. اظهارنظرهای متناقض و انتشار اخباری که ساعاتی یا روزهایی بعد تکذیب میشوند، تنها یک شایعه تازه تولید نمیکنند، بلکه آنها سرمایه اعتماد خانوادهها به نظام تعلیم و تربیت را فرسوده میکنند. در چنین شرایطی، آسیب اصلی نه به تقویم آموزشی، بلکه به اعتبار اطلاعرسانی رسمی وارد میشود، اعتباری که اگر خدشهدار شود، بازسازی آن بهمراتب دشوارتر از جابهجایی چند روز یا چند هفتهای آغاز سال تحصیلی خواهد بود.