جوان آنلاین: سالانه فقط ۷ میلیارد دلار معادل یکپنجم درآمد نفت کشور صرف واردات خوراک دام میشود و وزارت جهاد کشاورزی با تغییر رویه جبران کمبود بازار گوشت قرمز از طریق واردات، طرح تولید علوفه ارزان را پیگیری میکند و پیشبینی میکند با اجرای این طرح، علاوه بر افزایش تولید، سرانه مصرف گوشت نیز بهبود خواهد یافت.
در یک دهه اخیر، تفکر واردات دام زنده، گوشت گرم و منجمد به منظور کنترل قیمت گوشت در بازار داخلی بر سایر روشها اولویت داشت. وزارت جهاد کشاورزی علاوه بر واردات نهاده با ارز دولتی، گوشت گرم و منجمد نیز با ارز دولتی وارد میکرد تا همزمان هم کمبود بازار تأمین شود و هم قیمتها متعادل شود. بهرغم همه تلاشها، شاید به طور مقطعی قیمتها متعادل میشد، اما در بلندمدت روند صعودی قیمت گوشت متوقف نمیشد. به ویژه از دیماه سال گذشته با حذف ارز دولتی واردات نهادههای دامی، قیمت گوشت به کیلویی ۲ میلیون تومان رسیده است. به گفته دامداران، در ۷ ماه گذشته قیمت نهادهها پنج برابر گران شده و بر قیمت تمامشده تأثیر مستقیمی داشته است. به گفته فعالان بازار، ۷۰ درصد هزینه تولید محصولات پروتئینی به علوفه و خوراک مربوط میشود؛ یعنی از هر ۱۰۰۰تومان قیمت گوشت، ۷۰۰ تومان را خوراک تشکیل میدهد. با وجود این، دولت دو سوم نیاز دامداریها را از واردات تأمین میکند که قیمت آن با نوسانات ارز و تغییر قیمت جهانی، مرتب نوسان پیدا میکند.
کشت آزمایشی علوفه ارزان در شیراز
در یک سال اخیر، وزارت جهاد کشاورزی با پیگیری کشت علوفه دیم، تأمین علوفه ارزان را برنامهریزی کرد. از این رو، کشت آزمایشی علوفههای مخلوط دیم در شیراز آغاز شد. در این خصوص، کارشناس زراعت مدیریت جهاد کشاورزی شیراز با اعلام اجرای موفق این طرح آزمایشی به ایسنا میگوید: توسعه این نوع کشت با بهبود کیفیت علوفه، نقش مستقیمی در افزایش تولید شیر و گوشت خواهد داشت.
لیلا دیلمی میافزاید: کشت مخلوط علوفه دیم با هدف ارتقای کیفیت علوفه مصرفی دام اجرایی شده است. این مزارع شامل کشت توأم «جو با ماشک»، «جو با نخود» و همچنین ترکیب «گندم، تریتیکاله، ماشک، نخود و یولاف» با نسبتهای علمی و توصیهشده است. کارشناس زراعت مدیریت جهاد کشاورزی شیراز میگوید: با توجه به کیفیت مناسب کشت و انطباق آن با محیط، این الگوی زراعی در منطقه قابل توصیه و توسعه است. وی میافزاید: پیشبینی میشود علوفه تولیدی ناشی از این مزارع، با بهبود جیره غذایی دام، گامی مؤثر در جهت خودکفایی و افزایش راندمان تولیدات دامی استان باشد.
کشت علوفه ارزان جایگزین واردات علوفه
همچنین معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی در گفتوگو با فارس، طرح کشت آزمایشی تولید علوفه را موفق دانسته و میگوید: کشور در دهههای گذشته ظرفیت دامداری سنتی، که دام از مراتع و جنگلها رایگان استفاده میکرد، را به شدت کاهش داد و به دامداری صنعتی روی آورد و به گفته معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی، استفاده از علوفه وارداتی گران عاملی برای گرانی گوشت شد. روحالله زحمتکش میافزاید: وزارت جهاد کشاورزی طرح تولید علوفه در زمینهای دیم را دنبال میکند. با این روش، تولیدات دیم چهار برابر خواهد شد.
موافقان و مخالفان کشت علوفه دیم
این طرح به دلیل بروز خشکسالی و کاهش بارندگیها با موافقان و مخالفانی روبهرو شده است. علی زمانی، کارشناس ارشد هواشناسی، در این خصوص میگوید: ۲۳۰ میلیمتر بارندگی ایران مناسب کشت دیم نیست؛ حداقل نیاز برای کشت دیم ۳۰۰ میلیمتر بارندگی است و این طرح شانس موفقیت کمتری دارد. در مقابل، کارشناس ارشد کشاورزی ابراهیم مرادزاده به پیشرفت جهانی در اصلاح بذور مقاوم به خشکی و استفاده از تکنولوژی مانند کشاورزی حفاظتی اشاره میکند که تولید در زمینهای دیم حتی با بارش کمتر را امکانپذیر کرده است و افزایش بهرهوری در شش میلیون هکتار زمین دیم، حداقل نیمی از وابستگی به واردات را کاهش میدهد. به گفته وی، ترکیه و قزاقستان در یک دهه اخیر با تمرکز روی دیمکاری و استفاده از تکنولوژی جدید، بخش زیادی از غلات و علوفه مورد نیاز دامداریها را به روش دیم تولید کردند.
