جوان آنلاین: شاخص بورس در هفتههای گذشته توانسته رکوردهای جدید را ثبت کند. هر چند بسیاری نگران ریزش شاخص بعد از بازگشایی چند ماهه بودند، اما بورس روندی متفاوت پیش گرفت. کارنامه بازارهای مالی در پایان بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد بورس تهران با ثبت بازدهی ۳۶ درصدی در خردادماه، عنوان پربازدهترین بازار فصل را به خود اختصاص داده است. این رکوردشکنی در بورس در شرایطی بود که تا چند ماه قبل، بازار تحت سیطره دلار، طلا و سکه قرار داشت. بر این اساس رشد پرشتاب شاخص کل بورس در کنار افت محسوس قیمت ارز و داراییهای طلایی، نشان داد انتظارات فعالان اقتصادی نسبت به آینده اقتصاد کشور دستخوش تغییر شده است.
نکته مهم در رشد بورس این بود که برخلاف برخی دورههای گذشته، رشد بورس صرفاً محدود به چند نماد بزرگ نبود و شاخص هموزن نیز افزایش قابل توجهی را تجربه کرد؛ موضوعی که از فراگیر بودن موج صعودی حکایت دارد. بررسی عملکرد صنایع بورسی از ابتدای سال نشان میدهد بخش قابلتوجهی از رشد بازار در ماههای اخیر در صنایعی رقم خورده که از ظرفیت بیشتری برای انعکاس تورم برخوردار بودهاند. صنعت زراعت با ثبت رشد ۸۱ درصدی از ابتدای سال، در صدر جدول بازدهی صنایع بورسی قرار گرفته است. پس از آن، صنعت خردهفروشی با رشد ۸۰ درصدی در رتبه دوم ایستاده و محصولات غذایی نیز با عملکرد مثبت خود جایگاه سوم را به خود اختصاص داده است. در ادامه این فهرست، صنعت مواد و محصولات دارویی با رشد ۷۵ درصدی در رتبه چهارم قرار دارد و فرآوردههای نفتی نیز با بازدهی ۷۱ درصدی، پنجمین صنعت پربازده بازار سهام از ابتدای سال بوده است.
عقبنشینی دلار و طلا در رقابت بازارها
در نقطه مقابل بورس، بازارهای ارز و طلا در خردادماه وارد مسیر اصلاح شدند. کاهش انتظارات تورمی و تعدیل ریسکهای سیاسی باعث شد بخشی از تقاضای احتیاطی از این بازارها خارج شود. صندوقهای طلایی حدود ۱۷ درصد افت کردند، طلای ۱۸ عیار بیش از ۱۶ درصد کاهش یافت و قیمت سکه نیز حدود ۱۵ درصد عقب نشست. نرخ دلار نیز با افتی نزدیک به ۱۱ درصدی مواجه شد و به محدوده ۱۵۹ هزار تومان رسید. این کاهشها نشان میدهد بخشی از رشد ماههای قبل ناشی از افزایش انتظارات تورمی بوده و با کاهش این متغیر، بازارها وارد فاز اصلاحی شدند.
بازگشت جذابیت به صندوقهای درآمد ثابت
رشد ارزش معاملات، ورود گسترده پول حقیقی، خروج سرمایه از صندوقهای درآمد ثابت و افزایش تقاضا در صنایع مختلف، از مهمترین عوامل جهش بورس محسوب میشوند. با این حال بعد از رکوردشکنیهای خردادماه، از ابتدای تیر فشار فروش در نماگرهای اصلی بازار سهام شروع شده است. کارشناسان مهمترین دلیل این مسئله را شناسایی سود بعد از رشد بیسابقه و حرکتی در راستای کاهش ریسک پرتفوی عنوان میکنند. بررسیها نشان میدهد در آخرین روز معاملاتی قبل از تعطیلات، بیش از ۶ هزار میلیارد تومان پول سرمایهگذاران حقیقی وارد صندوقهای درآمد ثابت شده است؛ موضوعی که نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران پس از رشد قابلتوجه قیمتها در بازار سهام، ترجیح دادهاند بهطور موقت منابع خود را در ابزارهای کمریسکتر نگهداری کنند. جابهجایی منابع میان سهام و درآمد ثابت، یکی از رفتارهای رایج سرمایهگذاران در دورههای اصلاح بازار است. در چنین شرایطی، سرمایهگذاران لزوماً از بازار سرمایه خارج نمیشوند، بلکه ممکن است بخشی از داراییهای خود را از سهام به ابزارهایی همانند صندوق درآمد ثابت منتقل کنند که نوسان کمتری دارند و امکان انتظار برای فرصتهای جدید را فراهم میکنند. به بیان دیگر، این صندوقها میتوانند نقش محلی برای پارک نقدینگی را ایفا کنند تا در صورت بازگشت جذابیت قیمتی سهام یا کاهش فشار عرضه، بخشی از این منابع بار دیگر به سمت بازار سهام بازگردد.
اصلاح بازار سرمایه موقتی است؟
تغییر رفتار بورس بعد از رکوردشکنیهای اخیر را میتوان نشانهای از احتیاط سرمایهگذاران بعد از رشد پرشتاب نماگرهای سهامی دانست. حالا مهمترین پرسش فعالان اقتصادی این است که آیا بورس میتواند روند صعودی خود را در تابستان نیز ادامه دهد یا خیر. بررسی اظهارنظر کارشناسان در این خصوص نشان میدهد که بخش مهمی از رشد اخیر بازار سرمایه ناشی از جبران عقبماندگی چند سال گذشته بوده است. نسبت ارزش بازار سهام به نقدینگی هنوز پایینتر از میانگینهای تاریخی قرار دارد و از این منظر ظرفیت رشد بیشتری برای بورس وجود دارد. با این حال تداوم رشد بازار به عواملی همچون ورود پول حقیقی، ثبات سیاستهای اقتصادی، وضعیت نرخ بهره، سودآوری شرکتها و روند انتظارات تورمی وابسته خواهد بود.
کارشناسان تأکید دارند که اگر ابهامات مربوط به نرخ بهره کاهش یابد و شوک جدیدی به بازار وارد نشود، احتمال بازگشت تدریجی تعادل و افزایش تقاضا در بسیاری از نمادها وجود دارد. واقعیت آن است که اصلاحهای کوتاهمدت معمولاً فرصت مناسبی برای بازنگری در استراتژیهای سرمایهگذاری و انتخاب سهام بر مبنای تحلیل بنیادی فراهم میکنند؛ موضوعی که میتواند زمینهساز شکلگیری موجهای صعودی پایدارتر در ادامه سال باشد.
در همین ارتباط صادق محبی، کارشناس اقتصادی، گفت: رشد اخیر بورس را باید نتیجه همزمان چند عامل دانست. بازار سهام طی سالهای گذشته از رشد نقدینگی و تورم عقب مانده بود و اکنون بخشی از این شکاف در حال جبران شدن است. برخلاف بازار ارز و طلا که بخش مهمی از بازدهی خود را از افزایش نرخ ارز دریافت کردهاند، بورس همچنان از ظرفیت رشد سودآوری شرکتها و افزایش ارزش داراییها برخوردار است. به همین دلیل بخشی از نقدینگی ترجیح داده به جای بازارهای سفتهبازانه وارد بازار سهام شود.
این کارشناس اقتصادی به فارس گفت: برای قضاوت درباره تداوم این روند هنوز زود است، اما اگر ارزش معاملات در سطوح بالا باقی بماند و سیاستهای اقتصادی دچار شوک نشود، بازار سرمایه میتواند یکی از جذابترین گزینههای سرمایهگذاری در ادامه سال ۱۴۰۵ باشد.
در شرایط فعلی، بسیاری از نشانهها حاکی از آن است که بازار سرمایه بیش از آنکه وارد یک روند نزولی شده باشد، در حال بازسازی انرژی لازم برای ادامه حرکت است. حجم بالای معاملات، گردش نقدینگی و حضور فعال معاملهگران همچنان از ظرفیت بالای بازار برای جذب سرمایه خبر میدهد. بنابراین افت اخیر را میتوان بخشی از روند طبیعی بازار پس از یک صعود بیسابقه دانست؛ مرحلهای که در صورت ثبات متغیرهای اقتصادی، میتواند زمینهساز آغاز فصل جدیدی از تحرک در بورس باشد.
