جوان آنلاین: به بهانه روز جهانی و هفته صنایعدستی، فرصتی دست داد تا با فریدون فعالی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گلستان به گفتوگو بنشینیم. استانی که با تکیه بر ۸۴ رشته فعال و برخورداری از ۴۰ هزار هنرمند، به یکی از قطبهای اصلی صنایعدستی کشور بدل شده است. فعالی در این گفتوگو، ضمن تشریح دستاوردهای یکساله اخیر از جمله پرداخت تسهیلات کلان ۱۵۰ میلیارد تومانی و موفقیتهای چشمگیر در حوزه صادرات و آموزش، از برنامههای پیشرو برای توسعه اقتصاد خلاق و تقویت زیرساختهای این حوزه، بهویژه ایجاد تمپارک صنایعدستی در بندرگز سخن میگوید. او معتقد است صنایعدستی، ستون هویت و اقتصاد استان است.
آقای فعالی، گلستان با داشتن ۴۰ هزار هنرمند، جایگاه ویژهای در کشور دارد. در سالی که گذشت، این حوزه چه تحولاتی را تجربه کرد؟
بله. دقیقاً همینطور است. برای حمایت از این سرمایه عظیم انسانی، اولویت ما توسعه زیرساختها و حمایت مالی بود. در سال گذشته بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان تسهیلات از محل تبصرههای ۱۵ و ۱۸ و مشاغل خانگی پرداخت کردیم که مستقیماً به توسعه کارگاهها و رونق تولید کمک کرد. همچنین، تشکیل «اتحادیه صنایعدستی شرکتهای تعاونی گلستان» را بهعنوان یک گام استراتژیک برای انسجامبخشی به فعالان و پیگیری مطالبات صنفی آنها اجرایی کردیم.
آمار صادرات نشاندهنده پتانسیل بالای این صنعت است. وضعیت حضور هنرمندان ما در بازارهای بینالمللی چگونه است؟
آمارها امیدوارکننده است. سال گذشته صادرات صنایعدستی گلستان به بیش از ۲ میلیون و ۵۲۱ هزار دلار رسید که نشان میدهد هنر اصیل ما جایگاه خود را در بازارهای جهانی پیدا کرده است. در کنار صادرات، برندینگ نیز برای ما حیاتی است، بهطوری که ۵۲ اثر هنرمندان ما مفتخر به دریافت «مهر اصالت ملی» شدند.
در بحث آموزش و صدور مجوزها چه اقداماتی صورت گرفته است؟
ما نگاه ویژهای به نیروی انسانی داشتیم. در مجموع ۲ هزار و ۴۷۸ مجوز از پروانههای کارگاه انفرادی تا جواز تأسیس، صادر یا تمدید کردیم. در حوزه آموزش نیز بیش از ۲ هزار و ۶۵۰ نفر از دورههای آموزشی ما در بخشهای مختلف، از شاغلان صنایعدستی تا آموزش در زندانها و مراکز نظاموظیفه، بهرهمند شدند تا مهارتهای بومی استان زنده بماند.
آیا برنامهای برای احیای رشتههای در حال فراموشی دارید؟
قطعاً. احیای رشتهها یکی از وظایف اصلی ماست. اخیراً رشته «الحاقات صنایعدستی ترکمن (آلاجه)» را در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت کردیم و «پاپوشهای سنتی ترکمن» نیز در قالب برنامه باززندهسازی احیا شد.
در حوزه بازاریابی و عرضه محصولات، برای بهبود فروش آثار هنرمندان چه اقداماتی صورت گرفته است؟
فروش و بازاررسانی، حلقه کلیدی اقتصاد هنر است. در یک سال اخیر ما ۶۲ نمایشگاه استانی برگزار کردیم و در ۴۵ نمایشگاه دیگر نیز مشارکت فعال داشتیم. همچنین با راهاندازی ۲۸ بازارچه موقت و صدور ۲۳ مجوز فروشگاه اختصاصی صنایعدستی، تلاش کردیم دسترسی هنرمندان به بازار مصرف را تسهیل کنیم. این اقدامات به حذف واسطهها و فروش مستقیم کمک میکند که برای بهبود درآمد و انگیزه فعالان این حوزه بسیار حیاتی است.
درباره پروژه تمپارک بندرگز بگویید، این طرح چه تأثیری بر آینده گردشگری استان دارد؟
این پروژه یکی از طرحهای پیشران و استراتژیک ماست که با سرمایهگذاری بخش خصوصی کلید خورده است. تمپارک صنایعدستی بندرگز نهتنها بستری برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی و هنری استان است، بلکه به یک کانون گردشگری و محرک سرمایهگذاری تبدیل خواهد شد تا مسیر تحقق شعار «صنایعدستی؛ اصالت هویت و اقتصاد خلاق» هموارتر شود. ما مصمم هستیم با چنین زیرساختهایی، جایگاه صنایعدستی گلستان را در سطح ملی و بینالمللی ارتقا دهیم.
