در حالی که امریکاییها پس از شکست مطلق نظامی در آستانه امضای یک توافقنامه با ایران هستند، مهمترین مسئله از نگاه نهادهای اطلاعاتی غربی آن است که تهران در روزهای پساتوافق رفتارهای خود را چگونه تنظیم خواهد کرد. علائم بسیاری وجود دارد که ایران در حال پردازش یک نظم امنیتی جدید در منطقه است که به تعبیر رهبر انقلاب، هندسه آینده منطقه و جهان را شکل خواهد داد.
در این نظم جدید، دشمنی میان ایران و امریکا همچنان باقی خواهد ماند؛ اما اثر فشارهای گذشته از سوی واشینگتن به تهران کمتر شده و کارکرد راهبردی خود را از دست داده است و در نتیجه بازده آن بهتدریج در مرحله فرسایش سنگین قرار خواهد گرفت.
تا پیش از این، نظم امنیتی کلاسیک در منطقه طی دهههای گذشته عمدتاً بر پایه منطق ترجیحی جمع صفر شکل گرفته است؛ منطقی که در مبنای آن، افزایش امنیت یکی از بازیگران، بهصورت ساختاری به کاهش امنیت دیگری منجر شده بود. اما در منطق جدید شکلگرفته، به تعبیر راهبردی آقا در بیانیهای که به مناسبت برائت از مشرکین ثبت شده، با مشارکت همه بازیگران منطقهای قابلدستیابی است؛ البته با این شرط که همه عناصر به ایجاد و تثبیت ساخت امنیت منهای امریکا باور داشته باشند.
در واقع، حضور عوامل متجاوز خارجی در منطقه باعث یک عدم تعادل امنیتی در منطقه شده که سطح رقابتهای درونی را بالا برده است؛ بازدارندگی جنس سخت داشته و همراستایی در منافع بهصورت محدود شکل گرفته است. هدف امریکاییها نیز از شکل دادن به این نظم ناپایدار، در دست داشتن مؤلفه کنترل منطقه بوده است. اما در هندسه نظم جدید که مورد تأکید رهبر انقلاب است، منطقه با کنار زدن امریکاییها از مدیریت تعارض به سمت بازطراحی منطق تولید امنیت حرکت خواهند کرد و از فرسایش امنیتی نیز دور خواهند شد. در این اصل، کشورهای منطقه از راهبرد توزیع امنیت پیروی کرده و در صورتی که تهران فاقد امنیت باشد، دیگران نیز از آن بیبهره بوده و امنیت به شکل عادلانه تکثیر خواهد شد.
اما سؤال مهم آن است که تفاهم ایران و امریکا چه اثری روی نظم امنیتی جدید برآمده پس از جنگ رمضان دارد؟ این سؤال پاسخی غیرخطی، اما روشن دارد. آنچه در حال وقوع است، یک گذار تدریجی و ناپایدار در معماری ادراک امنیتی منطقه است؛ جایی که قدرت سخت همچنان پابرجاست، اما وزن تعیینکننده آن بهتدریج کمتر خواهد شد.
در محاسبات آینده در منطقه، به دلیل نظم جدید امنیتی، رژیم صهیونیستی بهتدریج فرسوده شده، امریکا در تنش سیاستهای شرطی گرفتار آمده و ایران شبکه نظمدهنده خود را تثبیت خواهد کرد. در این دورنما، جنگ ادراکی بالای دست توان نظامی جایگیری خواهد کرد.
به عبارتی سادهتر، تهدیدنمایی از ایران بهتدریج معنای قبلی خود را از دست داده و امنیتسازی در کنار ایران جای آن را خواهد گرفت. امریکاییها نیز تصویر جدیدی پیدا خواهند کرد که با خاورمیانه کلاسیک تعارض دارد. از این رو، تمایل واشینگتن به مداخله نظامی مستقیم کمتر شده و قدرت بازدارندگی جدیدی خلق خواهد شد که نقطه کانونی آن تهران است.
از این رو، «نظم جدید و هندسه آینده منطقه و جهان» از نگاه آقا، خلق یک راهبرد جدید است که با منطق کلاسیک پیشین در منطقه تفاوتهای اساسی دارد. در این فرم جدید، قدرت برآمده از میدان پس از جنگ رمضان به سوی پایدار کردن زمان حرکت خواهد کرد. البته در این فرم جدید، همه ارکان نظام نیازمند یک بازتعریف جدید از نقش خود خواهند بود که ساختارهای تطبیقی را چابکتر خواهد کرد. این نظم امنیتی نمایش فرشی است که تهران در منطقه پهن کرده است.
