نابغه‌ای که جغرافیا را علیه امریکا به کار گرفت

جوان آنلاین: سرلشکر غلامعلی رشید، فرمانده در سایه و بی‌سر و صدای ایرانی به دور از هیاهو‌های متن جامعه در تمام سال‌های پس از پایان جنگ تحمیلی در ستاد کل نیرو‌های مسلح و قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا (ص) مشغول بحث و بررسی راهبرد‌های دفاعی ایران در جنگ آینده بود. مقالات علمی و دانشگاهی‌اش در مجلات و ژورنال‌ها هم با دقت زیادی روی این مسئله متمرکز بود. این فرمانده با تجربه ایرانی حتی در دانشگاه هم کاملاً مسئله‌محور حرکت می‌کرد. 
رسانه‌ی KHAMENEI.IR در بخش نخست مجموعه روایت معماران ایران قوی؛ به خدمات سردار سپهبد شهید غلامعلی رشید پرداخته و مطلع گزارش خود از این نابغه دفاعی و استراتژیک را اینگونه آغاز کرده است: ژئوپلیتیک، جنگ نامتقارن و مردم. اگر مقالات متعدد دکتر غلامعلی رشید را در مجلات علمی و ژورنال‌های نظامی و دفاعی بالا و پایین کنیم این سه کلیدواژه با بیشترین بسامد در صدر قرار می‌گیرند. فرمانده با تجربه جنگ تحمیلی هشت ساله با عراق بعد از جنگ، راهی رشته جغرافیای سیاسی شد و مدارج بالای علمی این رشته را تا انتها طی کرد. ترکیب تجربه جنگ و مطالعات علمی و دیدگاه‌های ژئوپلیتیکی رشته تخصصی دانشگاهی‌اش او را به تئوری و چارچوب نظریه دفاعی ایران برای جنگ آینده رسانده بود. به همان چیزی رسید که در جنگ ۴۰ روزه علیه دشمن امریکایی و صهیونیستی در واقعیت و میدان رقم خورد. 
در مقدمه یکی از کتاب‌هایش نوشته بود: «اینجانب بار‌ها در سخنرانی‌ها و جلسات درباره ضرورت تغییر در روش مطالعه جنگ ایران و عراق و نگرش جدید به تجربیات دوره دفاع مقدّس، نکاتی را بیان کرده‌ام. برای غلبه بر وضعیت کنونی، به نظر می‌رسد تجربه جنگ هشت ساله دفاع مقدس نیاز به تجزیه و تحلیل و بازبینی مجدد دارد و این مستلزم استفاده از روش‌های جدید تحقیقاتی به منظور مطالعه ظرفیت‌های نظامی – استراتژیک در جنگ است.» خودش از نخستین افراد و فرماندهان در نیرو‌های مسلح در استفاده از روش‌های جدید به منظور مطالعه ظرفیت‌های نظامی و استراتژیک بود تا بتواند قدرت تاب‌آوری ایران در جنگ بعدی با امریکا را افزایش دهد. 
فرمانده در سایه و بی‌سر و صدای ایرانی به دور از هیاهو‌های متن جامعه در تمام سال‌های پس از پایان جنگ تحمیلی در ستاد کل نیرو‌های مسلح و قرارگاه جنگی خاتم‌الانبیا (ص) مشغول بحث و بررسی راهبرد‌های دفاعی ایران در جنگ آینده بود. مقالات علمی و دانشگاهی‌اش در مجلات و ژورنال‌ها هم با دقت زیادی روی این مسئله متمرکز بود. فرمانده با تجربه ایرانی حتی در دانشگاه هم کاملاً مسئله‌محور حرکت می‌کرد. 
مرور بخشی از عناوین مقالاتی که او در پژوهش و نگارش آنها مشارکت داشته است: نقش عوامل ژئوپلیتیکی طبیعی در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تهدیدات نظامی امریکا از مبدأ سرزمینی عراق، الگوی نظری طراحی راهبرد دفاعی مبتنی بر عوامل ژئوپلیتیکی، تبیین نظری تأثیر عوامل جغرافیایی و ژئوپلیتیکی مناطق ساحلی اقیانوسی بر امنیت ملی، تدوین راهبرد‌های دفاع همه‌جانبه در حوزه جنگ آینده، مؤلفه‌ها و ویژگی‌های فرماندهی و کنترل هوشمند در صحنه نبرد، تبیین آموزه‌های سیاسی و دیپلماسی در جنگ‌های سه‌گانه اخیر در جنوب غرب آسیا و چگونگی تبدیل پیروزی‌های نظامی به دستاورد‌های سیاسی و واکاوی الگو‌های حاکم بر جنگ آینده و مقایسه آن با جنگ هشت ساله و جنگ‌های اخیر. 
فرمانده با تجربه جنگ و فارغ‌التحصیل دوره دکترای دانشگاه تربیت مدرس و استاد دانشگاه دفاع ملی به این نقطه رسیده بود که باید در جنگ آینده علیه امریکا، جغرافیا و ژئوپلیتیک ایران را تبدیل به سلاحی کند تا بتواند شکاف فناوری و تکنولوژیک با ارتش ایالات متحده را پر کند. آنچه در جنگ اخیر در ضلع جنوبی جبهه نبرد علیه امریکایی‌ها در خلیج فارس رخ داد بخش‌هایی از نظریات دفاعی او بودند که عاقبت فرصت اجرایی و عملیاتی شدن را پیدا کردند. فرمانده در سایه ایرانی از نخستین طراحان مفاهیم دفاع غیرهم‌سطح و بازدارندگی فعال در ایران بود. بر این باور بود که برای حفظ امنیت باید توان نظامی، سایبری، اطلاعاتی و روانی، همزمان تقویت شود. بسیاری از رزمایش‌ها، سامانه‌های پدافندی و طرح‌های عملیاتی حساس کشور با نظارت و طراحی او اجرا شدند. 
رشیدِ ۳۳ ساله اهل دزفول که پدرش به دلیل ارادت به امیرالمؤمنین علیه‌السلام همه پسران خود را علی نام نهاده بود، از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ معاون عملیات ستاد مشترک سپاه پاسداران بود. بعد از آن هم از سال ۱۳۶۸ به ستاد کل نیرو‌های مسلح منتقل شد. رشید به مدت ۱۰ سال تا ۱۳۷۸ معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل را بر عهده داشت. از ۱۳۷۸ تا ۱۳۹۵ به مدت ۱۷ سال جانشین رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح بود و از سال ۱۳۹۵ تا زمان شهادت هم فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا (ص) را برعهده داشت. قرارگاه جنگی جمهوری اسلامی ایران که فرماندهی عملیاتی نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران را در شرایط بحرانی به عهده دارد. 
جوانی که در آذرماه ۱۳۶۰ با عبارت «بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم، اینجانب رشید بنا به دستور فرمانده کل سپاه کلمه رمز عملیات را به واحد‌های عمل‌کننده اعلام می‌کنم: از رشید به کلیه واحدها، یا حسین علیه‌السلام» آغاز عملیات طریق القدس را به نیروهایش اعلام کرده بود، ۴۴ سال بعد در سحرگاه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ شمسی در مسیر قدس و توسط دشمن اشغالگر قدس به شهادت رسید و به ملکوت اعلی پیوست.