جوان آنلاین: گروههای حقوق بشری هشدار دادهاند که جام جهانی ۲۰۲۶، که بهطور مشترک در ایالات متحده، کانادا و مکزیک برگزار میشود، ممکن است به جشنوارهای بزرگ از تطهیر وجهه سیاسی تبدیل شود؛ بهویژه در شرایطی که دولت ترامپ در آمریکا قدرت را در دست دارد.
به گزارش ایرنا، این گروهها، از جمله دیده بان حقوق بشر و امنستی که در قالب ائتلاف «ورزش و حقوق بشر» فعالیت میکنند، معتقدند که دولت آمریکا ممکن است از این رویداد جهانی برای منحرف کردن توجهها از سیاستهای داخلی بحثبرانگیز خود استفاده کند. به گفته آنها، سیاستهایی مانند تشدید برخورد با مهاجران، محدودیتهای اعمالشده بر آزادی بیان و فشار بر رسانهها، با ارزشهای اعلامشده فیفا درباره احترام به حقوق بشر در تضاد است.
یکی از نگرانیهای اصلی، نقش نهادهایی مانند «اداره مهاجرت آمریکا» (ICE) در طول مسابقات است. فعالان حقوق بشر هشدار دادهاند که حضور یا فعالیت این نهاد در نزدیکی ورزشگاهها یا محلهای تجمع هواداران میتواند فضای ترس و ناامنی ایجاد کند، بهویژه برای مهاجران یا طرفدارانی که از کشورهای خاص میآیند.
در همین راستا، پیشنهاد آتشبس اداره مهاجرت مطرح شده است؛ طرحی که از دولت آمریکا میخواهد در طول برگزاری مسابقات، اجرای قوانین مهاجرتی سختگیرانه را متوقف کند تا همه هواداران بتوانند بدون ترس در این رویداد شرکت کنند. اما هنوز مشخص نیست که دولت آمریکا یا نهادهای امنیتی تا چه حد حاضر به پذیرش چنین پیشنهادی هستند.
مساله دیگر، نبود شفافیت کافی در برنامهریزیهای حقوق بشری برای این مسابقات است. گزارشها نشان میدهد که تنها تعداد محدودی از شهرهای میزبان در آمریکا برنامههای مشخصی برای تضمین حقوق هواداران، کارگران و ساکنان محلی منتشر کردهاند. این در حالی است که فیفا پیشتر در مسابقاتی مانند جام جهانی قطر، چارچوبهای رسمیتری در این زمینه ارائه کرده بود.
علاوه بر این، نگرانیهایی درباره نحوه برخورد با اعتراضات احتمالی در طول مسابقات وجود دارد. برخی سازمانها اعلام کردهاند که مشخص نیست مقامات آمریکایی چگونه با تجمعات اعتراضی، فعالیتهای مدنی یا حتی تخلفات جزئی هواداران برخورد خواهند کرد. این ابهام، بهویژه در فضایی که تنشهای سیاسی داخلی در آمریکا افزایش یافته، باعث نگرانی بیشتر شده است.
در همین حال، تصمیم فیفا برای اعطای جایزهای موسوم به «جایزه صلح» به دونالد ترامپ نیز با انتقادهای گستردهای مواجه شده است. منتقدان میگویند این اقدام، بیطرفی سیاسی فیفا را زیر سؤال میبرد و میتواند به اعتبار این نهاد آسیب بزند. برخی مقامات فوتبال، از جمله مسئولان فدراسیونهای اروپایی، خواستار بررسی این تصمیم و حتی لغو چنین جایزهای شدهاند.
منتقدان همچنین تأکید میکنند که جام جهانی ۲۰۲۶ از ابتدا بهعنوان نمادی از اتحاد و همکاری میان سه کشور آمریکای شمالی معرفی شده بود، اما در عمل به صحنهای برای تنشهای سیاسی، اختلافات اقتصادی و نگرانیهای حقوق بشری تبدیل شده است. افزایش شدید قیمت بلیتها، هزینههای بالای حملونقل و نگرانیهای مربوط به جمعآوری دادههای شخصی هواداران، از جمله مسائلی است که بر این تصویر سایه انداخته است.
در کنار این موارد، برخی تحلیلگران بر این باورند که دولت آمریکا ممکن است از این رویداد برای تقویت تصویر بینالمللی خود استفاده کند؛ موضوعی که در ادبیات سیاسی به «sportswashing» یا «ورزششویی» معروف است. این مفهوم به تلاش دولتها برای بهبود وجهه خود از طریق میزبانی یا بهرهبرداری از رویدادهای ورزشی بزرگ اشاره دارد.
با این حال، گروههای حقوق بشری هشدار میدهند که چنین رویکردی میتواند نتیجه معکوس داشته باشد. به گفته آنها، اگر نگرانیهای مربوط به حقوق بشر، آزادیهای مدنی و رفتار با مهاجران نادیده گرفته شود، این مسابقات نهتنها به بهبود تصویر آمریکا کمک نخواهد کرد، بلکه ممکن است انتقادات جهانی را تشدید کند.
آنچه از هماکنون روشن است، این است که جام جهانی ۲۰۲۶ صرفاً یک رویداد ورزشی نخواهد بود، بلکه به صحنهای مهم برای تقابل روایتهای سیاسی، حقوق بشری و رسانهای تبدیل خواهد شد. نحوه مدیریت این رویداد، نهتنها بر تجربه میلیونها هوادار تأثیر میگذارد، بلکه میتواند پیامدهای گستردهتری برای جایگاه آمریکا در نظام بینالملل داشته باشد.
