جوان آنلاین: افزایش نیاز به انرژی پاک و ارزان، در سالهای اخیر ساخت نیروگاههای خورشیدی را در بسیاری از استانهای کشور رونق داده است. مازندران نیز با وجود محدودیتهای جدی در تأمین زمین، مسیر متفاوتی را انتخاب کرده و با توسعه نیروگاههای خورشیدی شناور، در حال تبدیلشدن به یکی از استانهای پیشرو در این حوزه است. جدیدترین اقدام، آغاز ساخت دومین نیروگاه خورشیدی شناور کشور در منطقه گاودشت بابل است؛ پروژهای که تا پایان امسال به بهرهبرداری میرسد. وجود بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در بخشهای مختلف ایران، ساخت نیروگاههای خورشیدی را در بسیاری از مناطق مقرونبهصرفه کرده است. هرچند معمولاً ایجاد این نیروگاهها در مناطق گرم، خشک و بیابانی رایج است، اما ظرفیت تابش خورشید در استانهای مختلف باعث شده کارشناسان اجرای این طرحها را در مناطق متنوع کشور توصیه کنند. مازندران نیز در سالهای اخیر گامهای قابل توجهی در این حوزه برداشته است؛ بهطوری که اکنون بیش از ۲۳۰ مگاوات برق خورشیدی در این استان تولید و در بخشهای خانگی و صنعتی مصرف میشود.
کمبود زمین و ایده نیروگاهها روی آب
ساخت نیروگاه خورشیدی نیازمند زمین فراوان است؛ موضوعی که در استانهای جنگلی و ساحلی مانند مازندران یک چالش اساسی محسوب میشود. با این حال، این کمبود سبب نشده که استان از توسعه انرژی خورشیدی بازبماند. الگوی کشورهای دارای مشکل مشابه از شرق آسیا تا اروپا نشان میدهد که بهرهگیری از سطح آب دریاچهها، سدها و آببندانها، جایگزین مناسبی برای توسعه انرژی خورشیدی است. البته این مدل نیز با چالشهای فنی از جمله مقاومت سازهها در برابر آب، موج و باد، مشکلات خوردگی فلزات در آبهای شور، تهنشست فضولات پرندگان روی صفحات و کاهش جذب نور مواجه است که این عوامل هزینه ساخت چنین نیروگاههایی را افزایش میدهد.
نیروگاههای شناور؛ بازدهی بیشتر، تبخیر کمتر
در مقابل، نیروگاههای شناور مزایای مهمی نیز دارند. قرار گرفتن پنلها روی آب باعث خنکماندن آنها و در نتیجه افزایش ۵ تا ۱۵ درصدی بازدهی میشود. سایه صفحات نیز تبخیر آب را کاهش میدهد؛ موضوعی که در مدیریت منابع آبی اهمیت بالایی دارد. از سوی دیگر، با بالا آمدن سطح آب در فصول پرباران، سازهها نیز شناور مانده و بالا میآیند. بنابراین این سیستمها در برابر سیلاب و تغییرات سطح آب آسیبپذیری کمتری دارند و انرژی قابل اتکاتری تولید میکنند. اواخر بهمن سال گذشته و همزمان با سفر وزیر نیرو به خوزستان، عملیات ساخت چند نیروگاه خورشیدی از جمله نیروگاه ۲ مگاواتی شناور کرخه آغاز شد. حالا خبرها حکایت از آن دارد که دومین نیروگاه خورشیدی شناور کشور نیز در گاودشت بابل در حال احداث است.
معاون فنی و مهندسی سازمان انرژیهای تجدیدپذیر، با تأیید این موضوع میگوید: «آببندان گاودشت با مساحت تقریبی سه هکتار، ظرفیت بالقوهای برای احداث نیروگاه خورشیدی شناور دارد. این نیروگاه یک مگاوات ظرفیت خواهد داشت و تأثیر مهمی در تأمین برق منطقه میگذارد.»
علیرضا پرندهمطلق خبر میدهد که علاوه بر ظرفیت فعلی ۲۳۰ مگاوات برق خورشیدی در مازندران، ساخت ۲۵ نیروگاه جدید نیز در دستور کار قرار گرفته است.
حالا کارشناسان تأیید میکنند که روند توسعه انرژی خورشیدی در مازندران طی سالهای اخیر شتاب بیشتری گرفته است. سیاستهای حمایتی دولت برای خرید تضمینی برق و همچنین افزایش هزینههای سوختهای فسیلی، بسیاری از سرمایهگذاران بخش خصوصی و حتی خانوارها را به نصب سامانههای خورشیدی خانگی و صنعتی ترغیب کرده است. در برخی مناطق روستایی نیز استفاده از پنلهای خورشیدی بهعنوان راهکاری برای تأمین برق پایدار مورد توجه قرار گرفته است. کارشناسان معتقدند با توجه به پراکندگی مناسب تابش خورشید در استان و وجود منابع آبی فراوان، ترکیب نیروگاههای خورشیدی زمینی و شناور میتواند نقش مهمی در کاهش وابستگی به برق تولیدی از سوختهای فسیلی و تقویت امنیت انرژی منطقه ایفا کند.
