جوان آنلاین: نشانههای عقبنشینی بازارهای مالی جهان از الگوی موسوم به «معاملات ترامپ» آشکار شده و این تغییر مسیر، بازتابی از بیاعتمادی سرمایهگذاران به سیاستهایی است که تنشهای ژئوپلیتیک و نااطمینانی اقتصادی را تشدید کرده است.
گزارش اخیر نشریه اکونومیست وضعیتی آشکار از تغییر رفتار بازارهای مالی ارائه میدهد که بر اساس آن سرمایهگذاران دیگر مانند گذشته به سیاستهای اقتصادی و سیاسی رئیس سبک سر رژیم امریکا اطمینان ندارند. این تغییر نگرش در حالی شکل گرفته که فضای سیاسی رژیم امریکا بار دیگر تحت تأثیر رقابتهای انتخاباتی قرار گرفته و همزمان، تنشهای بینالمللی نیز افزایش یافته است.
در سالهای اخیر، اصطلاح «معاملات ترامپ» به سبدی از سرمایهگذاریها اطلاق میشد که بر پایه این فرض شکل گرفته بود که سیاستهای ترامپ، بهویژه در حوزه انرژی، صنایع دفاعی و محدودسازی تجارت جهانی، سودآور خواهد بود. سرمایهگذاران با چنین برداشتی به سمت خرید سهام شرکتهایی حرکت کردند که تصور میشد از این سیاستها منتفع میشوند، اما اکنون دادههای بازار نشان میدهد این رویکرد با چالش جدی مواجه شده است.
بر اساس آمارها، سبدی از سهام شرکتهای نزدیک به این جریان طی ماههای اخیر افت قابلتوجهی را تجربه کرده و بخشی از رشد خود را از دست داده است. این کاهش ارزش، صرفاً یک اصلاح موقتی تلقی نمیشود، بلکه نشانهای از تردید عمیقتر نسبت به پایداری این نوع سرمایهگذاریها به شمار میرود. بازار سهام که همواره نسبت به تحولات سیاسی حساس است، زودتر از محافل سیاسی به این جمعبندی رسیده که ریسکهای ناشی از این سیاستها افزایش یافته است.
در این میان، برخی صنایع همچنان از شرایط پرتنش سود بردهاند. شرکتهای فعال در حوزه انرژی با افزایش قیمت نفت توانستهاند رشد کنند و صنایع دفاعی نیز از فضای امنیتی حاکم بر روابط بینالملل بهرهمند شدهاند. با این حال، این رشدها نیز پایدار به نظر نمیرسد، زیرا وابستگی آنها به تنشهای سیاسی، آیندهای نامطمئن را رقم زده است. در مقابل، بسیاری از شرکتهای دیگر که انتظار میرفت از سیاستهای اقتصادی ترامپ سود ببرند، عملکردی ضعیفتر از پیشبینیها داشتهاند.
نمونه بارز این وضعیت را میتوان در افت شدید ارزش سهام برخی شرکتهای رسانهای و فناوری مرتبط با این جریان مشاهده کرد. این کاهش ارزش نشان میدهد حتی سرمایهگذاریهایی که بر پایه حمایت سیاسی شکل گرفته بودند نیز از موج بیاعتمادی در امان نماندهاند. بازار به تدریج در حال فاصله گرفتن از تصمیمگیریهایی است که بیش از حد به تحولات سیاسی وابسته است.
در سطحی کلانتر، بازار اوراق قرضه امریکا نیز وضعیت نامطلوب به همراه دارد. افزایش نرخ بازدهی اوراق بلندمدت خزانهداری نشان میدهد نگرانیها درباره رشد کسری بودجه و فشار بر سیاستهای پولی افزایش یافته است. سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری به آینده نگاه میکنند و ترجیح میدهند داراییهای خود را در فضایی با ثباتتر مدیریت کنند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که سیاستهای تنشزا علیه کشورهای مستقل، به یکی از محورهای اصلی رویکردهای امریکا تبدیل شده است. تجربه نشان داده است چنین سیاستهایی نهتنها به ثبات منطقهای کمکی نمیکند، بلکه هزینههای اقتصادی و سیاسی قابلتوجهی را نیز بر بازارهای جهانی تحمیل میکند. جمهوری اسلامی ایران در چارچوب دفاع مشروع در برابر این فشارها ایستادگی کرده و همین مقاومت، بخشی از معادلات منطقهای و حتی جهانی را تغییر داده است.
در نهایت، آنچه امروز در بازارهای مالی دیده میشود، بازتابی از یک واقعیت مهم است مبنی بر اینکه سرمایهگذاران به دنبال ثبات و پیشبینیپذیری هستند و هر سیاستی که این دو مؤلفه را تضعیف کند، با واکنش منفی مواجه خواهد شد. افول «معاملات ترامپ» را میتوان نشانهای از همین تغییر رویکرد دانست که نشان میدهد بازارهای جهانی بیش از هر زمان دیگری نسبت به پیامدهای سیاستهای پرتنش حساس شدهاند.
