جوان آنلاین: بازار کالاهای اساسی و نرخ ارز معمولاً در شرایط بحرانی، با نوسانات شدید و التهاب روبهرو میشوند، اما سیاستگذار در جریان جنگ تحمیلی سوم با توجه به تجربه جنگ تحمیلی نخست و بحرانهای منطقهای پیشین و همچنین جنگ ۱۲ روزه و با ایجاد فضای همدلی و همکاری، وحدت و انسجام ملی توانست از این گردنه عبور کند. در ۴۰ روز تجاوز نظامی علیه کشورمان، کالاهای اساسی باوجود محدودیت واردات در مرزهای جنوبی، به وفور توزیع و قیمت دلار و طلا نیز با کاهش روبهرو شد. همزمان با کاهش نرخ دلار، در این مدت تمامی سودهای بانکی و سود صندوقهای درآمد ثابت در زمان مقرر پرداخت شد و همین مسئله نقش مهمی در مدیریت بازار ارز داشت. همچنین با اقدامات انجامشده وقفهای در توزیع سوخت مشاهده نشد و برنامهریزیهای متعددی برای مدیریت برق و سایر منابع انرژی در صورت حمله به نیروگاهها در دستور کار قرار گرفت. با اقدامات انجامشده و به باور کارشناسان و عموم مردم، دولت در آزمون مدیریت شرایط اقتصادی در جنگ رمضان، نمره قابل قبولی دریافت میکند.
با توجه به وابستگی بخشی از تأمین کالای اساسی کشور به واردات، بهویژه در خصوص غلاتی، چون گندم، برنج، سویا و ذرت، بروز جنگ میتواند زنجیره تأمین این محصولات را با اختلالات جدی روبهرو کند. از اختلال در مسیرهای حملونقل دریایی و زمینی تا نوسانات شدید بازار ارز و افزایش ریسکهای تجاری برای شرکتهای بینالمللی طرف قرارداد با ایران، همه و همه میتوانند امنیت غذایی کشور را در کوتاهمدت و بلندمدت تهدید کنند. همچنین نگرانیهایی در خصوص کاهش ذخایر استراتژیک، افزایش قیمت مواد غذایی در بازار داخلی و تشدید فشار بر اقشار آسیبپذیر اجتماعی، ابعاد مختلف این بحران را برجستهتر میسازد. در این وضعیت، امنیت غذایی دیگر صرفاً یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه یک موضوع راهبردی و ملی است که نیازمند برنامهریزی هوشمندانه، مدیریت هماهنگ و مشارکت فعال بخش دولتی و خصوصی است. دولت با درک این مهم، با ذخیرهسازی مناسب کالاهای اساسی پیش از این تجاوز و با تسریع واردات و کاهش بوروکراسیهای پیچیده در زمان حمله، در زمینه مدیریت کالاهای اساسی موفق عمل کرد، همچنین توزیع کالابرگ نیز در این مدت طبق برنامهریزیها انجام شد.
از فراوانی کالاهای اساسی تا ذخیرهسازی برای بیش از ۶ ماه
حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه در دیدار با وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه امنیت غذایی اولویت برنامههای دولت بوده است، گفت: با تدبیر وزارت جهاد کشاورزی هیچ کمبودی در بازار کالاهای اساسی در سراسر کشور ایجاد نشد.
غلامرضا نوریقزلجه، وزیر جهاد کشاورزی نیز در این دیدار ضمن قدردانی از حمایت همهجانبه دولت از تولیدکنندگان و تأمینکنندگان بخش کشاورزی گفت: امنیت غذایی و معیشت مردم در اولویت برنامههای دولت قرار دارد و همه دستگاههای اجرایی به صورت هماهنگ به تحقق آن کمک میکنند.
پیرامون عملکرد دولت در مدیریت کالاهای اساسی، جلسهای با حضور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در مجمع نمایندگان استان تهران در مجلس شورای اسلامی نمایندگان مجلس نیز برگزار شد.
احمد میدری در این نشست با بیان اینکه کمبودی در زمینه کالاهای اساسی گزارش نشد، افزود: تلاش میکنیم مبادی واردات کالاهای اساسی جنوب کشور از مرزهای شرقی، غربی و شمالی کشور هم افزایش یابد.
میدری ادامه داد: با توجه به توزیع کالابرگ، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز تلاش میکند میزان واردات کالاهای اساسی افزایش یابد.
وزیر کار با اشاره به سیاست دولت در سپردن فعالیتهای اجرایی به بخش خصوصی اعلام کرد: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی آماده است در حوزههای مختلف از جمله راهبری معادن با بخش خصوصی همکاری کند.
وی پرداخت تسهیلات ۲۰میلیون تومانی به بازنشستگان تأمین اجتماعی را از دیگر اقدامات وزارت تعاون در این دوران عنوان کرد.
یک عضو هیئت رئیسه مجلس نیز با اشاره به برنامهریزیهای انجامشده گفت: با واردات مناسب و ذخیرهسازی مطلوب کالاهای اساسی، کشور حداقل تا شش ماه آینده در تأمین نیازهای اساسی با مشکل جدی مواجه نخواهد بود.
عباس پاپیزاده افزود: در خصوص کالاهای اساسی مانند روغن نیز ذخیرهسازی مناسبی انجام شده و این کالاها در نقاط مختلف و پراکنده کشور انبار شدهاند تا در شرایط جنگی، کمتر در معرض آسیب قرار گیرند. این تدبیر، اقدام بسیار خوبی است و میتواند به پایداری عرضه کمک کند.
پاپیزاده با تأکید بر اهمیت نظارت بر بازار تصریح کرد: تنظیم بازار و نظارت بر توزیع و قیمتگذاری کالاهای اساسی از موضوعات مهمی است که هم اصناف و هم وزارت جهاد کشاورزی باید با دقت بیشتری آن را دنبال کنند تا آرامش بازار حفظ شود.
عضو هیئت رئیسه مجلس همچنین در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت خوراک دام اشاره کرد و گفت: در این حوزه نیز برنامهریزی خوبی انجام شده است تا برای دوره جدید جوجهریزی در صنعت مرغ، نهادهها و خوراک مورد نیاز بموقع تأمین شود.
احد آزادیخواه، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس هم با اشاره به برنامههای نظارتی این کمیسیون در حوزه امنیت غذایی اظهار داشت: در راستای ایفای نقش نظارتی مجلس بر تأمین کالاهای اساسی و پایش ذخایر استراتژیک کشور، برنامهریزی دقیقی برای حضور میدانی اعضای کمیسیون در مناطق مختلف کشور صورت گرفت.
آزادیخواه تأکید کرد: با این اقدام نظارتی، در یک مرحله وضعیت پنج استان مهم و راهبردی کشور در حوزه کشاورزی و ذخایر کالا رصد شد تا ضمن شناسایی تنگناها، تمهیدات لازم برای رفع موانع و اطمینان از پایداری امنیت غذایی در سطح ملی اتخاذ شود.
کنترل و مدیریت نرخ ارز در شرایط جنگی
یکی از کانونهای التهاب اقتصاد ایران بازار ارز است. در شرایط آغاز جنگ یا حتی تهدید محدود، تقاضای سفتهبازی و احتیاطی برای ارز به شدت افزایش مییابد. مردم، شرکتها و حتی برخی نهادهای وابسته به دولت، هر یک به نوعی سعی میکنند دارایی خود را حفظ یا منتقل کنند، این موضوع میتواند بلافاصله به جهش نرخ ارز منجر شود، بنابراین بانک مرکزی باید استراتژیای روشن، سریع و دقیق را در این شرایط در دستور کار قرار میداد.
گزارشها نشان میدهد طی ۴۰ روز تجاوز نظامی علیه ایران، قیمت دلار تلگرامی در محدوده زیر ۱۶۰ هزار تومان قرار داشت، به تبع آن و با توجه به کاهش قیمت طلای جهانی و افزایش شدید قیمت نفت، نرخ سکه و طلا نیز در بازار داخلی روند کاهشی داشت تا جایی که قیمت طلا که در سال گذشته سقف ۲۳ میلیون تومان را نیز تجربه کرده بود در این مدت به محدوده ۱۶ میلیون تومان در هر گرم نیز کاهش یافت.
همچنین در معاملات روز چهارشنبه ۱۹فروردین نرخ ارز در مرکز مبادله در کانال ۱۳۹هزار تومان قرار گرفت. یورو نیز در معاملات روز چهارشنبه مرکز مبادله ایران با نرخ خرید ۱۵۹هزارو۷۸۹ تومان و نرخ فروش ۱۶۱هزارو۲۴۰تومان در تابلوی معاملات ثبت شد.
آرامش در مدیریت توزیع سوخت و انرژی
همزمان با مدیریت کالاهای اساسی و قیمت ارز به عنوان مؤلفههای مهم اقتصاد ایران، در ۴۰ روز تجاوز نظامی امریکا و اسرائیل علیه کشورمان، به مدیریت توزیع سوخت نیز توجه ویژهای شد. همچنین به رغم ایجاد نگرانیهایی برای قطعی گسترده برق برنامهریزی شد تا در صورت بروز حادثه، برق از مسیرهای دیگر تأمین شود. بر اساس گزارشها در ۴۰روز تجاوز نظامی دشمن حدود هزارو۹۰۰ حادثه جدی در شبکه برق رخ داده که همگی مدیریت و برطرف شدند.
مصطفی رجبیمشهدی، معاون وزیر نیرو با اشاره به اتصال نیروگاهها در شبکه پهناور برق گفت: طی ۲۲سال گذشته خاموشی سراسری رخ نداده است و اگر در نقطهای مشکلی ایجاد شود، از طریق سایر خطوط و نیروگاهها جبران خواهد شد.
وی افزود: نیروهای آموزشدیده و باتجربه در صنعت برق حضور دارند و تلاش میکنند در کوتاهترین زمان ممکن مشکلات احتمالی را برطرف کنند.
رجبیمشهدی با اشاره به توان داخلی صنعت برق گفت: بخش زیادی از تجهیزات مورد نیاز در داخل کشور تولید میشود و این شبکه برقرسانی به همه مردم و همچنین واحدهای تولیدی را پوشش میدهد.
عباس علیآبادی، وزیر نیرو نیز با اشاره به برنامهریزیهای انجام شده در حوزه مدیریت برق در شرایط جنگ و با تأکید بر تأمین برق مراکز حساس کشور گفت: مشکلی در تأمین برق کشور وجود نداشت و حتی برق مازاد نیز در شبکه وجود دارد.
وقت حمایت از کسبوکارهاست
با اعلام «سکوت صحنه نبرد نظامی» پس از جنگ ۴۰ روزه و در شرایطی که سیاستگذاران تلاش کردند شرایط جنگ تحمیلی را در این مدت در اقتصاد خنثیسازی کنند، انتظار میرود اقدامات حمایتی از کسبوکارها و واحدهای آسیبدیده به صورت جدی در دستور کار قرار گیرد.
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی در اظهاراتی پیرامون وضعیت پایداری زیرساختهای اقتصادی و اقدامات وزارتخانه در مدیریت بحران گفت: به رغم حملات بیوقفه و سنگین سایبری و نظامی که به صورت مستمر علیه شبکه بانکی کشور صورت میگیرد، تیمهای متخصص این وزارتخانه موفق شدهاند پایداری خدمات را به طور کامل در شبکه بانکی برقرار کنند. همچنین با توجه به حملات متجاوزانه کشورهای امریکا و رژیم صهیونیستی که به آسیبهایی در برخی شرکتها و کارخانجات منجر شده است، همکاران من در وزارتخانه ظرفیتهای جدیدی را در بازار سرمایه ایجاد کردهاند. باید دید چه اقدامات عملی در این خصوص در دستور کار قرار میگیرد.
