جوان آنلاین: سالهاست رفتوآمد در تهران برای خیلیها به بخشی خستهکننده از زندگی روزمره تبدیل شدهاست؛ از ایستادنهای طولانی در ایستگاههای شلوغ گرفته تا نشستن در اتوبوسهایی که گاهی آنقدر پر هستند که حتی جای نفس کشیدن هم سخت میشود. ترافیک سنگین، توقفهای پیدرپی و خیابانهای قفلشده، ساعتهای زیادی از روز شهروندان را میگیرد، ساعتهایی که میتوانست صرف کار، درس، استراحت یا کنار خانواده بودن شود.
البته در این میان، تلاشهایی هم برای بهتر شدن اوضاع انجام شدهاست. در ماهها و سالهای اخیر اتوبوسهای جدیدی به ناوگان اضافه شده و بعضی از اتوبوسهای قدیمی هم بازسازی شدهاند. این کارها هر چند همه مشکلات را حل نکرده، اما دستکم کمی از فشار کمبود اتوبوس کم کرده است.
حالا با ورود اتوبوسهای دوکابین ۱۸ متری به خطوط شهری، امید تازهای برای مسافرانی که هر روز با شلوغی سروکار دارند، ایجاد شده است. این اتوبوسها ظرفیت بیشتری دارند و میتوانند در مسیرهای پرتردد، جمعیت بیشتری را جابهجا کنند. همزمان، بزرگترین ایستگاه شارژ خودروهای برقی هم در کیانشهر افتتاح شده تا خودروهای شخصی و تاکسیهای برقی راحتتر بتوانند از آن استفاده کنند.
شاید این اتفاقها در نگاه اول خیلی بزرگ به نظر نرسد، اما برای کسی که هر روز صبح و عصر در صف اتوبوس میایستد یا در ترافیک میماند، همین تغییرهای کوچک هم میتواند دلگرمکننده باشد، قدمهایی که اگر ادامه پیدا کند، شاید رفتوآمد در پایتخت را کمی آسانتر و قابلتحملتر کند.
گامهای تازه برای نوسازی ناوگان پایتخت
روز گذشته، در مراسم رونمایی از اتوبوسهای جدید، نگاهها فقط به بدنههای تازه و صندلیهای نو نبود، بلکه بخش مهمی از صحبتها به آمار و ارقامی اختصاص یافت که از یک دوره پرتحرک در نوسازی ناوگان حکایت میکرد. علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در آغاز مراسم، از نوسازی یک هزار و ۷۶۴ دستگاه اتوبوس در این دوره خبر داد: «این رقم در مقایسه با عملکرد ۱۶ سال گذشته که یک هزار و ۵۸۴ دستگاه بود، نشاندهنده رکوردشکنی بیسابقه در خرید و نوسازی ناوگان اتوبوسرانی پایتخت است.»
او با اشاره به سرمایهگذاری ۳ هزار و ۷۵ میلیارد تومانی برای خرید ۱۵۵ دستگاه اتوبوس و احداث بزرگترین ایستگاه شارژ خودروهای برقی کشور افزود: «در دهه ۸۰ بالغ بر ۳ هزار دستگاه اتوبوس خریداری شد، اما در دهه ۹۰ عملاً هیچ خریدی صورت نگرفت. در سال ۱۴۰۰ و در دوره ریاست جمهوری شهید رئیسی، ۲۷۱ دستگاه اتوبوس خریداری شد که قرار بود به حدود یک هزار و ۱۰۰ دستگاه برسد، اما با شهادت ایشان این روند متوقف شد. تأکید میکنم این ۲۷۱ دستگاه جدا از یک هزار و ۷۶۴ دستگاه نوسازیشده در این دوره است.»
زاکانی با اشاره به اراده مدیریت شهری برای ارتقای کیفیت خدماترسانی اظهار داشت: «علاوه بر این، قراردادهای متعددی برای خرید اتوبوس منعقد شده که بهزودی وارد خطوط خواهند شد. هدف ما فراهم آوردن شرایط مطلوب سفر برای شهروندان با تنوع بالایی از اتوبوسهای سهکابین تا تککابین است. این اقدامات چهره شهر را دگرگون و رفاه مردم را تأمین میکند.»
او در ادامه به محدودیتهای داخلی اشاره کرد: «کلانشهر تهران به بیش از این تعداد اتوبوس نیاز دارد، اما با محدودیتهایی خارج از اختیار مدیریت شهری مواجه هستیم. هماکنون اتوبوسهای داخل گمرک منتظر طی تشریفات اداری و اعمال مقررات هستند. متأسفانه بخشی از مشکلات ما حتی بیش از موانع خارجی، ناشی از بوروکراسی داخلی است.»
شهردار تهران همچنین درباره آسیبهای واردشده به ناوگان در ناآرامیهای دیماه امسال گفت: «در این شبهکودتا، حدود دهها دستگاه اتوبوس از مدار خارج شد، ۲۲ دستگاه به طور کامل به آتش کشیده شد و مابقی دچار خسارتهای سنگین شدند. پیام رونمایی امروز این است که مدیریت شهری اراده راسخی دارد تا هیچ خللی در خدمترسانی ایجاد نشود.»
او برنامههای کلان مدیریت شهری در حوزه حملونقل را نیز تشریح کرد: «هوشمندسازی و توسعه سفرهای ترکیبی اولویت اصلی ماست. این برنامه در سه محور اجرا میشود؛ مناسبسازی و توسعه سفرهای ترکیبی، بهینهسازی خطوط و هوشمندسازی تجهیزات مرتبط با حملونقل عمومی.»
زاکانی از توسعه اینترنت پرسرعت و مترو نیز خبر داد: «تهران دارای ۲ هزار و ۳۰۰ کیلومتر فیبر نوری است و قراردادهایی برای توسعه آن تا ۷ هزار کیلومتر منعقد شدهاست. همچنین در حوزه مترو، احداث چهار خط جدید و تکمیل خطوط موجود در دستور کار قرار دارد.»
او در بخش دیگری از سخنانش به نوسازی ونها و موتورسیکلتهای کار اشاره کرد: «برای خرید ۱۰ هزار دستگاه ون برقی اقدام شده و ۳۰۰ هزار دستگاه موتورسیکلت کار شهر تهران به موتورسیکلت برقی تبدیل خواهد شد تا پایتخت از ترافیک و آلودگی هوا رهایی یابد.»
شهردار تهران همچنین در پایان گفت: «عقبافتادگی مناطق جنوبی تهران چشمگیر بود و به همین دلیل ۶۶ درصد از کل پروژههای مدیریت شهری ششم در پایین خط میدان انقلاب متمرکز شدهاست. آنچه دشمن را مأیوس میکند، امیدواری مردم ایران است و ما موظفیم با خدمترسانی صادقانه، امید شهروندان را افزایش دهیم.»
گسترش حملونقل پاک
در ادامه مراسم، صحبتها از نوسازی فراتر رفت و به آیندهای رسید که قرار است سهم برق در آن بیشتر از همیشه باشد. محسن هرمزی، معاون حملونقل و ترافیک شهرداری تهران، با تشریح روند برقیسازی ناوگان گفت این مسیر حالا از مرحله وعده گذشته و وارد فاز اجرا شدهاست: «نهضت برقیسازی با رونمایی و تحویل نخستین پارت اتوبوسها و تاکسیهای برقی آغاز شد و توسط همکاران در شرکتهای پیمانکار ادامه یافت.»
او با اشاره به بازخوردهای سال گذشته افزود: «در این مدت با نقدها، انتقادها و البته تشکرهای فراوان مواجه بودیم، اما امروز برقیسازی به یک مبنای مستحکم برای ادامه مسیر تبدیل شده و همه مجموعهها ضرورتهای آن را درک کردهاند.»
هرمزی همچنین نتایج مطالعات علمی در حوزه کیفیت هوای تهران را یادآور شد: «گزارشهای اخیر دانشگاه تهران و شرکت کنترل کیفیت هوا نشان میدهد مسیر انتخابشده در حملونقل پاک، درست و مطابق استانداردهای بینالمللی است.»
معاون شهردار تهران به دستاوردهای عملی اشاره کرد: «امروز کل منطقه مرکزی تهران با اتوبوسهای برقی اداره میشود و خط BRT از ترمینال شرق جدید تا میدان آزادی نیز کاملاً برقی خواهد شد.»
او درباره نوسازی ناوگان اضافه کرد: «پس از ۱۵ سال، اتوبوسهای بیآرتی نوسازی میشوند. تا اوایل سال آینده، ۴۰۰ دستگاه دیگر به خطوط اضافه خواهد شد و هماکنون ۵۹ دستگاه اتوبوس جدید به بندر رسیدهاند.»
هرمزی همچنین از تولید داخلی اتوبوسهای برقی خبر داد: «با همکاری شرکت مپنا پنج دستگاه اتوبوس برقی تولید داخل وارد ناوگان شده و مابقی به تدریج اضافه خواهند شد. امروز نیز ۱۵۵ دستگاه اتوبوس جدید به چرخه خدمت وارد شد.»
او به امکانات ایستگاه شارژ کیانشهر نیز اشاره کرد: «این ایستگاه روزانه ۹ ساعت در اختیار اتوبوسها و ۱۲ تا ۱۳ ساعت در اختیار تاکسیرانان و خودروهای شخصی است و ظرفیت پذیرش نزدیک به هزار دستگاه را دارد.»
هرمزی در پایان گفت: «تلاش میکنیم بخش دیگری از قراردادها تا پایان سال اجرایی شود و امیدواریم این ریلگذاری در سالهای آینده با قدرت ادامه یابد.»
خدمترسانی بیوقفه در روزهای سخت
در بخش پایانی این مراسم، صحبتها رنگ و بوی قدردانی گرفت، از رانندگانی که هر روز پشت فرمان مینشینند تا نیروهای فنیای که بیوقفه برای سرپا نگه داشتن ناوگان تلاش میکنند. مهدی علیزاده، مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه با اشاره به لزوم خدمترسانی به مردم بهعنوان بهترین راه مقابله با دشمنان گفت: «بهترین راه مبارزه با امریکا خدمت به مردم است که در حوزه حملونقل عمومی بهطور عملی دنبال شدهاست.»
او با یادآوری حمایتهای شهرداری و شورای شهر گفت: «در چهارمین سال مدیریت شهری، نوسازی حدود ۲ هزار دستگاه اتوبوس محقق شد که رکورد بزرگی برای تهران است. پس از حدود ۱۵ سال، ناوگان خطوط تندرو نیز نوسازی میشود و این موفقیت نتیجه تلاشهای شهردار و مجموعه مدیریت شهری است.»
علیزاده به خطوط تازه نیز اشاره کرد: «اتوبوسهای ۱۸متری وارد خط یک (آزادی ـ تهرانپارس و بالعکس) شدهاند و آغاز به خدمترسانی کردهاند.»
او درباره زیرساختهای جدید که رونمایی شدهاست، اینگونه توضیح داد: «پایانه شارژ اتوبوسهای برقی و تاکسی کیانشهر افتتاح شد و روزانه ۱۲۰ دستگاه اتوبوس و ۹۶۰ دستگاه تاکسی در آن شارژ میشوند.»
مدیرعامل شرکت واحد درباره اتوبوسهای تازه گفت: «۱۵۵ دستگاه اتوبوس شامل دیزلی، برقی و ۱۸ متری امروز وارد ناوگان شد، این اقدام هم در کاهش آلودگی هوا و هم در ارتقای کیفیت خدمات مؤثر است.»
علیزاده در پایان از همه دستاندرکاران قدردانی کرد: «نیروهای فنی، رانندگان، مدیران و کارکنان شرکت واحد در طول یک سال گذشته، حتی در شرایط سخت و در ایام فتنه، خدمترسانی را متوقف نکردند و تا آخرین لحظه مردم را جابهجا کردند. قدردان زحمات آنان هستم.»
لحظههایی از آرامش در شلوغی شهر
تغییر در کلانشهری، چون تهران معمولاً ناگهانی و چشمگیر اتفاق نمیافتد، بلکه آرام و تدریجی خود را نشان میدهد. حالا با ورود اتوبوسهای تازه به خطوط و راهاندازی ایستگاه شارژ کیانشهر، بخشی از این تغییر در جریان رفتوآمدهای روزانه قابلمشاهده است.
ترافیک همچنان بخشی از واقعیت پایتخت است و شلوغی خیابانها یکشبه از میان نمیرود، اما برای مسافرانی که هر روز در ایستگاهها منتظر میمانند، تفاوتهای کوچک حس میشود؛ اتوبوسهای جادارتر، نظم بیشتر در حرکت و کاهش نسبی زمان انتظار. تغییراتی که شاید در مقیاس کلان چشمگیر نباشد، اما در تجربه روزمره شهروندان معنا پیدا میکند.
بدون شک نوسازی ناوگان و توسعه زیرساختهای برقی، اگر تداوم داشته باشد، میتواند به تدریج کیفیت هوای شهر و همچنین سفرها را بهبود بخشد. هر چند مسیر پیشرو همچنان طولانی است، اما آنچه امروز دیده میشود، نشانهای از حرکتی است که طبق وعده مدیران شهری، در سالهای آینده سنجیدهتر و گستردهتر دنبال خواهد شد.
