جوان آنلاین: جمهوری ارمنستان در آستانه انتخابات پارلمانی که برای ژوئن ۲۰۲۶ برنامهریزی شده است، با حملات شدید ترکیبی (هیبریدی) مواجه شده است.
به گزارش تسنیم، مدتی است که یک کارزار هماهنگ انتشار اطلاعات نادرست علیه ایروان در جریان است؛ وضعیتی که مقامات این کشور را وادار کرد تا از شرکای اروپایی خود درخواست کمک کنند. در همین راستا، اتحادیه اروپا تصمیم گرفته مبلغ ۱۵ میلیون یورو برای افزایش تابآوری ارمنستان اختصاص دهد که بخش عمده آن صرف مبارزه با پمپاژ اطلاعات غلط خواهد شد.
سرویس اطلاعات خارجی ارمنستان در گزارش سالانه خود جزئیاتی از این حملات ترکیبی منتشر کرده است.
اگرچه این نهاد مستقیماً نامی از کشورهای درگیر نبرده، اما تصریح کرده که با هدف جهتدهی به افکار عمومی در دوره پیش از انتخابات، موارد زیر به شدت در حال انتشار است:
اطلاعات کذب، تحریفشده و بریدهشده از بافت اصلی؛
گفتمانهایی در فضای رسانهای که در تضاد با منافع ملی ارمنستان قرار دارند.
ردپای رباتهای اینترنتی و هوش مصنوعی
سرویس اطلاعات خارجی ارمنستان هشدار داده که هم تبلیغات آشکار و هم عملیات اطلاعاتی پنهان علیه ایروان به کار گرفته میشود.
در گزارش این سرویس آمده است: «تبلیغات آشکار عمدتاً توسط نهادهای دولتی خارجی و سرویسهای ویژه انجام میشود. اما عملیات پنهان که اغلب برای ضریب دادن به تبلیغات آشکار است، از وبسایتها و حسابهای کاربری بدون ردپای مشخص دولتی استفاده میکنند تا گزارههای شوکآور و رادیکال را منتشر کنند.»
این گزارش میافزاید که در سال ۲۰۲۵ تاکتیک انتشار اخبار جعلی از طریق شبکههای رباتیک و حسابهای جعلی مشاهده شده است. نکته نگرانکننده، رشد فزاینده استفاده از هوش مصنوعی برای تولید متن، صدا و ویدئوی جعلی (Deepfake) است که پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶ ابعاد گستردهتری یابد.
کارشناسان ارمنی معتقدند که منشأ اصلی این جریانسازیها، شبکههای رباتیک روسی و منابع تبلیغاتی جمهوری آذربایجان هستند. ارمنستان اخیراً هدف شبکه رباتیک نزدیک به کرملین موسوم به «ماتروشکا» قرار گرفته است؛ شبکهای که پیشتر اوکراین و مولداوی را هدف قرار میداد. اخیراً ویدئوهایی با کمک هوش مصنوعی منتشر شده که در آن نیکول پاشینیان به ساخت «اتاقهای گاز» متهم میشود و یا خوانندهای مشهور (شر) دعوت به ربودن او میکند.
حملات تنها محدود به نخستوزیر ارمنستان نیست؛ «آلن سیمونیان»، رئیس مجلس ارمنستان نیز هدف ترور شخصیت قرار گرفته و شایعاتی مبنی بر دست داشتن او در شبکه پدوفیلی برای مقامات ارشد منتشر شده است.
همچنین پلتفرم «VT Foreign Policy» مدعی شده پاشینیان برای پاکسازی صحنه سیاسی قبل از انتخابات، قضات نزدیک به خود را منصوب میکند؛ ادعایی که وزارت دادگستری آن را تکذیب کرد.
«بوریس ناواساردیان»، تحلیلگر سیاسی، معتقد است که روسیه این کارزارها را کاملاً حسابشده هدایت میکند.
وی میگوید: «هدف روسیه لزوماً تغییر فوری حکومت نیست، بلکه مشروعیتزدایی از فرآیند انتخابات است. آنها میخواهند تخلفاتی را تحریک کنند که مقامات برای آن آماده نیستند.»
ناواساردیان هشدار میدهد که هدف نهایی، چندپاره کردن آراء مردم است تا هیچ نیرویی نتواند اکثریت قاطع را کسب کند و کشور ناچار به تشکیل یک دولت ائتلافی ناپایدار شود؛ سناریویی که میتواند مدیریت کشور و تصمیمگیریهای حیاتی امنیتی را فلج کند.
بازی دوگانه باکو؛ نرمش تاکتیکی تا روز رأیگیری
به گفته این تحلیلگر، اهداف باکو و مسکو کاملاً منطبق نیست. هدف جمهوری آذربایجان، تخریب وجهه بینالمللی ارمنستان و کاهش حمایتهای آمریکا و اتحادیه اروپا از ایروان است. ناواساردیان معتقد است که باکو تا زمان برگزاری انتخابات (ژوئن ۲۰۲۶) موضعی نسبتاً سازنده اتخاذ خواهد کرد؛ چرا که تضعیف پاشینیان در حال حاضر شاید به نفع باکو نباشد. اقداماتی نظیر بازگرداندن چهار زندانی ارمنی یا نرمش در مذاکرات رفع انسداد مسیرها در این راستا ارزیابی میشود.
اما پس از انتخابات چه خواهد شد؟ این کارشناس دو سناریو را محتمل میداند:
۱. اگر پاشینیان در قدرت بماند، ممکن است موضع باکو سختتر شود.
۲. یا اینکه باکو برای تسریع در بازگشایی کریدورها (بهعنوان بازیگر ترانزیتی شرق-غرب) همان موضع نرم را ادامه دهد. مسائل دشوار مانند وضعیت «آنکلاو»ها (برونبومها) و اراضی اشغالی ارمنستان در سال ۲۰۲۲، پس از انتخابات تعیین تکلیف خواهند شد.
ناواساردیان در پایان تأکید میکند که کشورهای کوچک توانایی مسدودسازی گسترده اینترنت مانند چین را ندارند. راهکار موثر، تولید اطلاعات باکیفیت و شفافیت حداکثری است.
وی به تأسیس «اداره ارتباطات راهبردی» در دفتر نخستوزیری اشاره کرد که وظیفه دارد سیاست رسانهای دولت را در برابر این تهدیدات تدوین کند؛ هرچند برای قضاوت درباره کارایی این نهاد تازه تأسیس هنوز زود است.
