جوان آنلاین: تهران پاسخ خود به طرح امریکا را دیروز از طریق پاکستان ارسال کرد؛ پاسخی که هرگونه مذاکره درباره برنامه هستهای را منوط به پایان کامل جنگ و رفع محاصره دریایی میکند. این ابتکار سه مرحلهای که بنابر گمانهزنیها بر ضمانت تکرار نشدن دوباره ماجراجویی نظامی در مرحله اول اصرار دارد، همچنین تضمینکننده مدیریت مؤثر بر تنگه هرمز و در نهایت، گفتوگوها درباره برنامه هستهای ایران متمرکز است.
«پاسخ ایران به پیشنهاد امریکا بر پایان جنگ و تضمین امنیت تردد دریایی در خلیج فارس و تنگه هرمز متمرکز است.» این عبارت، چکیده پاسخی است که تهران دیروز به اسلامآباد داد. وزارت خارجه ایران در روزهای گذشته اعلام کرده بود که پس از بررسیها و جمعبندی نهایی، به پیشنهاد امریکا پاسخ خواهد داد. طبق طرح پیشنهادی، در این مرحله، مذاکره بر پایان جنگ امریکا در همه جبههها به ویژه لبنان و تأمین امنیت کشتیرانی متمرکز است. بر اساس گزارشهای غیررسمی، پاسخ ایران بر سه مرحله واضح و مشخصی مبتنی است که در گام نخست، اتمام جنگ و تضمینهای امنیتی توافق بر سر پایان کامل و غیرقابل بازگشت جنگ ظرف ۳۰ روز، تضمین عدم تجاوز، خروج نیروهای امریکایی از پیرامون ایران، و لغو محاصره دریایی است. در گام دوم، بازگشایی تنگه هرمز تحت رژیم جدید، مدیریت این آبراهه در دستور کار قرار دارد که احتمالاً با همکاری عمان، یک چارچوب حقوقی جدید شکل خواهد داد. پس از اجرای مرحله اول، مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران آغاز خواهد شد. ایران با جدا کردن موضوع تنگه هرمز از مذاکرات هستهای، عملاً بزرگترین برگ برنده خود را در ازای امتیازات فوری یعنی رفع محاصره وارد معادله کرده است.
هنوز معلوم نیست که امریکا این را قبول میکند یا نه ولی کریس رایت وزیر انرژی امریکا دیروز در گفتوگویی با NBC گفت که توافق موقت با ایران بدون پرداختن به بحث هستهای ممکن است، سیگنالی که معلوم نیست چقدر مورد تأیید دونالد ترامپ است.
مهمترین چالش، اختلاف نظر امریکاییها بر سر این ساختار است. آنها نگرانند که با برداشتن محاصره دریایی پیش از مذاکرات هستهای، بزرگترین اهرم فشار و چانهزنی خود را از دست بدهند. این در حالی است که رویترز همچنان به بازگو کردن گزارشی که پیشتر الجزیره نیز آن را منتشر کرده و ایران هم آن را تکذیب کرده بود، تکیه دارد. رسانههای امریکایی مدعی هستند که طبق یک طرح ۱۴ مادهای که واشینگتن پیشنهاد شده است، ایران ملزم به تعهد به عدم توسعه سلاحهای هستهای و توقف کامل غنیسازی اورانیوم حداقل به مدت ۱۲ سال خواهد بود. ایران همچنین باید حدود ۴۴۰ کیلوگرم (۹۷۰ پوند) اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد را تحویل دهد. رویترز هم در راستای همین خط خبری اقدام امریکا را در چارچوب لغو تدریجی تحریمها، آزادی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران و لغو محاصره دریایی بنادر ایران محدود میکند و هر دو طرف علاوه بر این، تنگه هرمز را ظرف ۳۰ روز پس از امضا بازگشایی خواهند کرد.
پوتین: ایران دیگر اورانیوم را منتقل نمیکند
دونالد ترامپ در ادامه لفاظیها، دیروز در گفتوگو با برنامه فول مِژِر، یک بار دیگر به رجزخوانی و طرح خواستههای خود پرداخت و گفت: «در مرحلهای اورانیوم غنیشده را به دست خواهیم آورد. ما همیشه آن را زیر نظر داریم و اگر کسی بخواهد به آن نزدیک شود او را منفجر خواهیم کرد.» رئیسجمهور امریکا اضافه کرد: «من نگفتم عملیات رزمی علیه ایران تمام شده، اما گفتم که آنها شکست خوردند. ممکن است خودشان متوجه این موضوع نباشند، اما من فکر میکنم که متوجه هستند.» ترامپ مدعی شد: «ما میتوانیم تا دو هفته دیگر علیه ایران اقدام نظامی انجام دهیم و به تکتک اهداف شناساییشده حمله کنیم.» این در حالی است که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، شامگاه شنبه با اشاره به جنگ امریکا علیه ایران گفته بود: «درگیری بین تهران و واشینگتن بسیار پیچیده است و ما را در موقعیت دشواری قرار میدهد زیرا ما روابط خوبی با ایران و کشورهای خلیج فارس داریم.» وی با بیان اینکه ایران در زمینه هستهای به روسیه اعتماد دارد، گفت: «این اعتماد توجیه دارد. ما آمادهایم تجربه ذخیره اورانیوم غنیشده را برای ایران تکرار کنیم. همه در ابتدا موافق بودند، اما واشینگتن بعداً موضع خود را سختتر کرد.» اظهارات پوتین در شرایطی است که او در نشست خبری با ابراز تأسف از فقدان شهید علی لاریجانی در عرصه دیپلماسی گفته است: «آقای لاریجانی نزد من آمد. واقعاً تأسفبرانگیز است؛ او فردی بود که میشد گفتوگویی سازنده داشت و گفت ما موضع خود را تغییر دادهایم و دیگر حاضر نیستیم این اورانیوم غنیشده را به جایی منتقل کنیم.»
فقدان یک میلیارد بشکه نفت
روز یکشنبه و در کشاکش گمانهزنیها درباره جنگ امریکایی- صهیونی علیه ایران، تنشهای امنیتی در منطقه خلیج فارس ادامه داشت. یک نهاد دریایی انگلیسی اعلام کرد یک فروند کشتی باری در نزدیکی سواحل قطر هدف اصابت «پرتابهای ناشناس» قرار گرفته که منجر به آتشسوزی در کشتی شد، اما خدمه موفق به مهار حریق شدهاند. دیروز نیز، ارتش کویت اعلام کرد که با شماری از پهپادهای متخاصم در حریم هوایی خود مقابله کرده است. همچنین، وزارت دفاع قطر اعلام کرد که یک کشتی باری در آبهای سرزمینی این کشور در شمال شرق بندر مسیعید صبح یکشنبه هدف حمله پهپادی قرار گرفت. براساس بیانیه وزارت دفاع قطر، این کشتی از ابوظبی به سمت قطر در حال حرکت بود که هدف حمله پهپادی قرار گرفت و این حمله منجر به آتشسوزی محدود در کشتی شد. اثرات این تحولات بر عرضه نفت جهان مشهود است. بنابر اعلام مدیرعامل شرکت نفتی آرامکو در عربستان سعودی، جهان طی دو ماه گذشته حدود یک میلیارد بشکه نفت را از دست داد. وی اضافه کرد بازارهای انرژی حتی در صورت از سرگرفته شدن حرکت کشتیها در تنگه هرمز به مدت زمان زیادی برای بازسازی خود و ثبات نیاز دارد. پیشتر نیز منابع آگاه گزارش دادند که شرکت سعودی آرامکو قصد دارد صادرات گاز را در ماه آینده میلادی متوقف کند.
