آندری یرماک، رئیس دفتر زلنسکی که چند روز قبل گفته بود «حتی یک آدم عاقل هم نیست که سندی برای واگذاری سرزمین امضا کند» کنار گذاشته شد تا طرح صلح ترامپ پیش برود جوان آنلاین: یک هیئت اوکراینی امروز عازم واشینگتن است تا درباره طرح صلح دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا مذاکره کند؛ هیئتی که ظاهراً میخواهد این طرح صلح را تا حدی تعدیل کند که جنبههای تحقیرآمیز کمتری برای کییف داشته باشد. اوکراینیها قصد داشتند «آندری یرماک»، رئیس دفتر زلنسکی را هم در تیم مذاکرهکننده بگذارند، کسی که سالها حامی سیاست «عدم واگذاری حتی یک سانتیمتر خاک» اوکراین بوده ولی او روز جمعه استعفا کرد و از هیئت مذاکرهکننده هم کنار گذاشته شد.
به گزارش «جوان»، هیئت نمایندگان اوکراین قرار است امروز یکشنبه به واشینگتن برود تا درباره توافق پیشنهادی صلح که کاخ سفید با محوریت ترامپ عرضه کرده، مذاکره کند؛ طرحی که منتقدان در کییف و غرب آن را «تحقیرآمیز» میدانند و میگویند که برنده اصلی آن، روسیه است. افشاگریهای روزهای اخیر نشان داده که نسخه اولیه طرح ترامپ که ۲۸ بند داشته، اساساً بر مبنای یک سند غیر رسمی یا Non-Paper روسی شکل گرفته که بعد از واکنش اوکراینیها و گفتوگوهای اولیه برخی بندها کوتاه یا بازنویسی شده و آنطورکه گفته میشود و دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا هم هفته قبل آن را تأیید کرد، به ۲۲ بند کاهش یافت. با این حال، جنبههای اصولی طرح، از جمله مصالحه ارضی، محدودیتهای نظامی و پذیرش نپیوستن اوکراین به ناتو، همچنان در سند باقی ماندهاند.
انقلاب کوچک؟!
مخالفان داخلی این طرح میگویند نسخهای که در دست است قابل ارائه به مردم و پارلمان نیست، زیرا خواستههای اساسی امنیتی و حاکمیتی را در هم میشکند. «بلومبرگ» گزارش کرده که هیئت اوکراینی شامل «رستم اومروف»، دبیر شورای امنیت ملی اوکراین و وزیر دفاع سابق این کشور و «سرگئی کیسلیتسیا»، معاون وزیر امور خارجه اوکراین است که با «استیو ویتکاف»، فرستاده ویژه کاخ سفید و «جارد کوشنر»، داماد رئیسجمهور امریکا و مشاور اسبق او دیدار خواهند داشت. «آندری یرماک»، رئیس دفتر سابق زلنسکی هم قرار بود به عنوان عضو این هیئت در این مذاکرات شرکت کند، اما روز جمعه کنار گذاشته شد. یرماک که روز جمعه در خانهاش مورد بازجویی قرار گرفت، ظاهراً متهم به رسوایی اختلاس ۱۰۰میلیون دلاری است، چیزی که منجر به اخراج او و دو وزیر کابینه زلنسکی و حتی تهدید به سرنگونی کل کابینه زلنسکی شده است. ولی هیچ بعید نیست که برکناری او که اغلب به عنوان نفر دوم اوکراین شناخته میشد، با روحیه سازشناپذیری او ارتباط داشته و به درخواست واشینگتن انجام شده باشد. او همین چند روز قبل در این گفتوگو با آتلانتیک گفت: «امروزه حتی یک آدم عاقل هم نیست که سندی برای واگذاری سرزمین امضا کند. تا زمانی که زلنسکی رئیسجمهور اوکراین باشد کسی نباید روی واگذاری زمین به روسیه حساب کند. او به هیچ وجه حاضر به این کار نمیشود.» او گفته بود: «قانون اساسی اوکراین ما را از انجام چنین کاری منع میکند. کسی نمیتواند چنین کاری انجام دهد مگر اینکه بخواهد برخلاف قانون اساسی اوکراین و مردم این کشور اقدامی انجام دهد.» او همچنین در پیامی به روزنامه نیویورکپست نوشت: «میخواهم به خط مقدم بروم و برای هر انتقامی آمادهام. من یک فرد صادق و درست هستم و عذرخواهی میکنم اگر نمیتوانم بیش از این به تماسهای شما پاسخ دهم.»
یرماک هرچند اغلب به عنوان یک عامل سیاسی تندخو و متکبر معروف بود تا جایی که سیاستمداران و روزنامهنگاران مخالف، او را به سرکوب و سوءاستفاده متهم کردند ولی روزنامه نیویورک تایمز نوشته که اخراج مرد دست راست دیرینه ولادیمیر زلنسکی، دریچهای برای تغییرات گسترده در داخل اوکراین باز میکند و زلنسکی را بدون شخصیتی برای اجرای نظم و انضباط در سیاستهای رقابتی اوکراین رها میکند. ولودیمیر فسنکو، تحلیلگر سیاسی مستقر در کییف به گاردین میگوید «این یک انقلاب کوچک در سیستم سیاسی و سیستم حکومتی است.» یرماک عنصر کلیدی در سیستم قدرتی بود که زلنسکی ساخته بود.
سرخوردگی یوشچنکو: این تحقیرآمیز است
منابع میگویند مذاکرات پیشرو بر «تعدیل» بندهای مشخص تمرکز خواهد داشت: کاهش فشار برای واگذاری مناطق اشغالی، تضمینهای روشنتر برای حفظ توان دفاعی اوکراین، و ملاحظاتی درباره حضور و نقش نیروهای بینالمللی پس از توافق. نمایندگان کییف در آستانه سفر اصرار دارند که هیچ «خسارتی» به تمامیت ارضی پذیرفته نخواهد شد؛ با این حال، واقعیت قدرت در میدان و فشار دیپلماتیک واشینگتن، معادلهای پیچیده ساخته که برکناری نفر دوم اوکراین احتمالاً کییف را در مسیر توافقی قرار خواهد که ترامپ خواستار آن است. والاستریتژورنال از قول استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیسجمهور امریکا در امور اوکراین نوشته که در صورت پذیرش طرح صلح واشینگتن، این ابتکار میتواند از بروز درگیریهای جدید جلوگیری کرده و زمینه را برای تبدیل شدن امریکا، روسیه و اوکراین به شرکای تجاری فراهم سازد ولی در داخل اوکراین، انتقادها از فشاری که واشینگتن میآورد کییف طرح ترامپ را قبول کند، رو به افزایش است. دیمیترو کولبا، وزیر خارجه سابق اوکراین، در برنامه «۱۲ دقیقه با» در یورونیوز میگوید: «تسلیم شدن در برابر خواستههای روسیه و محدود کردن شمار سربازان اوکراینی در ارتش، ملت را تحقیر و راه جهنم را هموار خواهد کرد.» او تأکید میکند که کاهش تعداد نیروهای مسلح اوکراین به عنوان بخشی از توافق صلح با روسیه، کشور را در برابر تجاوزات آینده آسیبپذیر خواهد کرد. «ویکتور یوشچنکو» رئیسجمهور سابق اوکراین نیز طرح صلح پیشنهادی امریکا و روسیه برای پایان جنگ را به شدت محکوم کرده و آن را توافقی «تحقیرآمیز» میداند. او که سومین رئیسجمهور اوکراین بوده، این طرح را با «توافق مونیخ ۱۹۳۸» مقایسه کرده که با واگذاری بخشی از چکسلواکی به آلمان نازی، تنها ۱۱ ماه پیش از آغاز جنگ جهانی دوم، به «خیانت مونیخ» مشهور شد. یوشچنکو سرخوردگی اوکراین از اعتماد به امریکا را ابراز کرده و میگوید: «بسیاری از ملتها، از جمله اوکراین، با انتخاب آزادی و دموکراسی آینده خود را انتخاب کردهاند و میدانستند که رهبر این حرکت، امریکا و سیاست آن است... دهها ملت به این سیاست اعتماد کردهاند و امریکا باید نسبت به کسانی که به آن پاسخ داده و آن را پذیرفتهاند، مسئول باشد.» او همچنین یادآور شد که اوکراین یکی از ۵۰ عضو بنیانگذار سازمان ملل در سال ۱۹۴۵ بوده و در سال ۱۹۹۴ نخستین کشوری بود که به طور کامل سلاحهای هستهای خود را کنار گذاشت؛ ۱۷۰۰ کلاهک هستهای و حاملهای آن را به روسیه تحویل داد. این خلع سلاح با امضای رؤسایجمهور امریکا و روسیه رسمی شد. اکنون، به گفته او، همان کشورها طرحی «تحقیرآمیز» ارائه کردهاند. او درباره این طرح ۲۸ بندی گفت «خواندن این خطوط تحقیرآمیز است» و پیشبینی کرد که این سند بهعنوان «رسواترین صفحه دیپلماسی غرب» در نیمه اول قرن بیستویکم ثبت خواهد شد.