با توجه به تحریمهای نفتی و کاهش صادرات نفت خام و میعانات گازی ایران، بهرهبرداری از طرحهای پتروپالایشی به ظرفیت یک میلیون بشکه در روز، اگر قیمت هر بشکه نفتخام معادل ۷۵ دلار باشد، از عدمالنفع صادرات بیش از ۲۵ میلیارد دلار نفت خام و میعانات گازی در سال برای کشور جلوگیری میکند. به زعم کارشناسان، گسترش پتروپالایشگاهها در کشور یک ضرورت است و مزیتهای زیادی دارد.
با توجه به مزیتهای فراوانی که پتروپالایشگاهها برای کشور دارند، همواره راهاندازی آنها مورد تأیید مقام معظم رهبری بودهاست. ایشان در سخنرانی ابتدای سال، خودشان با اشاره به این موضوع که نرخ سرمایهگذاری در کشور کم شدهاست، تصریح کردند که باید به سمت سرمایهگذاری حرکت کنیم. یکی از مصداقهای مهم این سرمایهگذاری میتواند توسعه ظرفیتهای پالایشی کشور باشد.
پروژههای پتروپالایشگاهی سرمایهبر هستند و نیاز به تأمین سرمایههای کلانی دارند. از آنجایی که تأمین مالی پتروپالایشگاهها سنگین است، باید برایشان مشوق در نظر بگیریم. در قانون حمایت از صنایع پاییندستی نفتخام و میعانات گاز با استفاده از سرمایهگذاری مردمی مشوق تسهیلات تنفس خوراک مطرح شد. به این معنا که طرح از بدو بهرهبرداری به تعداد روزی که معادل با هزینه سرمایهگذاریاش باشد، خوراک نفت خام را رایگان دریافت میکند. صندوق توسعه ملی سدی در برابر اجرای قانون پتروپالایشگاهها ایجاد کرده است. این صندوق اعلام کردهاست که هر کدام از طرحها به صورت جداگانه نیازمند استجازه است. حال آنکه، مطابق اسناد مشروح مذاکرات صحن علنی مجلس، استجازه جهت تصویب این قانون در مجلس شورای اسلامی اخذ شده است. از طرف دیگر، تأکیدات پیاپی ایشان بر لزوم فاصله گرفتن از خامفروشی خود بر لزوم اجرای این قانون صحه میگذارد.
عبدالعلی رحیمی مظفری، عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفتگو با «جوان» با اشاره به این موضوع که مهمترین بخش قانون حمایت از توسعه صنایع پاییندستی نفتخام و میعانات گازی اعطای تنفس خوراک است، تصریح کرد: از طریق اعطای تنفس خوراک میتوانیم از نفتخام در راستای حل مشکل فروشش استفاده کنیم.
وی ادامه داد: در ساز و کاری که در قانون مورد بحث تعریف شدهاست، از یک طرف نفتخام را داخل کشور مصرف میکنیم و از طرف دیگر به تولید محصولات با ارزش افزوده بالا میپردازیم که برای کشور ارزآوری زیادی خواهد داشت. این عضو کمیسیون انرژی مجلس خاطر نشان کرد: نفت خامی را که الان برای فروشش مشکل داریم در قالب طرح تنفس خوراک در اختیار صنایع پاییندستی و پتروپالایشگاهها قرار میدهیم. به این ترتیب، زمینه برای استفاده از این مزیت در راستای تولید در صنایع پاییندستی فراهم میشود.
رحیمی مظفری گفت: در قانون حتی واحدهایی هم که کارشان را شروع کردهبودند، مشمول دریافت تنفس خوراک کردیم. تلاش بر این بودهاست که موانع سر راه سرمایهگذاری در حوزه پتروپالایشگاهها را از میان برداریم. امیدواریم تخصیص تنفس خوراک بتواند به بازگشت سریع سرمایه کمک و به عنوان یک جذابیت برای سرمایهگذاری در این حوزه عمل کند.
وی در خصوص لزوم استجازه برای تخصیص تنفس خوراک به تکتک طرحها که از سوی صندوق توسعه ملی مطرح شدهاست، گفت: تصویب قوانین با نظارت دقیق شورای نگهبان به لحاظ مطابقت با قانون اساسی و اصول دینی صورت میگیرد.
وی ادامه داد: وقتی قانون حمایت از توسعه صنایع پاییندستی نفتخام و میعانات گازی در مجلس تصویب شده و تنفس خوراک پیشبینی شدهاست، بهانه صندوق توسعه ملی در خصوص لزوم استجازه برای تخصیص تنفس خوراک در هر یک از طرحها قابلقبول نیست.
این عضو کمیسیون انرژی مجلس تأکید کرد: یکی از مشکلات فعلی این است که مبالغ حاصل از فروش نفت به صندوق توسعه ملی واریز میشود، اما این مبالغ صرف فاصله گرفتن از خامفروشی نمیشود. مبالغ حاصل از فروش نفت باید برگردد و در زمینه توسعه زنجیره ارزش صنایع میاندستی و پاییندستی نفت و گاز هزینه شود، اما چنین چیزی را شاهد نیستیم.
