ارسلان محمدی، کارشناس اقتصادی در گفتگو با «جوان» درباره وضعیت تحریمها در حوزه تجارت انرژی ایران گفت: در دهههای اخیر، ایران با دورههای متعدد تحریمهای اقتصادی که عمدتاً بخش انرژی این کشور را هدف قرار میدهند، مواجه بوده است. هدف این تحریمها محدود کردن برنامه هستهای ایران بوده است، در نتیجه، تحریمهایی بر بخشهای کلیدی مانند نفت و گاز اعمال شد و توانایی این کشور را برای صادرات نفتخام و دسترسی به فناوریهای پیشرفته لازم برای پالایش محدود کرد. ایران به جای تکیه صرف بر تهدید نرمافزاری دشمنان یا کمکهای خارجی، با یافتن راههایی برای دور زدن این تحریمها، استراتژی تقابلی را در پیش گرفته است.
وی با اشاره به بازاریابی نفتخام به پالایشگاههای بخش خصوصی در شرق آسیا گفت: ایران برای کاهش تأثیر تحریمها بر صادرات نفتخام خود، به طور استراتژیک وارد بازارهای پالایشگاههای بخش خصوصی در شرق آسیا شد، همچنین با ایجاد روابط با شرکتهای ملی نفت چین، هند، ژاپن و کرهجنوبی، از نیاز روزافزون آنها به منابع قابل اعتماد نفتخام بهره برد. مزیت همکاری با پالایشگاههای خصوصی این است که آنها مستقیماً تحت تحریمهای امریکا قرار نمیگیرند و آنها را قادر میسازد نفت ایران را بدون عواقب خریداری کنند. ایران معاملات تجاری جذابی را به این کشورهای آسیایی ارائه کرد، از جمله ساختارهای قیمتگذاری انعطافپذیر، قراردادهای بلندمدت و حجم عرضه تضمینشده. این موارد به ایران اجازه داد بازاری ویژه ایجاد کند و صادرات نفتخام را با وجود تحریمها ثابت نگه دارد.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به بازار جدید نفتخام ایران حاصل از صادرات خدمات فنی و مهندسی به امریکای جنوبی گفت: ایران برای تنوع بیشتر تجارت انرژی و جبران محدودیتها در بازارهای سنتی، فرصتهایی را در امریکایجنوبی با صادرات خدمات فنی- مهندسی دنبال کرد. بسیاری از کشورهای این منطقه دارای پالایشگاههای منسوخ یا نیمهفعال هستند که نیاز به نوسازی گسترده و ارتقای فناوری دارند. شرکتهای ایرانی با بهرهگیری از تخصص خود در توسعه زیرساختهای نفتی، پشتیبانی فنی و راهحلهای مهندسی ارائه کردند که این پالایشگاهها را قادر میسازد بهرهوری را بهینه کنند و ظرفیت خود را افزایش دهند. با ارائه خدمات مشاوره و بازسازی ارزشمند، ایران به طور همزمان به احیای پالایشگاههای امریکایجنوبی کمک و در عین حال بازارهای بیشتری را برای صادرات نفتخام خود باز کرد. این رویکرد نه تنها منابع درآمدی جایگزین را تضمین کرده بلکه ایران را به عنوان یک شریک ضروری در نوسازی تأسیسات قدیمی پالایش در منطقه قرار داده است.
وی در رابطه با مزایای رویکرد جدید گفت: تمرکز ایران بر رویارویی هدفمند با تحریمهای تجارت انرژی، همراه با ابتکارات دیپلماسی استراتژیک انرژی، دارای مزایای متعددی است؛ انعطافپذیری اقتصادی: ایران با تعامل فعال با شرکای خود در شرق آسیا و امریکایجنوبی، تأثیر تحریمهای تجارت انرژی را با موفقیت کاهش میدهد و بخش قابل توجهی از ثبات اقتصادی خود را حفظ میکند. بازارهای متنوع: ایجاد بازارهای جدید در آسیایشرقی و امریکایجنوبی وابستگی ایران به شرکای تجاری سنتی را کاهش میدهد و از پایداری بلندمدت در تجارت نفتخام آن اطمینان میدهد. مقابله هدفمند ایران با تحریمهای تجارت انرژی، همراه با تمرکز دقیق آن بر دیپلماسی انرژی، به کشور این امکان را داده است که محدودیتها را دور بزند و تجارت نفتخام انعطافپذیر را حفظ کند. ایران با تضمین مشارکت با پالایشگاههای بخش خصوصی در شرق آسیا و ارائه خدمات فنی برای احیای پالایشگاههای نیمهفعال در امریکایجنوبی و بازار جدید نفتخام خود حاصل از صادرات خدمات فنی و مهندسی به امریکایجنوبی و حضور پیشرانهای اقتصاد دانشبنیان در صنعت نفت و گاز در فرایند نوسازی پالایشگاههای مستهلکشده کشورهای امریکایجنوبی، بازارهای جدید، متنوع و انعطافپذیری را برای تجارت نفتخام خود پیدا کرده است و در بیاثر کردن تحریمها نقشی کلیدی دارد.
