اواخر مرداد امسال بود که نشستی با حضور هنرمندان کاریکاتوریست و کارتونیست به میزبانی حوزه هنری در شهر قم برگزار شد. در این نشست میهمانان و اساتیدی از برزیل دعوت شده بودند که در عرصه هنر کاریکاتور آثار برجستهای را در کارنامه هنری خود دارند. در ابتدای این نشست که با حضور هنرمندان و علاقهمندان به هنرهای تجسمی در سالن زائر مجتمع هدایت برگزار شد، سیدمسعود شجاعی طباطبایی کاریکاتوریست شناخته شده کشورمان در سخنانی به معرفی میهمانان حاضر برزیلی یعنی آقایان «ادرا آموریم» و «گیلمار» و محمدرضا دوستمحمدی کاریکاتوریست و مدرس دانشگاه پرداخت. آثار ارزشمند هریک از این هنرمندان که اغلب زمینه اجتماعی دارند همگی در دسترس مخاطبان در فضای مجازی است و با یک جست و جوی ساده میتوان با بررسی آثار آنها به ظرافت هنر طنز ترسیمی پی برد.
کاریکاتور و طنز ترسیمی سهم مهمی از تولیدات هنری کشور برزیل را به خود اختصاص داده است. اهمیت این رشته تا آنجاست که همه ساله در کشور برزیل مسابقات و رویدادهای مختلفی در زمینه کاریکاتور و هنرهای ترسیمی دیگر برگزار میشود. شجاعی طباطبایی در بخش دیگری از سخنان خود در این رویداد، برزیل را جزو پنج کشور برتر در عرصه کاریکاتور در دنیا دانست و به شرح خاطراتی از سفرهایش به برزیل برای حضور و داوری جشنوارههای بینالمللی از جمله جشنواره «پیراسیکابا» اشاره کرد و کاریکاتور را زبانی بینالمللی دانست که حتی وقتی زبان مشترکی برای گفتگو ندارید هم به کار میآید. همانطور که در دنیا این هنر در زمانها و موقعیتهای خاص بینالمللی باب شناخت ملتهای مختلف از یکدیگر را گشوده است.
او همچنین به بیان تجربیاتش در حوزه کاریکاتور و تبیین نقش سیاسی و اجتماعی کاریکاتور در کشور برزیل اشاره کرد و در بخشی دیگر از سخنانش به معرفی آثار مختلفی که از هنرمندان برزیلی بررسی کرده بود، پرداخت. شجاعی طباطبایی در ادامه «زیرالدو آلوس پینتو» کمدین و کاریکاتوریست برجسته برزیل را به حضار معرفی کرد و توضیحاتی درباره وجه اجتماعی آثار زیرالدو و اهمیتی که او در آثارش به آزادی رأی مردم میدهد را در این آثار توضیح داد. طباطبایی تجربیاتش را برای ایجاد خانه آثار این کاریکاتوریست برجسته در برزیل تشریح کرد. وی در قسمت آخر سخنانش نیز آثاری از گیلمار، دیگر هنرمند برزیلی حاضر در این نشست را از کتابهای او به نمایش گذاشت.
در بخش دیگری از این رویداد، گیلمار، هنرمند کاریکاتوریست برزیلی سخنرانی کرد و به گفتگو با هنرمندان حاضر در جلسه پرداخت. او در پاسخ به سؤال محمدرضا دوستمحمدی درباره خط قرمزهای کاریکاتور و نقش آن در برزیل گفت خط قرمزهای زیادی وجود ندارد! حتی با زبان هنر کاریکاتور به رئیسجمهور نیز میتوان انتقاد کرد و خندید! هر مسئله سیاسی اجتماعی را هنرمند کاریکاتوریست میتواند بدون توهین به اشخاص به شکل طنز ترسیمی دربیاورد و از طریق آن رأی و نظر یا انتقاد خود را بیان کند. وی در ادامه نیز با ذکر مثالهایی به مشکلات اجتماعی در برزیل اشاره کرد و نقش هنر را در بیان مشکلات این کشور توضیح داد. او همچنین از تجربیات خود در هنر کاریکاتور گفت و به درخواست میهمانان رویداد کاریکاتوری را برای آنها ترسیم کرد.
این نشست با عنوان «نشست ترسیمی ایران - برزیل» به همت دبیرخانه جشنواره بینالمللی کارتون، کاریکاتور و با پوستر «دوستی ایران و برزیل» در کانون هنر شیعی یعنی شهر قم و با مشارکت حوزه هنری استان قم، عصر دوشنبه ۲۹ مرداد برگزار شد.
