اگر برای مثال دو دهه پیش معضل قاچاق صرفاً درباره فیلمهای روی پرده بود و آثار پرفروش در کوران اکران سر از بساط دستفروشان درمیآورد، اما در یکی، دو سال اخیر صرفاً فیلمهایی ناگهان از فضای مجازی سر درمیآورند که محتوایی حاشیهدار دارند و اصطلاحاً از آنها به عنوان فیلمهای سفارتی یاد میشود. آثاری که مشکوک به تولید از طریق کمکهای خارج از چارچوب و گردش مالی رسمی کشور هستند و مضامین آنها نشان میدهد از جایی آن سوی آبها حمایت میشوند. این آثار لزوماً با نگاه به اکران عمومی ساخته نمیشوند و با هدف ارائه به جشنوارههای خارجی جلوی دوربین میروند.
در ماههای گذشته «برادران لیلا» اثر سعید روستایی و «جنگ جهانی سوم» اثر هومن سیدی آثاری بودند که قربانی قاچاق آثار سینمایی شدند. در سه روز گذشته هم سه اثر سینمایی از طریق کانالهای تلگرامی و برخی سایتها در دسترس عموم قرار گرفتهاند. «تفریق» از مانی حقیقی و فیلم «بیرؤیا» اثر آرین وزیردفتری و البته یک فیلم توقیف شده که به لیست فیلمهای منتشر شده اضافه شدهاند.
قاچاق فیلمها از درون دفاتر فیلمها
سازمان سینمایی دیروز درباره این موضوع اینطور واکنش نشان داد که با توجه به رعایت دقیق مراقبتهای حفاظتی از جمله استفاده از دیسیپی برای بازبینی فیلمها، انتشار آثار خارج از سازمانهای دولتی و احتمالاً از دفاتر فیلمها یا جشنوارههای خارجی صورت گرفته است.
دبیر ستاد صیانت از آثار سینمایی از دستور رئیس سازمان سینمایی برای بررسی فوری موضوع انتشار قاچاق فیلم خبر داد.
جعفر انصاریفر با اشاره به انتشار قاچاق فیلمهای سینمایی «تفریق» و «بیرؤیا» گفت: بعد از وصول خبر انتشار غیرقانونی فیلمهای «تفریق» و «بیرؤیا» در فضای مجازی، با دستور ریاست محترم سازمان، موضوع در دستور کار ستاد صیانت قرار گرفت.
وی ادامه داد: با بررسیهای مقدماتی صورت گرفته، مشخص شد با توجه به رعایت دقیق مراقبتهای حفاظتی از جمله استفاده از دیسیپی برای بازبینی فیلمها، انتشار آثار خارج از سازمانهای دولتی و احتمالاً از دفاتر فیلمها یا جشنوارههای خارجی صورت گرفته است، به همین دلیل مراتب برای بررسی فنی به قوه قضائیه و پلیس فتای فراجا جهت شناسایی منشأ نشر فیلم منعکس شد.
به گفته وی، با توجه به حاشیههای موجود درباره قاچاق فیلم، احتمال سازمانیافتگی انتشار غیرقانونی فیلمهای مذکور وجود دارد، بهگونهای که نسخههای منتشر شده دارای کیفیت اصلی و بدون تایتل و نشانهگذاری بازبینی هستند.
دبیر ستاد صیانت از آثار سازمان سینمایی اضافه کرد: شائبههایی در مورد رعایت امانتداری و حفظ حقوق اثر توسط پخشکننده بینالمللی فیلمها نیز وجود دارد که امیدواریم در سیر تحقیقات فنی مراجع ذیصلاح، موضوع کاملاً مشخص شود.
وی مطرح کرد: به هر حال با تأکید مقام عالی وزارت و ریاست سازمان سینمای مبنی بر حفاظت از حقوق فیلمسازان و مصمم بودن این ستاد و نهادهای نظارتی برای تحقق این خواسته، پیگیریها تا کشف عامل یا عاملان متخلف پخش فیلمها به صورت قاچاق که برای اهداف شخصی یا جریانی اقدام به این کار کردهاند، ادامه خواهد یافت.
بنا بر این گزارش، این سؤال مهمی است که چرا همواره فیلمهای جشنوارهای که فیلمسازان زاویهدار با نظام آنها را تولید کردهاند، قاچاق میشوند و پس از آن عوامل فیلم به جای پاسخگو بودن مدعی هم هستند؟! آیا سر درآوردن این فیلمها در فضای مجازی نشاندهنده این نیست که این آثار از ابتدا بدون هدفگذاری برای اکران عمومی ساخته شده و کارکردهای دیگری برای آنها متصور بودهاند؟
عوامل این آثار ترجیح میدهند بستر فضای مجازی نمایشدهنده آثارشان باشد. این موضوعی است که اتفاقاً میتواند از سوی مسئولان سینمایی مورد بررسی قرار گیرد. اینکه دقیقاً چه کسانی از انتشار بدون مجوز فیلمها سود میبرند، فیلمهایی که برخی حتی مجوز نمایش هم ندارند.
