خانواده یکی از مقدسترین بنیانها و کانونهایی است که میتواند تمام خوبیها را در خود جای دهد و در نهایت به یک جامعه منتقل کند. ارکان این ساختمان مقدس از جمله پدرومادر اگر در چارچوب یک برنامه صحیح و مطابق عقل وفطرت و به دور از هر گونه تأثیرپذیری قرار گیرد، بیشک میتواند مسیر تربیت و جایگاه مقدس خانواده را حفظ کند. در این نوشتار به یکی از قانونهای الهی، انسانی، عقلانی و فطری که میتواند جایگاه مقدس و حریم پاک خانواده را حفظ کند به عنوان قانون عفت و حیا در پوشش و حجاب اشاره و در پاسخ به این سؤال که چگونه میتوان جایگاه خانواده را حفظ کرد به سه مطلب اشاره میکنیم.
۱) حجاب باعث جلوگیری از فساد وتباهی در خانواده میشود
بعضی انسانها تصورشان این است که حجاب یا عفت و حیا، آزادی در اجتماع را سلب کرده و مقابل فعالیتهای مختلف اجتماعی را میگیرد و به نوعی باعث عقبافتادگی انسان از رشد و رسیدن به مراتب بالای اجتماعی و جایگاه انسان در جامعه میشود، در حالی که با نگاه واقعبینانه (به دور از هیاهوهای مسائل سیاسی و تبلیغی رسانهها که با تبلیغات زن، زندگی، آزادی به بهانه آزادی زن را ابزاری برای رسیدن خودشان به مقاصد سیاسی و حتی اقتصادی به میدان پرمخاطره جامعه میکشاند) پی میبریم عفت و حجاب مثل سدی محکم اجازه بهرهبرداری از زنان را نداده و به نوعی از حریم مقدس زن به عنوان یکی از ارکان مهم خانواده تمام قد دفاع میکند. قرآن یکی از حربههای جلوگیری از شیطان برای کشاندن زنان به گناه را مراعات حجاب در مقابل نامحرم میداند و میفرماید: وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِن (نور آیه ۳۱) ...؛ به زنان باایمان بگو دامان خویش را حفظ کنند و زینت خود را- جز آن مقدار که نمایان است- آشکار نکنند و (اطراف) روسرىهاى خود را بر سینه خود افکنند (تا گردن و سینه با آن پوشانده شود) و زینت خود را آشکار نسازند مگر براى شوهرانشان.
در پایان آیهای که ذکر شد درباره کیفیت راه رفتن زنان نیز برای جلوگیری از سوءاستفاده مردان هوسباز میفرماید: وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفینَ مِنْ زینَتِهِن؛ و هنگام راه رفتن پاهاى خود را به زمین نزنند تا مبادا زینت پنهانیشان دانسته شود.
دستور قرآن نسبت به دقت در نوع راه رفتن به معنای این است که نباید نوع پوشش باعث جلب توجه و سوءاستفاده نامحرمان باشد.
۲) حجاب باعث خطدهی صحیح به کانون خانواده میشود
تشکیل یک زندگی و خانواده وقتی اتفاق میافتد که انسانها به یک بلوغ عقلی و فکری و بالاتر از همه اینها انگیزه برای تشکیل خانواده رسیده باشند. چه بسا انسانهایی که از جهت عقلی و اقتصادی و جنسی آمادگی تشکیل یک زندگی را دارند ولی از جهت درک تقدس خانواده و تشکیل یک زندگی هدفمند به رشد کافی نرسیدهاند. این را بدانیم که اگر زنی خود را در حریم امن عفت و حیا و حجاب حفظ کرد، در مرحله اول جلوی نقشههای هوسبازان برای مدیریت خود را گرفته است. این شخص میتواند با تشکیل یک زندگی خانوادگی هم خودش را از تباهی نجات دهد، هم برای دیگران الگوی عملی شود و در نهایت دختران پاکی را نیز تحویل جامعه دهد. این سؤال مطرح میشود، کسی که پرده حجاب را کنار زده و خود را در معرض دیدگان همگان قرار داده است، آیا میتواند به فکر یک زندگی هدفمند باشد؟ حجاب و عفاف میتواند فرصت خوبی برای انتخاب یک زندگی عفیفانه باشد و خط مشی درستی را پیش روی فرد ترسیم کند.
۳) حجاب باعث جلوگیری از سردرگمی فکری و ذهنی در خانواده میشود
یکی از نگرانیهای پدران و مادران، فاصله گرفتن دختران از شعاع تربیتی و فکری در حریم مقدس خانواده است، چه بسا خانوادههایی که سرمایه زندگی خود را که دخترانی معصوم بودهاند، بعد از یک عمر تربیت و آرزوهای زیاد از دست دادهاند و این امر باعث افسوس دائمی آنان میشود. آنان میدانند آنچه باعث آرامش فکری و اندیشهای یک زندگی میشود، امنیت اخلاقی خانواده است که در پرتو رعایت حجاب و عفاف محقق میشود. اگر بیحیایی و بیحجابی در یک خانواده رسوخ کرد، یقیناً زمینه نفوذ بیگانگان به زندگی و سوءاستفاده از دختران معصوم بیشتر شده و این امر باعث سردرگمی خانواده خواهد شد، لذا وقتی تشتت فکری و نگرانی از آینده اخلاقی فرزندان را مشاهده میکنیم، به اهمیت و ارزش عفاف و حجاب به عنوان سد محکمی در برابر سوءاستفاده هوسبازان و عاملی برای آرامش فکری پدرومادر پی میبریم. آری آنچه فکر و ذهن پدران و مادران را آرام نگه میدارد، حفظ آنان در حریم حجاب و عفاف است چراکه وقتی فرزندی از این جهت مواظبت فکری و ذهنی داشت، یقیناً این مواظبت بر فکر، اندیشه و آرامش فکری والدین نیز تأثیر میگذارد. اگر مادران در خانواده به دنبال آرامش فکری هستند، باید اول خود حریمهای پاکی و عفاف را مراعات کنند تا بتوانند فرزندانی پاک و عفیف تربیت کنند و تحویل جامعه انسانی بدهند.
* کارشناس مسائل مذهبی و تربیتی
