شبکه تلویزیونی mbc متعلق به عربستان سعودی در سکوت خبری سریالی را به نام «معاویه بن ابوسفیان» تولید کرده است، گرانقیمتترین سریال عربی که رسانههای عربی هزینه ساخت آن را ۱۰۰ میلیون دلار برآورد کردهاند.
۱۰ سال پس از ساخت سریال «عمرالفاروق»، اینبار یکی دیگر از چهرههای صدر اسلام دستمایه ساخت سریالی عربی شده است که هنوز پخش آن شروع نشده، اما رسانههای عربی و کاربران عربزبان شبکههای اجتماعی، ساخت این سریال را دستمایه یک فتنهانگیزی مذهبی میدانند.
معاویه سریال ماه رمضانی mbc
مجموعه رسانهای mbc صاحب چندین شبکه تلویزیونی قصد دارد در ماه رمضان پیشرو سریال تلویزیونی به نام «معاویه بن ابوسفیان» را روی آنتن بفرستد. این خبر توجه رسانههای عربی را در روزهای اخیر به خود جلب کرده است. رسانههای عربی همانگونه که سریال «عمر فاروق» را بزرگترین سریال جهان عرب معرفی میکردند، امسال هم برای سریال «معاویه» چنین لقبی را به کار میبرند. دلیل این انتخاب هزینه بالایی است که سعودیها برای ساخت آن پرداخت کردهاند. گفته شده سریال معاویه بین ۷۵ تا ۱۰۰ میلیون دلار هزینه داشته است. این سریال قرار است بین ۲۵ تا ۳۰ قسمت داشته باشد. با وجود اینکه رسانه mbc عملاً درباره این سریال سکوت کرده است، رسانههای مختلف از شبکه دولتی سوریه گرفته تا تلویزیون اسرائیل به آن پرداختهاند.
اطلاعات اولیه درباره سریال معاویه
آنطور که رسانههای عربی مدعی شدهاند، کارگردان سریال معاویه، طارق العریان کارگردان فلسطینی- مصری است. او فرزند ریاض العریان، تهیهکننده فلسطینی سینماست که به مصر مهاجرت کرد و علاقه زیادی به تهیه فیلمهایی با موضوع تاریخ اسلام داشت. نویسنده سریال معاویه، خالد صالح روزنامهنگار مصری است. تولید سریال معاویه از سال ۲۰۲۲ میلادی آغاز شد. فیلمبرداری آن در تونس انجام میشود و دو شهر «حمامات» و «قیروان» و مسجد «عقبه بن نافع» لوکیشنهای فیلمبرداری بودهاند. این سریال از پربازیگرترین مجموعههای تلویزیونی عربی است که در آن بازیگرانی مانند «ایمن زیدان»، «لوجین اسماعیل»، «ایاد نصار»، «اسما جلال» و «سامر المصری» بازی میکنند. مجموعه بازیگران و عوامل سریال معاویه از چندین کشور عربی هستند.
سریال قرار است به وقایع مهم تاریخ اسلام از جمله کشته شدن خلیفه سوم، خلافت امام علی (ع) و شهادت امیرالمؤمنین و به امامت رسیدن امام حسن مجتبی (ع) و همچنین شهادت ایشان تا واقعه کربلا و شهادت امام حسین (ع) را به تصویر بکشد. مقتدی صدر، روحانی عراقی در بیانیهای خواستار جلوگیری از پخش سریال معاویه شده و بیانیه مقتدی صدر علاوه بر رسانههای مکتوب در شبکه تلویزیونی دولتی سوریه نیز بازتاب داشته است.
رضایت اسرائیل از ساخت سریال معاویه
شبکه تلویزیون «کان» رژیم صهیونیستی در گزارشی به موضوع ساخت سریال «معاویه» پرداخته است. کارشناس این شبکه پخش سریال «معاویه» را عاملی برای تشدید اختلافات مذهبی میان اهل تسنن و تشیع میداند. پرداختن شبکه اسرائیلی به سریالی که حداقل یک ماه تا پخش آن باقی مانده جالب توجه است. یک کاربر عرب در توئیتر با اشاره به گزارش شبکه تلویزیونی رژیم صهیونیستی از سریال معاویه مینویسد: «دشمن صهیونیستی از طریق شبکههای خود در مورد سریال معاویه صحبت و از آن تعریف میکند و به عربستان برای ساخت این سریال رحمت میفرستد. معاویه یک روش و عمل سیاسی است، معاویه زیرک است و از کثیفترین ابزارها برای رسیدن به هدف ابایی ندارد.»
فتنه معاویه
کاربران عربزبان شبکههای اجتماعی، پخش سریال معاویه را آغازگر فتنه مذهبی میدانند. آنها با یادآوری رفتار و منش غیراخلاقی معاویه در ایجاد فتنه در خلافت اسلامی و غصب حکومت و تبدیل آن به سلطنت، پخش سریال معاویه را همان سیاست معاویه بن ابوسفیان میدانند. بحث و جدل درباره شخصیت معاویه و اینکه چرا باید سعودیها برای ساخت سریال چنین شخصی دست به جیب شوند از بحثهای داغی است که میان کاربران شبکههای اجتماعی پیش آمده است. کاریکاتوری که «کمال شرف» هنرمند یمنی از سریال «معاویه» منتشر کرده، نظرها را به خود جلب کرده است. این هنرمند با مقایسه میان شخصیت واقعی معاویه و آن چیزی که شبکه سعودی از وی به تصویر کشیده است، سیاست سعودی را سفیدنمایی یکی از سیاهترین شخصیتهای تاریخ اسلام دانسته است. اغلب کاربران یمنی در توئیتر، سیاست دولت سعودی در ساخت سریال «معاویه» را ایجاد فتنه مذهبی میان اهل سنت و شیعیان میدانند. یک کاربر یمنی نوشته است: «عربستان سعودی کشوری است که یمن را محاصره کرده، با لبنان دشمن است، از عراق کینه دارد و مخالف سرسخت ایران است. طبیعی است برای شخصیتی سریال تولید کند که واقعیتهای آنها (سعودیها) را منعکس میکند. البته کاربران سلفی هم از این موضوع استقبال کردهاند! در این میان برخی از وهابیها نگران این موضوع بودند که نکند شبکه سعودی نتواند به خوبی زندگی معاویه را به نمایش بگذارد! یک روحانی وهابی نوشته است: «بعید نمیدانم که این سریال برای بدنام کردن معاویه باشد. بسیاری از سریالهای به اصطلاح اسلامی حاوی سم در عسل هستند.»
تلاش شیعه انگلیسی و سنی امریکایی
توجه به تاریخ اسلامی به جهت ایجاد تفرقه مذهبی موضوعی است که در جریان شیعه انگلیسی و سنی امریکایی به آن توجه پیدا کردهاند. ساخت فیلم سینمایی «بانوی بهشت» از سوی جریان شیرازی و تولید سریالهای «عمر فاروق» و «معاویه بن ابوسفیان» با حمایت جریان سنی امریکایی بخشی از تلاشی است که در جهت برجسته کردن اختلافات و نیز تحریف تاریخ صورت میگیرد. این فیلمها و سریالهای به ظاهر تاریخی تلاش دارند با پرداختن به موضوعات حساسیتزا به جای تشویق به وحدت دینی و اتحاد میان مسلمانان، تلاش برای ایجاد تفرقه و ایجاد گسل را تقویت کنند.